Ở xã Pắc Ngà, nhân dân chủ yếu sinh sống bằng nghề nông, đời sống còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao nên việc chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em còn hạn chế. Chế độ dinh dưỡng trong các bữa ăn của trẻ còn nghèo nàn; nhiều bà mẹ thiếu kiến thức chế biến một bữa ăn đủ chất dinh dưỡng từ nguồn thực phẩm sẵn có trong gia đình.

Trước thực tế đó, tỉnh Sơn La đã lựa chọn triển khai Dự án “Cải thiện sinh kế của các dân tộc thiểu số ở tỉnh Sơn La thông qua nông nghiệp và cải thiện dinh dưỡng” tại xã Pắc Ngà và 5 xã có tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng cao trên địa bàn tỉnh. Xã Pắc Ngà đã thành lập Ban thực hiện dự án cấp xã, cùng với sự hỗ trợ của Trung tâm Y tế khu vực Bắc Yên (Cơ quan thường trực của Ban thực hiện dự án cấp huyện trước đây), triển khai hợp phần nông nghiệp và dinh dưỡng, trong đó, hợp phần nông nghiệp cấp hơn 500 con gà giống đã tiêm đủ 2 lần vắc xin và các loại rau giống cho 25 hộ dân. Đồng thời, tổ chức các lớp tập huấn phát triển kinh tế gia đình cho nông dân tại các bản trên địa bàn xã Pắc Ngà tham gia.

Đối với hợp phần dinh dưỡng, Trung tâm Y tế khu vực Bắc Yên phối hợp với Ban thực hiện dự án xã Pắc Ngà tổ chức các lớp tập huấn kiến thức về chăm sóc dinh dưỡng cho phụ nữ và trẻ em dưới 3 tuổi cho y tế bản, phụ nữ bản; cung cấp dụng cụ cân đo trẻ, bộ dụng cụ thực hành dinh dưỡng; tài liệu truyền thông cho các thành viên tham gia dự án. Từ năm 2024 đến nay, Trạm Y tế xã tổ chức 20 lượt khám thai tại hộ gia đình; tổ chức 18 cuộc giám sát việc áp dụng mô hình chăm sóc nhạy cảm về dinh dưỡng tại nhà; nhân viên y tế bản và cán bộ hội phụ nữ hướng dẫn các bà mẹ cách chế biến bữa ăn dinh dưỡng từ các sản phẩm sẵn có của địa phương.

Chị Đinh Thị Kháng, bản Vàn, xã Pắc Ngà, phấn khởi nói: Từ khi dự án triển khai, gia đình tôi được cấp 20 con gà giống và hạt giống các loại rau cải. Tôi đã cải tạo lại đất vườn trồng rau, làm chuồng gà, đến nay, đàn gà phát triển tốt, rau thì luôn sẵn có ở nhà. Gia đình tôi có đầy đủ thực phẩm hơn, đảm bảo an toàn, đủ dinh dưỡng, con tôi được ăn uống đủ chất, phát triển khỏe mạnh hơn.

Còn chị Đinh Thị Mai, bản Nà Phán, xã Pắc Ngà, chia sẻ: Đầu năm 2024, tôi tham gia dự án khi mang thai được 1 tháng. Qua các buổi tập huấn, tôi được hướng dẫn đi khám thai, đi siêu âm định kỳ; cách chăm con trong giai đoạn đầu. Vì vậy, khi sinh con ra khỏe mạnh, gia đình rất mừng. Hiện nay, các bữa ăn của con tôi luôn làm theo hướng dẫn tại các buổi thực hành dinh dưỡng mà trước đây tôi được học.

Trong năm 2025, đã có 46 trẻ em dưới 5 tuổi trên địa bàn xã Pắc Ngà được lập danh sách cân, đo, đánh giá tình trạng suy dinh dưỡng, bổ sung dinh dưỡng. Để cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ em dưới 5 tuổi trên địa bàn, xã Pắc Ngà đã chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội phối hợp với Trạm Y tế xã tăng cường các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống suy dinh dưỡng, cách chăm sóc, nuôi dưỡng, nhận biết các dấu hiệu suy dinh dưỡng ở trẻ. Tổ chức các buổi thực hành dinh dưỡng tại nhà văn hóa các bản, từ đó, các bà mẹ nuôi con nhỏ được hướng dẫn và trực tiếp thực hành quy trình chế biến các loại thực phẩm cho trẻ.

Bác sĩ Vì Văn Xôm, Trường Trạm Y tế xã Pắc Ngà, thông tin: Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng, giúp trẻ nhỏ phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần. Đặc biệt là với trẻ dưới 5 tuổi, thường có nhu cầu dinh dưỡng cao để phát triển cơ thể. Tạo điều kiện cho phụ nữ và trẻ em được tiếp cận với những dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu, hằng quý, Trạm Y tế xã đã tổ chức cân đo và đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi; phụ nữ trong thời gian mang thai đều được khám thai và tiêm phòng uốn ván đầy đủ; trên 98% trẻ từ 6-60 tháng tuổi và phụ nữ sau đẻ trong vòng 1 tháng được uống vitamin A. 

Qua hơn 2 năm triển khai dự án, tỷ lệ suy dinh dưỡng chiều cao trẻ dưới 5 tuổi trên địa bàn xã Pắc Ngà giảm từ 11,1% xuống 9,6%; tỷ lệ suy dinh dưỡng cân nặng giảm từ 16,6% xuống 15,3%. Cùng với đó, các bà mẹ mang thai cũng được quan tâm, từ năm 2024 đến nay, đã có 128 phụ nữ mang thai được khám thai định kỳ, trong đó 90,5% được khám ít nhất một lần tại trạm y tế hoặc ngay tại hộ gia đình.

Tiếp tục phát huy hiệu quả mục tiêu dự án, thời gian tới, xã Pắc Ngà tăng cường phối hợp với Ban thực hiện dự án khu vực Bắc Yên tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, tư vấn tại cộng đồng, nhất là các bản vùng sâu, vùng xa; rà soát, đánh giá đúng tình trạng dinh dưỡng ở trẻ và quản lý tốt phụ nữ mang thai. Tăng cường các hoạt động hỗ trợ sinh kế, tăng thu nhập cho phụ nữ, các hộ gia đình gắn với đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và cải thiện dinh dưỡng, bữa ăn gia đình.