Lễ hội diễn ra trong náo nức, rộn ràng, người dân trong những bộ trang phục truyền thống sặc sỡ, chuẩn bị sẵn những mâm lễ dâng lên thần linh và thầy mo. Đây không chỉ là một ngày hội mà còn là dịp để người dân thể hiện lòng tri ân, gửi gắm ước nguyện về một năm mưa thuận gió hòa, sức khỏe dồi dào, mùa màng bội thu.

Ông Nguyễn Văn Quân, Chủ tịch UBND phường Đông Sang, cho biết: Lễ hội Hết Chá là một trong những di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, mang đậm dấu ấn tâm linh và truyền thống lâu đời của người Thái trắng. Do đó, hằng năm phường luôn quan tâm duy trì tổ chức lễ hội để bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, tổ chức các hoạt động dệt thổ cẩm, đan lát hoa chá, thi ẩm thực dân tộc giúp du khách có cơ hội hiểu rõ hơn về đời sống văn hóa, nghề thủ công truyền thống của người Thái trắng. Qua đó góp phần quảng bá không gian du lịch văn hóa cộng đồng của địa phương tới du khách.

Điểm nhấn quan trọng nhất của Lễ hội Hết Chá chính là phần Lễ với các nghi thức mang đậm màu sắc tín ngưỡng của người Thái trắng. Từ sáng sớm, các thầy mo đã chuẩn bị lễ vật, thực hiện nghi lễ cúng thổ thần, thần linh, thần cây đa và sư phụ Hết Chá. Những nghi lễ này được thực hiện bởi các thầy mo - những người được coi là cầu nối giữa con người với thế giới tâm linh. Các thầy mo sẽ làm lễ báo cáo với thần linh về việc tổ chức lễ hội và cầu xin sự phù hộ cho cộng đồng. Sau đó, nghi thức dâng lễ vật được tiến hành, gồm cơm, cá, rượu cần, sản vật địa phương, thể hiện lòng thành kính và sự tri ân sâu sắc. Đây cũng là thời khắc mà dân làng tin rằng lời cầu nguyện của họ sẽ được thần linh chứng giám, ban phước lành cho cuộc sống ấm no.

Bà Lường Thị Loát, Nghệ nhân Lễ hội Hết Chá tổ dân phố Na Áng, phường Đông Sang, cho biết: Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn là dịp để người Thái trắng gắn kết cộng đồng, cùng nhau chia sẻ niềm vui và gửi gắm hy vọng cho tương lai. Dù ai đi xa, cứ đến tháng 3, họ lại trở về sum vầy, tham dự lễ hội, như một cách để khẳng định bản sắc văn hóa không thể phai mờ.

Nếu phần Lễ mang màu sắc linh thiêng thì phần hội diễn ra với các hoạt động nhằm mô phỏng lại cuộc sống bình dị thường ngày của đồng bào dân tộc Thái trong quá trình dựng bản, dựng mường, xây dựng đời sống mới. Những trò diễn dân gian dí dỏm, vui nhộn mang nhiều ý nghĩa nhân văn được tái hiện trên sân khấu như: Tích truyện tập trâu cày ruộng, đi hái rau rừng, trò đi xúc cá, một chuyến đi săn... Bên cạnh đó, là những điệu xòe uyển chuyển, nhịp nhàng, duyên dáng hòa cùng tiếng trống, chiêng rộn rã tạo nên nhiều ấn tượng cho du khách.

Chị Lê Thị Thu Thủy, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: Lần đầu tiên được tham gia các hoạt động của Lễ hội Hết Chá của người Thái trắng, tôi thực sự ấn tượng với nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc nơi đây. Được hòa mình vào không khí lễ hội, cùng tham gia các hoạt động văn hóa, thưởng thức những món ăn truyền thống và cảm nhận sự ấm áp, chân thành của người dân nơi đây.

Bên lề Lễ hội Hết Chá còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc và hấp dẫn giữa nhân dân các bản trên địa bàn xã Đông Sang, như: Thi lấy lửa luộc gà, trưng bày ẩm thực dân tộc, trải nghiệm văn hóa không gian dân tộc Thái phường Đông Sang... Sau tất cả, Lễ hội Hết Chá khép lại bằng vòng xòe đoàn kết, bà con dân bản cùng du khách mọi miền tay nắm tay trong điệu xòe Thái.

Những tiếng trống, tiếng chiêng rộn ràng, những điệu múa xòe uyển chuyển đến những trò chơi dân gian sôi động, Lễ hội Hết Chá năm 2025, để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp trong lòng người dân và du khách. Đây là dịp tôn vinh giới thiệu Lễ hội Hết Chá, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; quảng bá giới thiệu về vùng đất, con người Đông Sang thân thiện, mến khách và để lại dấu ấn khó phai trong lòng mỗi người khi đặt chân đến vùng đất này.