Người dân bản Piềng Sàng, xã Phiêng Luông (Mộc Châu) thu hoạch ngô để làm ủ ướp.

Trồng ngô ủ ướp mang lại lợi ích kép cho người dân bởi thu nhập gấp đôi so với trồng ngô lấy hạt, còn người nuôi bò thì có nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng cho đàn bò, nâng cao chất lượng sữa bò Mộc Châu.

Trên con đường bê tông mới, những chuyến xe chở đầy cây ngô đã được băm nối đuôi nhau tỏa về những trang trại nuôi bò sữa. Đưa chúng tôi đi thăm những cánh đồng ngô đang thu hoạch của người dân trong xã, đồng chí Bàn Văn Lợi, Chủ tịch UBND xã Phiêng Luông, cho biết: 2 năm trở lại đây, nhận thấy nhu cầu làm ngô ủ ướp để cho bò sữa ăn tăng cao, xã đã vận động người dân chuyển đổi trồng từ ngô lấy bắp sang trồng ngô ủ ướp. Toàn xã hiện có trên 50 ha trông ngô ủ ướp được trồng nhiều nhất ở bản Piềng Sàng, với các giống ngô: GH9, NK54, NK67... đây là các giống ngô có ưu điểm cây cao, thân to, thời gian sinh trưởng ngắn, thích hợp với việc trồng lấy thân để làm ủ ướp.

Đến thăm vườn ngô của gia đình chị Lý Thị Thắm, bản Piềng Sàng, xã Phiêng Luông đúng vào thời điểm đang thu hoạch, những tiếng máy nổ vang cả cánh đồng, những lao động nhanh tay vận chuyển ngô để kịp cho máy chạy, không khí lao động khẩn trương. Trên nét mặt mỗi người hiện lên niềm vui mừng khi ngô ủ ướp năm nay được mùa, được giá. Chiếc xe tải chở cây ngô băm nhỏ đã đầy cũng là lúc mọi người nghỉ giải lao. Đưa tay lau những giọt mồ hôi trên khuân mặt đỏ ửng dưới cái nắng cuối chiều, chị Lý Thị Thắm phấn khởi: Năm nay, gia đình có 1,4 ha trồng ngô ủ ướp, tổng sản lượng 50 tấn, với giá bán bình quân từ 900 - 1.100 đồng/kg, thu được 45 triệu đồng. So với trồng ngô thu bắp thì lợi nhuận cao gấp 2 lần, mà lại không tốn nhiều công chăm sóc. Kỹ thuật trồng ngô ủ ướp không khó, khi cây lên cao tầm 50 cm thì chỉ cần làm cỏ, bón phân một lần, sau đó đợi đến kỳ thu hoạch.

Là một trong những tiểu thương chuyên thu mua cây ngô để bán cho các trang trại nuôi bò sữa để làm ủ ướp, chị Mùi Thị Yến, bản Muống, xã Phiêng Luông chia sẻ: Thu mua ngô ủ ướp đỡ tốn công và chi phí hơn đối với thu mua ngô bắp, nếu như mua ngô bắp phải thuê nhân công bẻ ngô từ nương về, sau đó phơi khô rồi mới tách hạt thì đối với ngô ủ ướp chỉ cần chặt toàn bộ phần thân cây ngô, sau đó cho vào máy băm có ống đưa sản phẩm lên thẳng thùng xe tải. Các xe tải với thùng đầy ắp cây ngô đã băm được chở thẳng đến các trang trại, hộ gia đình nuôi bò sữa, tại đây ngô được đổ xuống những hố lớn rồi rắc thêm muối, đậy kín để dùng làm thức ăn quanh năm cho bò.

Tìm hiểu được biết, đất để trồng ngô ủ ướp phải là những bãi đất tương đối bằng phẳng để thuận tiện cho việc xe vào thu mua. Trước khi trồng, bón lót phân NPK, trong quá trình cây sinh trưởng, nên bón thúc bằng phân đạm để thúc đẩy nhanh quá trình phát triển. Nhờ khoảng cách giữa các cây khá dày nên hạn chế được sự phát triển của cỏ dại, tiết kiệm công chăm sóc. Theo tính toán của Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu, mỗi con bò sữa tiêu thụ trung bình 8 tấn thức ăn ủ ướp/năm. Với những trang trại, gia đình nuôi hàng trăm con bò sữa thì lượng ngô cây được thu mua hằng năm lên đến vài nghìn tấn. Với số lượng lớn như vậy, hằng năm, số ngô bà con trồng làm ủ ướp chưa đủ cung cấp cho nhu cầu thu mua nên người trồng ngô không lo bị tồn đọng nguồn hàng.

Không chỉ ở Piềng Sàng, giờ đây, nhiều gia đình ở các bản khác trong xã Phiêng Luông đang dần chuyển đổi từ trồng ngô lấy bắp sang ngô ủ ướp. Trồng ngô ủ ướp đã mở ra hướng phát triển mới cho cây ngô ở Phiêng Luông, góp phần nâng cao đời sống cho người dân nơi đây.