Mường Và là xã có phong trào văn nghệ nổi bật của huyện. Hiện nay, xã có 21/21 bản đều có đội văn nghệ; nhiều bản duy trì 3 đội văn nghệ (đội văn nghệ của bản, đội văn nghệ của phụ nữ và đội văn nghệ của người cao tuổi) hoạt động thường xuyên. Thúc đẩy phong trào, hằng năm, xã tổ chức hội thi, hội diễn nghệ thuật quần chúng, lựa chọn đội tiêu biểu tham dự hội diễn, hội thi các cấp.

Với niềm đam mê yêu thích văn hóa, văn nghệ, năm 12 tuổi, bà Vì Thị Chăn, bản Mường Và đã được học hát, múa về dân ca dân tộc Lào và tham gia đạt nhiều giải cao tại các hội thi, hội diễn cấp huyện, cấp tỉnh. Bà Chăn chia sẻ: Tôi tích cực học hỏi, tìm tòi, sáng tác các bài hát mới tả về phong cảnh, phong tục tập quán của dân tộc. Đồng thời, ghi chép lại các bài hát, tập luyện, duy trì kỹ biểu diễn và trang phục truyền thống của dân tộc Lào.

Đội văn nghệ của bản Nà Dìa, xã Sốp Cộp có 10 thành viên, trong đó, 4 nam, 6 nữ, thường xuyên luyện tập các tiết mục múa, điệu khắp đặc sắc của đồng bào dân Thái. Chị Tòng Thị Tuyết, Đội trưởng đội văn nghệ, chia sẻ: Đội tìm tòi, sưu tầm, tự dàn dựng các tiết mục múa, hát mang đậm bản sắc của dân tộc. Chúng tôi mong muốn được tham gia nhiều hoạt động giao lưu hơn nữa, giúp đội thêm tự tin và biểu diễn chuyên nghiệp hơn.

Phong trào văn nghệ không chỉ phát triển trong khu dân cư mà còn lan tỏa trong các đơn vị trường học. Một số trường học phối hợp với các cơ quan chuyên môn đưa vào giảng dạy các điệu múa vũ điệu kết đoàn, truyền dạy dân ca, dân vũ của các dân tộc, múa xòe... Em Tòng Thị Nguyệt Ánh, học sinh lớp 9B, Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Sốp Cộp, cho biết: Em tham gia đội văn nghệ của trường từ năm lớp 6. Tùy hoạt động và chủ đề của sự kiện, chúng em chọn tập luyện và biểu diễn các tiết mục phù hợp dưới sự hướng dẫn của cô giáo. Bên cạnh đó, chúng em còn được nhà trường dạy các điệu xòe và vũ điệu kết đoàn... Giúp chúng em hiểu thêm về văn hóa truyền thống của dân tộc.

Hiện nay, toàn huyện Sốp Cộp có 178 đội văn nghệ quần chúng, 12 câu lạc bộ văn nghệ các đơn vị, trường học. Ngoài được hỗ trợ 2 triệu đồng/đội văn nghệ bản/năm theo nghị quyết của HĐND tỉnh, các đội còn tự đóng góp kinh phí, mua sắm trang phục, đạo cụ biểu diễn; tự đầu tư các thiết bị âm thanh, ánh sáng, trang phục và nhạc cụ; tự sáng tác kịch bản, đạo diễn, dàn dựng các tiết mục, điển hình như các xã: Sốp Cộp, Nậm Lạnh, Púng Bánh, Mường Và...

Bà Tòng Thị Quyên, Trưởng phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin huyện, cho biết: Hằng năm, huyện đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho những người làm công tác văn hóa, văn nghệ ở các xã, hạt nhân văn nghệ các bản và các cơ quan, đơn vị. Định kỳ tổ chức các cuộc thi, hội diễn văn nghệ quần chúng cấp xã, cấp huyện, qua đó phát hiện tài năng văn nghệ để bồi dưỡng, bổ sung cho đội văn nghệ của huyện. Bên cạnh đó, từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, năm 2024 huyện đã đầu tư hơn 1,2 tỷ đồng thiết chế cho nhà văn hóa các bản; thành lập 2 đội văn nghệ và 1 câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian. Đến nay, 100% các xã có nhà văn hóa; các thiết chế văn hóa cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của nhân dân trên địa bàn.

Để phong trào văn nghệ quần chúng hoạt động sôi nổi và hiệu quả, huyện Sốp Cộp tiếp tục đẩy mạnh việc hướng dẫn, khuyến khích nhân dân tham gia sáng tạo, truyền dạy văn hóa truyền thống; tăng cường cơ sở vật chất, đầu tư, nâng cấp các thiết chế văn hóa; tổ chức các hội thi, hội diễn, giao lưu, thắt chặt thêm tình đoàn kết, góp phần thúc đẩy phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tại cơ sở.