Mùa vàng ở bản Xam Ta, xã Chiềng Chung (Mai Sơn)

Tiếp chúng tôi trong căn nhà rộng rãi, anh Sồng A Vụ, Trưởng bản Xam Ta phấn khởi: Bản thành lập năm 1970, ban đầu chỉ có 4 hộ, đến nay 16 hộ, với 108 nhân khẩu. 5 năm về trước, đời sống của bà con nghèo lắm, nhiều hộ thường xuyên thiếu đói giáp hạt. Đó là do bà con canh tác theo phương thức truyền thống, chủ yếu là trồng lúa nương, ngô, nhưng qua nhiều năm sản xuất, đất bạc màu, năng suất lúa thấp; chăn nuôi chỉ đủ tự cung, tự cấp là chính. Nhưng nay khác rồi, đời sống của bà con đã khởi sắc.

Sự chuyển mình của bản Xam Ta được bắt đầu từ khi thông qua nguồn vốn của Nghị quyết 30a, Chương trình 135 của Chính phủ đầu tư mở mới tuyến đường bê tông nội bản dài 800 m, rộng 3 m khang trang, sạch sẽ. Bước tiếp theo là sự thay đổi tư duy sản xuất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi. Bà con được cán bộ khuyến nông xã, huyện hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, sử dụng phân bón cho cây trồng. Các hộ trong bản tận dụng đất sản xuất trồng 24 ha lúa nương, năng suất 1,2 tấn/ha; 2 ha ngô, 3 ha cây ý dĩ sản lượng 6 tấn; 2 ha dong riềng sản lượng 30 tấn. Đặc biệt, năm 2012, qua trồng thử nghiệm cây sơn tra cho hiệu quả kinh tế, năm 2016, các hộ trong bản đã trồng sơn tra vào những diện tích trồng lúa, ngô năng suất thấp. Đến nay, cả bản có 30 ha cây sơn tra, người dân tin tưởng cây trồng này sẽ góp phần xóa đói, giảm nghèo. Anh Sồng A Chư, bản Xam Ta nói: Cách đây 6 năm, gia đình tôi thường xuyên trong diện đói giáp hạt, dù đã cần cù lao động nhưng do canh tác lạc hậu nên năng suất cây trồng, vật nuôi đạt thấp. Được cán bộ khuyến nông hướng dẫn theo cách “cầm tay chỉ việc”, nhất là cách sử dụng phân bón cho lúa nương, nên năng suất lúa đã cao hơn. Nhờ vậy, năm nay gia đình tôi thu 6 tấn lúa, đủ cho sinh hoạt của gia đình trong năm và còn bán đi 2 tấn để chi tiêu cho các sinh hoạt khác, mua phân bón cho vụ sau.

Điều ghi nhận là, từ năm 2000 đến nay, bà con trong bản đã khai hoang được 5,8 ha ruộng trồng lúa nước. Để hỗ trợ bà con, huyện đã đầu tư cho bản 3 chiếc máy cày và cử cán bộ khuyến nông đến chuyển giao kỹ thuật như: Cách làm đất, gieo mạ, chọn giống, làm cỏ, phòng trừ sâu bệnh cho lúa, điều tiết nước, sử dụng phân bón... Đến nay, bà con trong bản đã nắm chắc kỹ thuật và áp dụng vào thực tế sản xuất. Việc khai hoang ruộng nước mở ra hướng đi mới cho người dân trong bản, góp phần bảo đảm an ninh lương thực trên địa bàn. Đời sống người dân từng bước được nâng lên, không còn tình trạng đói giáp hạt. Điều mừng là bà con không du canh, du cư, không trồng cây thuốc phiện; các hủ tục lạc hậu từng bước được loại bỏ. Song, trong bước đường phát triển, để có cuộc sống no ấm, bà con rất mong được Nhà nước quan tâm kéo điện lưới về phục vụ sinh hoạt; hỗ trợ làm đường bê tông từ bản đến trung tâm xã, thuận lợi cho việc đi lại và thông thương hàng hóa; xây dựng kênh mương dẫn nước về ruộng để thâm canh, tăng năng suất lúa.

Năm mới đang đến gần và đã thành thông lệ, năm nào bản cũng tổ chức vui xuân cho bà con với các trò chơi truyền thống như: Ném pa pao, chơi cù, hái hoa dân chủ, văn nghệ, đá bóng... Bà con tổ chức ăn tết tiết kiệm, ý nghĩa và mừng cho cuộc sống mới bước đầu khởi sắc.