Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, từ ngày 1/7, Chi nhánh khu vực 6, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh, được phân công quản lý, chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) tại các xã: Thuận Châu, Chiềng La, Nậm Lầu, Muổi Nọi, Mường Khiêng, Co Mạ, Bình Thuận, Mường É, Long Hẹ, Mường Bám, Quỳnh Nhai, Mường Sại, Mường Giôn và Mường Chiên.

Ông Đỗ Quốc Hưng, Trưởng Chi nhánh khu vực 6, cho biết: Hằng năm, Chi nhánh phối hợp với các cơ quan liên quan, các địa phương rà soát, xác định diện tích rừng đủ điều kiện chi trả và triển khai chi trả đầy đủ, kịp thời cho các chủ rừng; tuyên truyền, hướng dẫn các chủ rừng sử dụng hiệu quả tiền DVMTR, nhất là xây dựng các mô hình phát triển sinh kế bền vững, như: Mô hình tiết kiệm, mua cây con giống để phát triển sản xuất, trồng cây dược liệu dưới tán rừng, phát triển rừng để tăng nguồn thu từ DVMTR và phục vụ chính đời sống nhân dân vùng có rừng, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Đơn vị phối hợp UBND các xã, cộng đồng bản, các đơn vị liên quan trên địa bàn tuyên truyền đến các chủ rừng về công tác quản lý bảo vệ rừng và chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Tuyên truyền chủ rừng cộng đồng bản xây dựng quy ước bảo vệ và phát triển rừng gắn với sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng của cộng đồng bản đúng quy định, hiệu quả, công khai và minh bạch.

Chi nhánh khu vực 6 thực hiện tốt công tác xây dựng bản đồ phục vụ xác định diện tích rừng được chi trả. Từ đầu năm đến nay, Chi nhánh đã xác định tổng diện tích cung ứng DVMTR nguồn thu năm 2024 gần 87.400 ha, với tổng số tiền chi trả gần 47 tỷ 275 triệu đồng cho 4.406 chủ rừng quản lý, bảo vệ, gồm: Hộ gia đình, cá nhân, nhóm hộ, cộng đồng, tổ chức chính trị xã hội thuộc bản, UBND các xã. Chi nhánh đã phối hợp với các ngân hàng, UBND các xã xác minh thông tin chủ rừng, hướng dẫn chủ rừng thực hiện mở mới tài khoản lần đầu, dùng ứng dụng Mobile Banking, đăng ký rút tiền mặt tại các điểm giao dịch của ngân hàng và thực hiện các thủ tục thanh toán đảm bảo chính xác, đúng đối tượng, tạo điều kiện thuận lợi cho chủ rừng.

Từ nguồn kinh phí chi trả DVMTR, giúp các bản xây dựng được nhiều công trình phục vụ đời sống sinh hoạt của nhân dân, như: Làm đường, xây dựng nhà văn hóa bản, công trình nước sinh hoạt, sân thể thao...

Bản Nhộp, xã Nậm Lầu quản lý, bảo vệ 735 ha rừng, tiền DVMTR hằng năm là nguồn lực chính để đầu tư xây dựng các công trình phục vụ cho nhân dân ở bản và phục vụ công tác bảo vệ rừng, riêng năm 2024, bản được 417 triệu đồng tiền DVMTR. Ông Lường Văn Bình, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Nhộp, chia sẻ: Bản họp thống nhất sử dụng tiền DVMTR đầu tư xây dựng nhà văn hóa 800 triệu đồng, mua vật liệu làm đường bê tông dài 1.200 m và trích tiền hỗ trợ cho đội bảo vệ rừng của bản với mức 200 nghìn đồng/người/ngày tuần tra. Nhận thấy lợi ích của rừng và tiền DVMTR, ý thức của nhân dân về bảo vệ rừng tốt lên, không để xảy ra cháy, không phá rừng, phát rừng.

Còn tại bản Bay, xã Chiềng La, quản lý, bảo vệ gần 118 ha rừng, mỗi năm được khoảng 75 triệu đồng, số tiền này được chi làm đường, lắp điện chiếu sáng đường nông thôn. Ông Lò Văn Thuông, Bí thư chi bộ, Trưởng bản, cho hay: Trước đây, đường vào bản là đường đất, đi lại khó khăn, nông sản bán với giá thấp, nhân dân phải tự chở nông sản, thậm chí gánh ra ngoài bản để bán. Năm 2022, bản được Nhà nước đầu tư làm đường bê tông dài 4,5 km, nhân dân trong bản hiến 2.400 m² đất, phá tường rào để mở rộng đường. Bản họp thống nhất sử dụng tiền DVMTR để mua vật liệu, huy động nhân công xây lại tường rào cho các hộ, nên ai cũng đồng thuận vui vẻ. Ngoài ra, còn dùng tiền DVMTR lắp đặt 62 cột điện chiếu sáng dọc tuyến đường, giúp nhân dân đi lại thuận lợi hơn vào ban đêm.

Đặc biệt, Chi nhánh khu vực 6, Quỹ bảo vệ và phát triển rừng tỉnh, phối hợp với UBND các xã tuyên truyền, vận động xây dựng nhiều mô hình hiệu quả, như: “Nhóm phụ nữ tiết kiệm, tự quản sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng” bản Cổng Chặp, xã Bình Thuận duy trì từ năm 2020 đến nay có 28 thành viên, tổng số quỹ gần 144,5 triệu đồng, gồm: Thành viên đóng góp 52 triệu đồng, Quỹ DVMTR 92,5 triệu đồng, đã cho 21 lượt thành viên vay vốn, mua phân bón, cây giống, con giống để phát triển kinh tế gia đình. Số tiền tuy không lớn nhưng giúp phụ nữ tạo thói quen tiết kiệm, có thêm nguồn lực đầu tư sản xuất. Mô hình trồng sa nhân dưới tán rừng tại bản Cổng Chặp, xã Bình Thuận triển khai năm 2019 quy mô 2 ha, chi phí cây giống chỉ đầu tư năm đầu, từ năm thứ 3 trở đi cho nguồn thu tăng dần từ 20 triệu đồng/năm, đến nay được 40 triệu đồng/năm. Hiệu quả mô hình tăng giá trị sử dụng tiền DVMTR, giúp người dân thấy rõ lợi ích từ việc giữ rừng, trồng cây dược liệu dưới tán rừng, bảo tồn tầng tán tự nhiên, duy trì độ ẩm, ngăn xói mòn đất…

Nguồn thu tiền dịch vụ môi trường rừng được sử dụng hiệu quả đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân vùng có rừng, tác động tích cực tới việc nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của cộng đồng và là động lực để nhân dân tham gia bảo vệ và phát triển rừng ngày càng tốt hơn.