Cách đây 40 năm, thực hiện Chỉ thị số 239/CT-TTg ngày 25/9/1976 của Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) về công tác đền bù, di dân, giải phóng lòng hồ sông Đà, xây dựng nhà máy thủy điện Hòa Bình. Ngày 17/9/1976, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 50/QĐ-UB thành lập Ban công tác sông Đà tỉnh để thực hiện nhiệm vụ di chuyển dân, tái định cư và ổn định đời sống dân cư, đáp ứng tiến độ phục vụ xây dựng công trình. Đây là dấu mốc đầu tiên đánh dấu ngày chính thức thành lập của Ban Quản lý dự án di dân tái định cư thủy điện Sơn La hôm nay.

Trong những năm đầu thành lập, mặc dù bộ máy tổ chức chỉ có 37 người, chủ yếu là cán bộ trung cấp và công nhân kỹ thuật. Đặc biệt là trong bối cảnh giai đoạn này, đất nước ta còn nhiều khó khăn, nhưng với sự quyết tâm cao của cả tỉnh, sự đồng lòng của nhân dân các dân tộc vùng sông Đà, các thế hệ cán bộ, công nhân viên Ban công tác Sông Đà đã vượt qua mọi khó khăn thử thách, vận động, tuyên truyền để di rời 5.200 hộ, với 32.300 nhân khẩu tại 45 xã thuộc 5 huyện: Phù Yên, Bắc Yên, Mộc Châu, Mường La và Mai Sơn. Năm 1993, tỉnh Sơn La đã hoàn thành công tác đền bù, di chuyển dân an toàn về người và tài sản đến điểm tái định cư mới, giải phóng lòng hồ, góp phần hoàn thành Nhà máy thủy điện Hòa Bình.

Sau khi hoàn thành công tác di dân giải phóng lòng hồ, năm 1994, Ban công tác sông Đà tỉnh và UBND các huyện vùng dự án được tỉnh giao làm Chủ đầu tư để thực hiện Dự án “Ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng chuyển dân sông Đà” theo Quyết định số 747/QĐ-TTg ngày 7/12/1994; Quyết định số 1382/QĐ-TTg ngày 24/10/2001 của Thủ tướng Chính phủ. Dự án 747 và Dự án 1382 thực hiện việc điều chỉnh sắp xếp lại dân cư; đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng và hỗ trợ sản xuất cho nhân dân vùng dự án. Dự án án 747, dự án 1382 đã từng bước ổn định đời sống nhân dân vùng tái định cư. Năm 2011, Ban tiếp tục thực hiện Đề án “Ổn định dân cư, phát triển kinh tế xã hội vùng chuyển dân sông Đà xây dựng thủy điện Hòa Bình thuộc tỉnh Sơn La giai đoạn 2011-2015” theo Quyết định số 1460/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Bằng những nỗ lực cao nhất, cán bộ, viên chức Ban công tác sông Đà đã hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ được giao. Đến nay, vùng thực hiện Đề án có nền kinh tế phát triển toàn diện, dân cư ổn định, có điều kiện phát triển bền vững và hòa nhịp với sự phát triển chung của tỉnh, đời sống của người dân được bảo đảm và ngày càng được nâng cao.

Một trong những dấu mốc quan trọng đánh dấu bước phát triển của Ban, từ năm 2001, Đảng, Nhà nước quyết định đầu tư xây dựng Dự án thủy điện Sơn La. Tỉnh Sơn La phải di chuyển 58.337 nhân khẩu ở 169 bản của 17 xã, thuộc 3 huyện Quỳnh Nhai, Thuận Châu, Mường La đến tái định cư tại 70 khu, 276 điểm tái định cư tập trung nông thôn, đô thị và xen ghép thuộc 8/12 huyện, thành phố trong tỉnh. Để tổ chức thực hiện dự án di dân TĐC thủy điện Sơn La, UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ cho Ban công tác sông Đà tham mưu giúp việc từ công tác phối hợp với các cơ quan Trung ương xây dựng quy hoạch tổng thể di dân tái định cư, đề xuất xây dựng cơ chế và chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Giao cho Ban công tác sông Đà trực tiếp làm chủ đầu tư triển khai dự án di dân tái định cư mẫu xã Tân Lập tại huyện Mộc Châu để di chuyển dân, giải phóng mặt bằng công trường Nhà máy thủy điện Sơn La. Rút kinh nghiệm từ mô hình mẫu Tân Lập, UBND tỉnh tiếp tục giao cho Ban Công tác sông Đà thực hiện mô hình tái định cư bản Nà Nhụng, xã Mường Chùm. Qua tổng kết từ thực tiễn, mô hình tái định cư bản Nà Nhụng tại Mường La được áp dụng để thực hiện đối với tất cả các hộ di chuyển tái định cư thủy điện Sơn La.

