Có mặt tại phường Cờ Đỏ, nơi có diện tích mận hậu trồng nhiều nhất của thị xã Mộc Châu với hơn 1.600 ha. Dẫn chúng tôi đi tìm hiểu tại các hộ trồng mận, ông Lưu Đình Doanh, Phó Chủ tịch UBND phường Cờ Đỏ, thông tin: Năm nay thời tiết thuận lợi, nên cây mận rất sai quả, theo dự kiến sản lượng mận ước đạt 19.500 tấn. Qua nắm bắt tình hình thực tế đến thời điểm hiện tại các đại lý thu mua mận với giá rất thấp, với giá 3.000 – 5000 đồng/kg. Đến ngày 5/6, một số đại lý đã dừng việc thu mua do khi chuyển vào các chợ đầu mối họ tạm ngừng nhập thêm vì tồn hàng. Hiện phường nắm tình hình, tìm phương án để hỗ trợ bà con tìm đầu ra cho sản phẩm. 

Những vườn mận chín rộ, sai trĩu quả chưa thu hái do tiêu thụ chậm càng làm cho người dân lo lắng giá mận giảm sâu thêm. Hơn 10 năm gắn bó với cây mận, bà Trần Thị Hiền, tổ dân phố Mía Đường, phường Cờ Đỏ, cho biết: Cây mận vốn là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế, cho thu nhập ổn định, diện tích và sản lượng của cây mận cũng tăng dần qua từng năm. Nhưng năm nay nông dân trồng mận hậu đang đối mặt với nhiều khó khăn, nhất là tình trạng được mùa rớt giá; giá mận giảm từ 60.000 - 100.000 đồng/kg (thời điểm mận trái vụ) xuống 15.000 – 40.000 đồng/kg (đầu vụ) và hiện tại chỉ còn khoảng 3.000 - 5.000 đồng/kg. Trong khi đó, chi phí sản xuất cho 1 ha mận chưa tính tiền công khoảng 80 triệu đồng/ha. Với giá bán hiện tại, gia đình tôi không dám thuê người hái nữa vì bán không đủ trả công.

 HTX Nông sản sạch Mộc Châu hiện có hơn 30 ha mận hậu tại thung lũng Nà Ka, những ngày qua tình hình tiêu thụ mận của các thành viên HTX cũng gặp rất nhiều khó khăn. Anh Nguyễn Xuân Văn, Giám đốc HTX Nông sản sạch Mộc Châu, thông tin: Vụ này, mận được mùa nhất trong 10 năm trở lại đây, sản lượng dự kiến tăng gấp đôi so với năm ngoái. Dù sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng nhưng việc tiêu thụ vẫn rất khó khăn; 5 ngày trở lại đây, giá mận hậu giảm sâu mặc dù HTX đã phân thành nhiều loại theo kích cỡ quả; những quả to, quả đẹp cũng chỉ bán được 10.000 đồng/kg; giá bán không đủ bù chi phí đầu tư, nông dân không có lãi, khiến không ít hộ dừng việc thu hoạch.

Không chỉ người trồng, các thương lái cũng rơi vào thế bị động, ông Vũ Hải Long, thương lái buôn mận tại tỉnh Hưng Yên, chia sẻ: Tôi thu mua mận được 25 năm nay; như mọi năm, ngày ít nhất tôi thu mua 20 tấn, ngày cao điểm lên đến 60 tấn; chủ yếu mận bán vào chợ đầu mới ở Thành phố Hồ Chí Minh. Vụ mận năm nay tôi đã thu mua khoảng 200 tấn mận chuyển vào các tỉnh miền Nam tiêu thụ, nhưng do tình hình cung vượt cầu, vào trong chợ đầu mối họ không thu mua, hoặc thu mua giá rất thấp. Hiện nay, gia đình tôi chờ tín hiệu thị trường những ngày tới.

Hiện nay, Mộc Châu có gần 3.500 ha mận hậu cho thu hoạch, năm nay thời tiết thuận lợi nên mận hậu Mộc Châu sản lượng rất lớn. Tuy nhiên, thời điểm này, nông dân trồng mận hậu đang đối mặt với nhiều khó khăn, do cung vượt cầu, trong khi sức mua tại các chợ đầu mối sụt giảm đáng kể. Bên cạnh đó, việc sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết trong chuỗi giá trị khiến nông dân dễ bị động trước mỗi đợt biến động giá.

Trao đổi với bà Nguyễn Thị Hoa, Phó Chủ tịch UBND thị xã Mộc Châu, được biết: Mận hậu năm nay thời điểm đầu vụ bà con bán được giá tương đối tốt, tuy nhiên vào thời điểm hiện tại mận bắt đầu vào vụ chín, giá cả khó khăn, do đầu ra cho sản phẩm ở các đại lý các tỉnh thành rất khó, do sức mua không được nhiều như mọi năm.

Cũng theo bà Hoa: đối với diện tích mận trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ, đảm bảo an toàn khả năng tiêu thụ đảm bảo tốt hơn. Thị xã sẽ làm việc với đơn vị chuyên sản xuất rượu vang tiến hành khảo sát để đầu tư chế biến rượu vang từ quả mận để phục vụ xuất khẩu và tiêu thụ trong nước. Cùng với  đó tiếp tục quảng bá, thúc đẩy tiêu thụ mận hậu trên sàn thương mại điện tử. Hỗ trợ, vận động các HTX, doanh nghiệp trên địa bàn thu mua, đẩy mạnh các sản phẩm chế biến từ quả mận; qua đó cũng giảm áp lực tiêu thụ cho quả mận Mộc Châu.