Đến với hội thi, mâm cỗ của phường Mộc Sơn có chủ đề “Hương vị Mộc Sơn - Sắc Thái miền xanh”. Mâm cỗ tạo hình những địa danh quen thuộc như Hồ rừng thông, hang Dơi, thác nước… mang dấu ấn riêng ngay từ cách trình bày. Ẩm thực của đồng bào Thái được tái hiện qua những sản vật núi rừng như cá suối, tôm, cua, ốc đá, rau dớn, hoa chuối, măng loi, cơm lam, xôi ngũ sắc, thịt trâu gác bếp, lạp sườn, gà bản... Mỗi món ăn mang một hương vị riêng, chứa đựng văn hóa trong nếp sống, phong tục và tình cảm của đồng bào dân tộc Thái nơi đây.

Chị Phạm Thị Lan Anh, Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp, phường Mộc Sơn, cho biết: Với mâm cỗ dự thi, chúng tôi sử dụng những vật dụng gần gũi với thiên nhiên như tre, nứa, mây, gỗ, lá để trưng bày món ăn, hạn chế nhựa dùng một lần và ưu tiên nguyên liệu sẵn có của địa phương. Đó cũng là cách Mộc Sơn hướng tới một không gian du lịch thân thiện với thiên nhiên, giữ gìn bản sắc và phát triển bền vững.  

Nếu Mộc Sơn mang đến những món ăn đậm bản sắc dân tộc Thái, thì Tà Xùa lại đưa du khách lên không gian văn hóa vùng cao của đồng bào dân tộc Mông. Với chủ đề “Hương vị Tà Xùa – Hồn núi, hồn người”, 10 món ăn được lựa chọn từ sản vật địa phương, nổi bật như gỏi su su non trộn sơn tra, lợn cắp nách, gà đen hấp, ngan đen quay, dê hấp lá rừng, nếp nương và cá hồi nướng sốt sơn tra... 

Anh Nguyễn Hữu Sơn, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Tà Xùa, cho biết: Điểm nhấn trong mâm cỗ là sơn tra – loại quả đặc trưng của vùng cao. Từ một sản vật quen thuộc, người dân sáng tạo thành nhiều món ăn từ gỏi, nước sốt đến rượu và nước uống với vị chua thanh, ngọt dịu đem đến sự cân bằng cho vị giác của người thưởng thức sau những món ăn đậm đà. Đây là một trải nghiệm mới cho du khách khi khám phá văn hóa ẩm thực vùng cao Tà Xùa. 

Không gian ẩm thực tiếp tục đưa du khách từ vùng cao mây phủ về vùng lòng hồ thủy điện Sơn La, nơi văn hóa Thái Trắng được kết tinh trong những món ăn mang đậm hương vị sông nước. Với chủ đề “Quỳnh Nhai - Tinh hoa ẩm thực”, mâm cỗ giới thiệu những sản vật đặc trưng như gỏi cá rô, mẳm cá, tôm chao, chả cá và bánh truyền thống Khẩu xì.

Chị Điêu Thanh Thanh, xã Quỳnh Nhai, cho biết: Điều chúng tôi muốn giới thiệu không chỉ là những món ăn đặc trưng, mà còn là nét văn hóa trong cách người Thái Trắng lựa chọn nguyên liệu, phối hợp gia vị và trình bày mâm cỗ. Đồng thời, sắp đặt thêm các sản vật như lúa, rượu men lá gửi gắm mong ước về cuộc sống no đủ, mùa màng thuận lợi. Qua đó, mỗi món ăn trở thành một cách để kể câu chuyện về đất và con người Quỳnh Nhai.

Hội thi mang đến một không gian ẩm thực mãn nhãn với cách bài trí giàu tính thẩm mỹ. Sự hòa quyện giữa nguyên liệu núi rừng, cùng các loại gia vị đặc trưng qua bàn tay khéo léo của đồng bào đã tạo nên những mâm cỗ thơm ngon, đẹp mắt như một tác phẩm nghệ thuật đong đầy sắc màu văn hóa.

Chị Nguyễn Tuyết Giang, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: Tôi rất ấn tượng với các mâm cỗ có món ăn hấp dẫn, đa dạng, nguyên liệu phong phú, tươi ngon. Nhiều món ăn được chế biến cầu kỳ, lạ mắt, lạ miệng, hương vị đậm đà, hấp dẫn và đặc biệt cuốn hút. 

Ấn tượng là mỗi mâm cỗ có cả một câu chuyện đi kèm, đó là cách chế biến truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ; là kinh nghiệm lựa chọn nguyên liệu; là bí quyết tạo nên hương vị riêng. Quan trọng hơn, mỗi món ăn còn gắn với những phong tục, tập quán và sinh hoạt cộng đồng như lễ hội, cưới hỏi, Tết, tín ngưỡng truyền thống...

Trong xu hướng phát triển du lịch hiện nay, ẩm thực trở thành một yếu tố quan trọng tạo sức hấp dẫn đối với du khách. Vì thế, việc đưa ẩm thực truyền thống vào các sự kiện văn hóa, du lịch không chỉ góp phần quảng bá sản vật địa phương, còn mở ra cơ hội xây dựng những sản phẩm du lịch đặc trưng, giàu bản sắc, giúp giữ chân du khách ở lại lâu hơn với Sơn La, tạo doanh thu cho du lịch địa phương.

Khép lại hội thi ẩm thực, Ban tổ chức trao 1 giải nhất cho đội thi phường Mộc Sơn, 2 giải nhì, 3 giải ba và 7 giải khuyến khích cho các xã, phường tham gia. Hội thi được tổ chức tại Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026 góp phần tôn vinh, lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc Sơn La, xây dựng hình ảnh con người Sơn La - Tây Bắc mộc mạc, mến khách, cùng tinh hoa ẩm thực độc đáo, hấp dẫn, níu chân du khách gần xa.