Những ngày này, cánh đồng bản Đông Xuông nhộn nhịp vào vụ gặt. Trên cánh đồng rộng lớn mang màu vàng ruộm lúa chín, bà con tất bật thu hoạch, gom lúa thành từng bó, chuyển về điểm tuốt. Người gặt, người vận chuyển, người đóng bao, công việc nối tiếp nhau trong nhịp điệu khẩn trương.  

Vụ lúa này, gia đình ông Lò Văn Thóc, bản Đông Xuông gieo cấy 8.000 m² giống nếp 87. Cả nhà phân công nhau gặt, tuốt rồi vận chuyển thóc về phơi, cố gắng hoàn thành công việc khi thời tiết thuận lợi. Ông Thóc phấn khởi nói: Mấy hôm nay trời nắng ráo, gia đình tôi xuống đồng từ sớm để gặt, tuốt lúa, kịp đưa về phơi trong ngày. Đến nay, gia đình đã thu được hơn 20 bao thóc, dự kiến cả vụ đạt hơn 2 tấn. Gia đình dự kiến bán một phần số thóc để có thêm thu nhập.

Hối hả ngày mùa, tại các bản Mường Chiến, Lướt, Phày, Khua Vai… bà con tranh thủ gặt lúa. Các gia đình thay nhau hỗ trợ, đổi công, tập trung hoàn tất thu lúa cho từng nhà. Không khí lao động rộn ràng, tiếng cười nói giòn tan hòa giữa tiết trời thu rong xanh, nắng vàng cùng đồng ruộng bao la, tạo khung cảnh ngày mùa sống động. 

Năm nay, dù thời tiết không thuận lợi, bà con vẫn chủ động chăm sóc, áp dụng tốt các biện pháp kỹ thuật nên cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất ước đạt 5,5-6 tấn/ha. Với hơn 760 ha lúa, sản lượng thóc toàn xã dự kiến đạt trên 4.500 tấn. Kết quả này mang lại niềm phấn khởi cho người trồng lúa, góp phần bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ, đồng thời tạo nguồn nông sản hàng hóa, nâng cao thu nhập cho bà con.

Ngọc Chiến nổi tiếng với giống nếp tan thơm dẻo, được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao của tỉnh Sơn La. Hiện xã có hơn 50 ha lúa nếp tan, năng suất đạt ước tính từ 6 tấn/ha trở lên. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg gạo, nếp tan mang lại nguồn thu đáng kể cho hàng trăm hộ dân, giúp bà con thêm gắn bó với cây lúa truyền thống. Để duy trì chất lượng và đáp ứng nhu cầu thị trường, các hộ từng bước liên kết sản xuất thông qua hợp tác xã, được hỗ trợ kỹ thuật canh tác và kết nối đầu ra, chú trọng hơn đến từng công đoạn sản xuất theo hướng an toàn, giữ uy tín cho gạo nếp tan Ngọc Chiến.

Ông Lò Văn Xiên, Giám đốc HTX Thành Công, thông tin: HTX được thành lập năm 2018 với 7 thành viên, cùng liên kết phát triển sản xuất, tiêu thụ lúa gạo tại địa phương. Hằng năm, HTX cung ứng giống, vật tư nông nghiệp, đồng thời hướng dẫn bà con canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP để bảo đảm chất lượng sản phẩm đồng đều, an toàn. Trên cơ sở đó, chúng tôi đẩy mạnh quảng bá, kết nối với doanh nghiệp, siêu thị trong tỉnh và ở các tỉnh lân cận để mở rộng thị trường, tiêu thụ từ 15–18 tấn nếp tan mỗi vụ.  

Đến nay, toàn xã đã thu hoạch trên 80% diện tích lúa, bà con vẫn đang tranh thủ thời tiết thuận lợi để hoàn tất mùa gặt, đồng thời chuẩn bị các điều kiện sản xuất vụ đông. Cùng với niềm vui mùa vụ, các bản, các gia đình còn duy trì tổ chức Lễ Mừng cơm mới, bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, biết ơn trời đất và gửi gắm ước mong mưa thuận, gió hòa, cuộc sống no đủ. Qua đó, bà con càng thêm đoàn kết, gắn bó, động viên nhau tích cực sản xuất, chung sức xây dựng quê hương.

Mùa lúa chín mang đến cho Ngọc Chiến một sức hút rất riêng. Những cánh đồng vàng óng trải dài bên các bản làng với những mái nhà sàn lợp gỗ pơ mu rêu phong tạo nên một khung cảnh vừa bình dị, vừa thơ mộng. Đến đây vào mùa gặt, du khách được hòa mình vào thiên nhiên tươi đẹp, trải nghiệm công việc đồng áng, thưởng thức hương vị thơm nồng của xôi nếp, cốm mới và lắng nghe người dân bản địa kể chuyện mùa vụ. Những nét văn hóa mộc mạc ấy giúp du khách thêm hiểu, thêm yêu đời sống và con người nơi đây. Để rồi khi chia tay, hương vị nếp thơm đậm đà theo chân những món quà quê lan tỏa đến mọi miền, trở thành cầu nối bền chặt gắn kết nông nghiệp với du lịch cho "miền cổ tích" Ngọc Chiến.