Hoa ban và hoa bó píp được người Thái chế biến thành món ăn 

Hoa ban không chỉ tô điểm cho núi rừng Tây Bắc thêm tươi đẹp, là nguồn cảm hứng sáng tác âm nhạc của các văn nghệ sỹ. Trong văn hóa ẩm thực, hoa ban là một nguyên liệu đặc biệt để chế biến thành món ăn, góp phần hoàn thiện bức tranh ẩm thực đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái.

Vào tháng 3, hoa ban nở trắng triền đồi, phụ nữ Thái lại lên rừng chọn những bông ban có cánh hoa dày, búp to để chế biến thành các món ăn, như: Nộm hoa ban, canh hoa ban, hoa ban xào măng đắng... Trong đó, món nộm hoa ban được nhiều người ưa thích hơn cả, bởi gia vị và cách chế biến độc đáo.

Hoa ban được nộm với măng đắng, rau thối và trộn đều với các gia vị 

Hoa ban rửa sạch, đem luộc lửa vừa, mở nắp vung để hoa không bị vàng; luộc chín tới vớt ra để nguội. Để không có vị chát, hoa ban thường được làm nộm với măng đắng, rau thối, trộn đều với các gia vị gừng, tỏi, ớt, muối và mắc khén. Khi thưởng thức, nộm hoa ban có vị ngọt của ban, cay của ớt, mùi thơm đậm của gia vị, đắng của măng rừng và vị giòn của các loại rau nộm. Mùi thơm hấp dẫn của món nộm kích thích vị giác, khiến thực khách phải xuýt xoa, gật gù trước sự khéo léo, sáng tạo trong chế biến món ăn của đồng bào dân tộc Thái. 

Hoa bó píp có thể xào hoặc nộm

Hoa bó píp, một loại hoa rừng cũng được người Thái chế biến thành các món ăn. Bó píp có thân dài giống một chiếc chuông nhỏ, rực rỡ màu cam bên góc vườn của đồng bào dân tộc Thái. Không hái trực tiếp trên cây mà khi bó píp rụng xuống đất mới nhặt về để chế biến món ăn, theo người dân khi ấy hoa bó píp mới "chín". Hoa bó píp được nhặt bỏ phần cuống, rửa sạch và chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như: Bó píp xào măng, xào thịt bò, xào tỏi, bó píp nộm hoa ban... Hoa bó píp có vị đắng, bùi, mát và thơm nồng, hấp dẫn.

Các món ăn từ hoa của núi rừng thu hút du khách 

Mùa này, dạo quanh các chợ Rặng Tếch, 308, 7/11... thường bắt gặp những rổ hoa ban, hoa bó píp được người dân bày bán với giá từ 5.000 -10.000 đồng/rổ. Với nhiều gia đình dân tộc Thái, hoa ban, hoa bó píp đã trở thành món ăn thân quen trong bữa cơm hằng ngày. Vì vậy, nhiều người mua hoa bó píp về phơi khô để ăn dần. Còn hoa ban được một số nhà hàng, quán ăn đưa vào thực đơn để phục vụ du khách.

Nếu đến Sơn La vào những ngày tháng 3, bên cạnh các món ăn như cá nướng, cơm lam, xôi ngũ sắc, canh bon, rau nộm... du khách đừng quên thưởng thức các món ăn từ hoa ban, bó píp để cảm nhận hương vị phố núi Tây Bắc thêm trọn vẹn.