Hiện nay, xã Nậm Lầu có khoảng trên 11.000 người sử dụng điện thoại thông minh. Chung tay hỗ trợ người dân xây dựng cuộc sống số, công dân số, Công an xã Nậm Lầu đã chủ động tuyên truyền, vận động người dân có điện thoại thông minh đăng ký định danh điện tử mức độ 2. Đến thời điềm này, toàn xã có hơn 10.540 công dân kích hoạt và sử dụng ứng dụng VneID. Cùng với đó, Công an xã tích cực vận động nhân dân tích hợp các thông tin về Bảo hiểm y tế, đã đạt 54% dân số, tài khoản an sinh xã hội, đạt 17% dân số, giấy đăng ký xe, giấy phép lái xe, thông tin người phụ thuộc,... qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ nhân dân trong thực hiện các thủ tục hành chính thông qua ứng dụng VneID.

Thiếu tá Nguyễn Năng Sơn, Trưởng Công an xã Nậm Lầu, cho biết: Thời gian qua, Công an xã còn định kỳ thông báo qua các nhóm: zalo, facebook của cộng đồng dân cư và tuyên truyền miệng tại các bản.... về việc cảnh báo người dân phòng ngừa với hoạt động phạm tội và cả những vi phạm pháp luật trong sử dụng mạng xã hội; vận động nhân dân phòng ngừa các hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua không gian mạng... Qua đó, giúp người dân nâng cao cảnh giác, tránh bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản trực tuyến.

Bản Mồng Luông, xã Mường Khiêng là bản nằm ven vùng lòng hồ thủy điện Sơn La, thuộc khu vực lưu vực sông Đà. Nếu như trước đây, chiếc điện thoại thông minh, camera an ninh là thiết bị xa lạ với người dân trong bản, thì giờ đây, nó đã trở thành thiết bị quen thuộc của nhiều gia đình. Hiện nay, bản có 91 hộ dân, trong đó có 21 hộ chủ động lắp đặt camera an ninh nhằm phục vụ nhu cầu theo dõi, quản lý và bảo vệ tài sản của gia đình.

Đồng chí Lò Văn Kiêm, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Mồng Luông, cho biết: Phần lớn các hộ được con cháu hoặc đoàn viên trong bản hướng dẫn cách cài đặt, kết nối camera với điện thoại thông minh, nên việc sử dụng tương đối thuận tiện, dễ dàng. Thông qua điện thoại di động, người dân có thể theo dõi tình hình an ninh quanh khu vực nhà ở mọi lúc, mọi nơi, đặc biệt trong thời gian đi làm nương, đi vắng hoặc vào ban đêm.

Việc chủ động lắp đặt camera an ninh, đã góp phần nâng cao ý thức tự quản, tự bảo vệ tài sản của mỗi hộ gia đình và hỗ trợ tích cực cho bản trong công tác đảm bảo an ninh trật tự, kịp thời phát hiện, theo dõi và xử lý các vấn đề phát sinh trong bản. Bên cạnh đó, từng bước tạo sự chuyển biến trong nhận thức của người dân về ứng dụng công nghệ vào đời sống, góp phần xây dựng khu dân cư an toàn, ổn định và giữ vững tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

Gia đình ông Lò Văn Nơi và bà Quàng Thị Việt là một trong những hộ đầu tiên ở bản Mồng Luông lắp camera an ninh gia đình. Ông Nơi nói: Gia đình tôi có một nhà ở và nhà nương khá xa nhau. Trên nhà nương có nuôi dê, vườn ươm cà phê và đầy đủ đồ dùng sinh hoạt. Vì không thường xuyên ở trên nhà nương, nên gia đình đã lắp Camera an ninh, kết nối với điện thoại thông minh để nắm bắt tình hình. Việc lắp đặt camera, kết nối với điện thoại thông minh cũng rất dễ sử dụng và tiện lợi. Đi đâu, bất cứ khi nào, tôi cũng có thể mở điện thoại kiểm tra tình hình an ninh, đàn vật nuôi của gia đình nên rất yên tâm.

Từ 1/7/2025 đến nay, xã Mường Khiêng có 43 người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, riêng trong quý I năm 2026, có 12 lao động đi làm việc ở nước ngoài. Để người lao động và gia đình tiện lợi trong liên lạc, nhiều gia đình đã mua điện thoại thông minh, cài đặt các ứng dụng mạng xã hội; lắp các phương tiện công nghệ hiện đại có kết nối với điện thoại thông minh.

Bà Cà Thị Hói, ở bản Lót Măn, xã Mường Khiêng, chia sẻ: Trước khi hai con tôi đi làm việc ở Nhật Bản, đã mua cho vợ chồng tôi 2 điện thoại thông minh. Các con cũng hướng dẫn vợ chồng tôi sử dụng Zalo để kết nối, gọi điện, trao đổi thông tin. Hằng ngày, sau giờ làm việc, các con tôi gọi điện về nhà hỏi thăm gia đình, tình hình của các cháu ở nhà, rất dễ dàng, tiện lợi. Qua điện thoại thông minh, chúng tôi cũng tìm đọc thêm nhiều thông tin thời sự trong và ngoài nước, biết được điều kiện ăn ở, sinh hoạt, làm việc của các con ở nước ngoài, gia đình rất yên tâm.

Có thể thấy, sự hiện diện của những chiếc điện thoại thông minh và các thiết bị công nghệ hiện đại đã và đang tạo nên một diện mạo mới cho các bản làng tại khu vực Thuận Châu. Từ việc đảm bảo an ninh, kết nối tình thân đến việc hiện đại hóa thủ tục hành chính, mỗi người dân nơi đây đang dần trở thành những "công dân số" thực thụ. Sự chủ động học hỏi và thích ứng không ngừng ấy, chính là chìa khóa vàng để đồng bào các dân tộc thu hẹp khoảng cách số, cùng nhau xây dựng một tương lai văn minh và hiện đại hơn./.