Triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Sơn La sắp xếp, tinh gọn 204 xã, phường, thị trấn xuống còn 75 xã, phường. Rà soát ban đầu, toàn tỉnh có 192 trụ sở tiếp tục sử dụng, trong đó, 75 trụ sở chính của UBND các xã mới, 117 cơ sở bố trí làm điểm tiếp công dân, giải quyết thủ tục hành chính.

Khảo sát thực tế cho thấy, nhiều trụ sở cấp xã xây dựng từ lâu, đã xuống cấp, diện tích nhỏ, không đáp ứng yêu cầu làm việc tập trung theo mô hình mới. Một số địa phương rơi vào tình trạng quá tải về diện tích hoặc trụ sở xuống cấp mức độ 3, mức độ 4; cán bộ, công chức làm việc phân tán tại nhiều địa điểm, gây khó khăn cho công tác điều hành, ảnh hưởng tiến độ giải quyết thủ tục hành chính.

Tại các cuộc làm việc của Thường trực Tỉnh ủy với các địa phương: Mường La, Thuận Châu, Mai Sơn, Mộc Châu… nhiều xã có kiến nghị đầu tư xây dựng mới, cải tạo trụ sở, bổ sung nhà công vụ và trang thiết bị làm việc. Bên cạnh đó, các địa phương kiến nghị tỉnh quan tâm, đầu tư bổ sung trang thiết bị làm việc; nâng cấp hạ tầng viễn thông, đường truyền internet và trạm phát sóng tại các bản vùng sâu, vùng xa nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phục vụ người dân tốt hơn... Thực tiễn cho thấy, nếu tiếp tục xử lý theo từng đề xuất riêng lẻ khó bảo đảm tính công bằng, thống nhất và hiệu quả trong quản lý, sử dụng tài sản công.

Thực hiện chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, ngày 5/1/2026, UBND tỉnh ban hành công văn rà soát tổng thể và xây dựng cơ chế, chính sách chung đối với cải tạo, đầu tư xây dựng trụ sở làm việc và mua sắm trang thiết bị. Chủ tịch UBND tỉnh giao UBND các xã, phường kiểm tra, đánh giá toàn diện hiện trạng trụ sở, công trình phụ trợ, hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị hiện có, làm cơ sở tham mưu xây dựng chính sách thống nhất. Việc rà soát không nhằm hợp thức hóa đầu tư mới, mà để lựa chọn phương án tối ưu, tiết kiệm, hiệu quả nhất.

Đồng thời, UBND tỉnh giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan tham mưu ban hành cơ chế, chính sách chung về cải tạo, nâng cấp, đầu tư xây dựng trụ sở làm việc và mua sắm trang thiết bị. Theo định hướng, cơ chế phải bảo đảm một số nguyên tắc cốt lõi như có tiêu chí rõ ràng, dễ thực hiện và dễ giám sát; ưu tiên tối đa việc cải tạo, sử dụng trụ sở hiện có; hạn chế đầu tư dàn trải, không cần thiết; khuyến khích sử dụng chung cơ sở vật chất, trang thiết bị phù hợp; tuyệt đối không đề xuất đầu tư, mua sắm vượt tiêu chuẩn, định mức.

Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở Tài chính, cho biết: Chính sách chung sẽ giúp khắc phục tình trạng “mạnh ai nấy làm” trong đầu tư trụ sở. Khi có một khung chính sách thống nhất, việc thẩm định phương án cải tạo hay xây dựng mới, bảo đảm phù hợp quy hoạch, tiết kiệm quỹ đất và nâng cao hiệu quả sử dụng công trình.

Điểm nhấn quan trọng trong quá trình xây dựng chính sách lần này, yêu cầu gắn đầu tư trụ sở, trang thiết bị với mục tiêu cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn. Điều này đòi hỏi việc mua sắm trang thiết bị đáp ứng nhu cầu trước mắt nhưng phù hợp với lộ trình chuyển đổi số, tránh đầu tư manh mún, nhanh lạc hậu.

Nhiều địa phương bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương này. Bà Lò Thị Ban Bun, Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Lao, cho rằng: Có cơ chế thống nhất với tiêu chí rõ ràng, sẽ giúp địa phương chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch, tránh tâm lý trông chờ, đề xuất dàn trải. Việc ưu tiên cải tạo, tận dụng trụ sở hiện có là phù hợp với điều kiện ngân sách hiện nay.

Việc xây dựng cơ chế, chính sách chung về cải tạo, đầu tư trụ sở và mua sắm trang thiết bị không chỉ đáp ứng yêu cầu thực tiễn, còn là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường kỷ cương, kỷ luật tài chính, phòng ngừa lãng phí trong quản lý, sử dụng tài sản công. Đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, khẳng định: Đây là bước chuẩn bị cần thiết để triển khai hiệu quả kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Khi cơ sở vật chất được bố trí hợp lý, trang thiết bị được đầu tư đồng bộ, đội ngũ cán bộ, công chức sẽ có điều kiện làm việc tốt hơn, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, việc ban hành cơ chế, chính sách chung sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý, sử dụng tài sản công, góp phần xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.