Để người cao tuổi dễ dàng tiếp cận dịch vụ, Trung tâm triển khai trợ giúp pháp lý thông qua các hình thức như tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng; đồng thời phối hợp với các cơ quan, đoàn thể, chính quyền địa phương nắm bắt nhu cầu, hướng dẫn người dân thực hiện quyền được trợ giúp pháp lý. Khi tiếp nhận yêu cầu, Trung tâm phân công trợ giúp viên pháp lý nghiên cứu hồ sơ, tư vấn và tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp tại tòa án. Ông Trần Mạnh Tuấn, trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm, cho biết: Người cao tuổi là nhóm dễ bị tổn thương, thường gặp vướng mắc pháp lý trong các lĩnh vực hình sự, đất đai, thừa kế, dân sự. Vì vậy, đội ngũ trợ giúp viên thường xuyên tự học tập, cập nhật quy định pháp luật, nghiên cứu kỹ hồ sơ và các chính sách liên quan để xác định căn cứ pháp lý, bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người được trợ giúp.

Từ năm 2025 đến nay, Trung tâm đã phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện 80 vụ việc trợ giúp pháp lý cho người cao tuổi thuộc diện được trợ giúp, tập trung vào các lĩnh vực hình sự, dân sự và hành chính. Nhiều quan điểm bào chữa, bảo vệ quyền lợi của trợ giúp viên được cơ quan tiến hành tố tụng chấp nhận, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Điển hình là vụ tranh chấp đất đai kéo dài nhiều năm của gia đình ông Đ.M.H (84 tuổi) và bà T.T.T (77 tuổi), trú tại tổ dân phố 1, phường Mộc Sơn. Năm 1989, gia đình ông bà nhận chuyển nhượng khoảng 4.800 m² đất nương tại khu vực đồi Km75 Quốc lộ 6. Trong quá trình quản lý, canh tác và làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gia đình phát sinh tranh chấp ranh giới, quyền sử dụng đất với 7 hộ dân, liên quan đến diện tích 3.079,1 m². Vụ việc kéo dài qua nhiều cấp giải quyết, hòa giải không thành, khiến gia đình gặp nhiều khó khăn. Năm 2026, vụ án được Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Sơn La thụ lý giải quyết. Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 9/7/2026, bản án không chấp nhận các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, gia đình ông H, bà T tiếp tục kháng cáo. Với sự tham gia của các trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm, tại bản án phúc thẩm ngày 25/9/2026, Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông bà.

Bà T chia sẻ: Chúng tôi tuổi đã cao, không am hiểu pháp luật, thủ tục giấy tờ lại phức tạp nên gặp nhiều khó khăn. Được các trợ giúp viên pháp lý tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, nay được tòa tuyên án, bảo vệ quyền sử dụng đất chính đáng, gia đình tôi rất mừng.

Trong lĩnh vực hình sự, Trung tâm cũng hỗ trợ pháp lý cho bị cáo H.V.T (63 tuổi), trú tại bản Khừa, xã Lóng Sập, trong vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy. Theo hồ sơ, ông T nghiện ma túy, không biết chữ. Ngày 11/12/2025, ông mua 1,5 viên hồng phiến, khối lượng 0,13 gam Methamphetamine, với giá 50.000 đồng từ một người không rõ lai lịch. Trên đường mang ma túy về nhà, ông bị lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lóng Sập phát hiện, bắt quả tang. Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 10/3/2026, Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Sơn La tuyên phạt ông T 3 năm 3 tháng tù về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”, theo điểm c khoản 1 Điều 249 Bộ luật Hình sự. Luật sư Đàm Mạnh Hùng thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Sơn La, đã phân tích các tình tiết giảm nhẹ, gồm: Bị cáo trên 60 tuổi, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, không có tiền án, tiền sự, cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và có bố đẻ là người có công với cách mạng. Tòa án ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ, không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền và miễn 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác trợ giúp pháp lý cho người cao tuổi vẫn gặp nhiều khó khăn. Một số vụ việc phát sinh từ nhiều năm trước, trải qua nhiều lần thay đổi pháp luật, nhất là trong lĩnh vực đất đai, đòi hỏi trợ giúp viên phải nghiên cứu kỹ quy định qua từng thời kỳ. Việc thu thập thông tin, chứng cứ cũng gặp trở ngại do hạn chế về sức khỏe, trí nhớ và kiến thức pháp luật của người cao tuổi. Tâm lý ngại va chạm, lo ảnh hưởng đến quan hệ gia đình trong các tranh chấp tài sản cũng khiến quá trình xác minh kéo dài...

Ông Tòng Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh, cho biết: Trung tâm tiếp tục khuyến khích đội ngũ trợ giúp viên tự học tập, nghiên cứu chuyên sâu các quy định pháp luật; tổ chức sinh hoạt chuyên đề, trao đổi kinh nghiệm xử lý vụ việc phức tạp, nâng cao kỹ năng tranh tụng. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan báo chí, Hội Người cao tuổi các cấp tuyên truyền về quyền được trợ giúp pháp lý; tăng cường kết nối với tòa án, viện kiểm sát để kịp thời phát hiện, tiếp nhận và hỗ trợ người cao tuổi ngay từ đầu.

Với sự hỗ trợ kịp thời, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh đang góp phần giúp người cao tuổi bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, hạn chế những tranh chấp kéo dài, củng cố niềm tin của nhân dân vào chính sách an sinh xã hội và pháp luật của Nhà nước.