Ngày 18/6/2003 Ban công tác sông Đà được chuyển đổi tên thành Ban Quản lý Dự án di dân tái định cư thủy điện Sơn La theo Quyết định số 87/2003/QĐ-UB của UBND tỉnh. Thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao, Ban Quản lý Dự án di dân tái định cư tỉnh đã tích cực tham mưu cho tỉnh rà soát bổ sung quy hoạch tổng thể (Gồm: 70 khu, 276 điểm, thuộc địa bàn quản lý của 8/12 huyện, thành phố). Xây dựng kế hoạch vốn trình các bộ, ngành trung ương và Thủ tướng Chính phủ, tham mưu đề xuất giao vốn cho các chủ đầu tư. Tham mưu cho Ban chỉ đạo tái định cư các công trình thủy điện tỉnh và UBND tỉnh chỉ đạo các huyện thực hiện công tác thống kê bồi thường, xây dựng kết cấu hạ tầng ở các khu, điểm tái định cư; tổ chức di chuyển dân theo quy hoạch và thực hiện hỗ trợ đời sống, sản xuất cho các hộ dân tái định cư. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác di dân, tái định cư thủy điện Sơn La đã sớm hoàn thành các nhiệm vụ đề ra. Đến ngày 15/4/2010, tỉnh Sơn La đã di chuyển thành công 12.584 hộ với 58.337 nhân khẩu, bảo đảm an toàn tuyệt đối về người và tài sản, vượt tiến độ 3 năm so với kế hoạch đề ra. Đến nay, tỉnh ta đã hoàn thành việc giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 100% hộ tái định cư; hoàn thành đưa vào sử dụng 2.189 dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ các khu, điểm tái định cư; giải quyết đầy đủ chế độ chính sách về bồi thường, hỗ trợ, bù chênh lệch giá trị tiền đất cho các hộ tái định cư; công tác ổn định đời sống và sản xuất của đồng bào tái định cư được quan tâm, đời sống, văn hóa tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng lên rõ rệt.

Chặng đường 40 năm xây dựng và phát triển, thực hiện nhiệm vụ di dân, tái định cư của hai công trình thế kỷ lớn nhất cả nước đạt được kết quả hết sức tự hào. Đóng góp vào thành công chung chính là sự lãnh đạo toàn diện của Chi, Đảng bộ Ban qua các thời kỳ. Từ một Chi bộ với 8 đảng viên ngày đầu thành lập, đến nay Đảng bộ Ban quản lý dự án di dân TĐC tỉnh đã có 3 chi bộ trực thuộc, với 47 đảng viên. Đảng bộ luôn quan tâm lãnh đạo công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, việc chức. Đến nay, Ban có 75 đồng chí, trong đó có 3 thạc sỹ; 64 đại học, cao đẳng; còn lại là trung cấp, công nhân kỹ thuật; trình độ lý luận chính trị có 2 cử nhân, 10 cao cấp, 2 trung cấp. Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác chuyên môn; phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc vận động cán bộ, đoàn viên thực hiện tốt các phong trào thi đua yêu nước, lao động sáng tạo, chăm lo đời sống cho đoàn viên. Thực hiện tốt Chỉ thị 03-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và Nghị quyết TW4 khóa XI về công tác xây dựng Đảng, nhiều năm liên tục, Đảng bộ đạt trong sạch vững mạnh tiêu biểu; tổ chức Công đoàn đạt cờ dẫn đầu phong trào thi đua năm 2012, được Liên đoàn Lao động tỉnh tặng Bằng khen năm 2014. Bên cạnh đó công tác hoạt động xã hội được chú trọng, luôn tích cực tham gia ủng hộ quỹ từ thiện, quỹ vì người nghèo, ủng hộ bão lũ; đỡ đầu xã vùng 3...

Ghi nhận những thành tích trong công tác di dân, tái định cư, nhiều tập thể, cá nhân Ban công tác sông Đà trước đây và Ban Quản lý dự án di dân tái định cư thủy điện Sơn La ngày nay; Ban Quản lý dự án tái định cư các huyện, thành phố đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động; nhiều Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn và UBND tỉnh.