Xã Huổi Một được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Nậm Mằn và xã Huổi Một, huyện Sông Mã cũ, có diện tích tự nhiên trên 24.000 ha, dân số hơn 12.300 người. Sau sắp xếp các bản, toàn xã giảm từ 27 bản xuống còn 16 bản. Không gian hành chính thay đổi kéo theo yêu cầu phải rà soát lại quy hoạch dân cư, sản xuất và hệ thống hạ tầng.

Xác định công tác quy hoạch là phải tạo nền tảng để tổ chức sản xuất, đầu tư hạ tầng, quản lý đất đai và khai thác hiệu quả các nguồn lực phát triển, xã Huổi Một đã tập trung hoàn thiện quy hoạch chung xây dựng xã đến năm 2045. Việc bố trí không gian được tính toán trên cơ sở điều kiện tự nhiên, hiện trạng dân cư, tập quán sản xuất và nhu cầu phát triển lâu dài.

Một trong những nội dung được xã quan tâm là sắp xếp khu dân cư và vùng sản xuất theo hướng hợp lý hơn. Quy hoạch mới chú trọng khả năng kết nối giữa các cụm dân cư, vùng sản xuất; ưu tiên các trục giao thông liên bản, công trình thủy lợi, điện, nước sinh hoạt và các thiết chế phục vụ đời sống nhân dân. Cùng với đó, cơ cấu sử dụng đất được rà soát, tính toán lại, nhất là những khu vực còn bất cập về ranh giới canh tác.

Ông Lương Văn Vịnh, Chủ tịch UBND xã Huổi Một, cho biết: Muốn quy hoạch sát thực tế phải có nền tảng dữ liệu chính xác. Xã đang tập trung chuẩn hóa hồ sơ địa chính, xử lý những vướng mắc về ranh giới và thường xuyên cập nhật các biến động phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính vào hệ thống chung; bảo đảm đồng bộ giữa bản đồ quy hoạch không gian với thực tiễn quản lý đất đai tại cơ sở. Các phương án liên quan đến bố trí dân cư, tổ chức sản xuất được đưa ra bàn bạc công khai, lấy ý kiến nhân dân. Vai trò của trưởng bản, người có uy tín được phát huy trong tuyên truyền, vận động, tạo đồng thuận.

Điểm mới trong quá trình xây dựng không gian phát triển ở Huổi Một là gắn quy hoạch với chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Xã tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu đất đai theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”. Những biến động về đất đai được cập nhật lên hệ thống, từng bước tạo sự thống nhất giữa hồ sơ địa chính, hiện trạng sử dụng đất và quy hoạch. Qua đó, giúp chính quyền nâng cao công tác quản lý địa bàn, giải quyết thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng chồng chéo thông tin.

Cùng với chuẩn hóa dữ liệu, xã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, hướng dẫn người dân tiếp cận, tra cứu thông tin quy hoạch và thực hiện các thủ tục trực tuyến. Việc công khai thông tin cũng giúp người dân chủ động hơn khi xây dựng nhà ở, chuyển đổi sản xuất hoặc thực hiện các giao dịch liên quan đến đất đai.

Đến nay, công tác lập quy hoạch chung của xã Huổi Một bước đầu đã được cấp thẩm quyền phê duyệt. Xã đang tập trung cao độ cho các bước lập đồ án và đã hoàn thành 54% khối lượng. Hiện thực hóa các mục tiêu phát triển từ không gian quy hoạch mới, xã Huổi Một tiếp tục khai thác tối đa quỹ đất để hình thành các vùng sản xuất tập trung, đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất dốc sang trồng cây ăn quả, cây công nghiệp kết hợp lâm nghiệp bền vững và bảo vệ nguồn nước đầu nguồn.

Cùng với đó, xã ưu tiên bố trí nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia để phát triển mạng lưới giao thông liên bản, giao thông nội đồng, hệ thống thủy lợi nhỏ, công trình điện và nước sinh hoạt, đảm bảo kết nối thông suốt giữa các khu dân cư sau sắp xếp. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, công khai dữ liệu quy hoạch nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước. Đẩy mạnh tuyên truyền, công khai quy hoạch tại các bản để nhân dân nắm bắt, đồng thuận thực hiện quy hoạch, đảm bảo phát huy hiệu quả quy hoạch, tạo động lực phát triển đồng bộ, bền vững.

Khi quy hoạch được xây dựng sát thực tế, dữ liệu đất đai ngày càng đầy đủ và hạ tầng được đầu tư theo hướng tập trung, đồng bộ, sẽ tạo nền tảng để Huổi Một khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, tổ chức lại sản xuất và nâng cao đời sống nhân dân.