Người dân xã Quy Hướng thu hoạch cây gai xanh.

Trong chuyến công tác về xã Quy Hướng, huyện Mộc Châu, chúng tôi được giới thiệu về cây gai xanh, một loại cây trồng mới mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân.

Theo chỉ dẫn của cán bộ xã Quy Hướng, chúng tôi tìm về bản Suối Cáu, nơi có diện tích trồng cây gai xanh lớn nhất của xã. Được biết, Suối Cáu là bản tái định cư của thủy điện Hòa Bình và được thành lập năm 2015, bản có 492 ha đất tự nhiên, trong đó có 114 ha đất nông nghiệp, 278 ha đất lâm nghiệp. Với điều kiện tự nhiên chủ yếu là đồi đất dốc nên người dân trồng ngô và các loại cây lương thực ngắn ngày, hiệu quả kinh tế không cao. Tháng 4/2018, với sự giúp đỡ của huyện Mộc Châu và xã Quy Hướng, cây gai xanh được đưa vào trồng thử nghiệm trên đất đồi dốc của bản, qua gần 6 tháng trồng và chăm sóc, cây gai xanh đã cho thu hoạch và đem lại tín hiệu khả quan về hướng phát triển kinh tế cho người dân nơi đây.

Trên con đường bê tông dẫn vào bản, chúng tôi dễ dàng nhận ra những cây gai xanh đã phủ kín những sườn đồi; hình ảnh người dân cười nói vui vẻ khi thu hoạch những lứa vỏ cây gai xanh đầu tiên. Ghé vào thăm vườn gai xanh của gia đình ông Đinh Văn Dù, bên những vỏ gai vừa thu hoạch, ông Dù phấn khởi: Gia đình tôi có 8.000 m2 đất đồi trồng cây gai xanh giống AP1 từ tháng 4/2018, sau 3 tháng trồng và chăm sóc, cây gai xanh đã cho thu hoạch lứa đầu tiên, với giá bán 40.000 đồng/kg vỏ khô, gia đình tôi thu được 10 triệu đồng. Giống cây gai và máy tuốt vỏ được Công ty cổ phần Đầu tư phát triển sản xuất và Xuất nhập khẩu An Phước hỗ trợ, gia đình chỉ phải đầu tư phân bón nên giảm được chi phí đầu tư, hiệu quả kinh tế cao hơn.

Cũng được Công ty cổ phần Đầu tư phát triển sản xuất và Xuất nhập khẩu An Phước hỗ trợ cây giống và máy tuốt vỏ, chỉ với 8.000 m2 trồng, gia đình ông Cầm Văn Loan, bản Nà Đưa đã thu 250 kg vỏ cây gai khô ngay lứa đầu tiên, vui mừng trước hiệu quả từ cây gai xanh đem lại, ông Loan chia sẻ: Trồng cây gai xanh không mất nhiều công chăm sóc, qua thời gian theo dõi cây sinh trưởng phát triển rất tốt, sau 3 tháng trồng cây đạt chiều cao trung bình từ 1 - 1,2 m, cây gai có độ che phủ cao nên chỉ cần làm cỏ thời gian đầu, sau khi thu hoạch lần đầu chỉ cần làm cỏ 1 lần/vụ. Thời gian tới, gia đình tôi sẽ tiếp tục chuyển đổi diện tích đất đồi còn lại sang trồng cây gai xanh.

Từ hiệu quả kinh tế bước đầu, xã Quy Hướng đã chỉ đạo mở rộng diện tích cây gai xanh ở các bản, hiện toàn xã có trên 26 ha trồng cây gai xanh giống AP1. Được biết, trước khi đưa vào trồng với diện tích lớn, xã Quy Hướng khảo sát mô hình trồng cây gai xanh tại một số xã trên địa bàn huyện Mộc Châu. Nhận thấy điều kiện tự nhiên của xã rất phù hợp cho việc trồng cây gai xanh, xã đã cho trồng thử nghiệm cây gai xanh tại bản Suối Cáu. Sau khi thu hoạch lứa đầu tiên cho thấy trồng cây gai xanh hiệu quả cao hơn so với các loại cây trồng truyền thống nên đã triển khai nhân rộng diện tích trồng gai.

Anh Hà Văn Tuyến, cán bộ kỹ thuật nông vụ của Công ty cổ phần đầu tư phát triển sản xuất và Xuất nhập khẩu An Phước, người trực tiếp phụ trách việc cung cấp cây giống, phân bón, máy móc và thu mua sản phẩm cho người dân xã Quy Hướng, cho biết: Cây gai xanh trồng ở xã Quy Hướng là giống AP1. Đặc điểm nổi trội nhất của giống cây này là sau chu kỳ 10 - 15 năm mới phải thay gốc mới, giúp cho nông dân tiết kiệm được chi phí đầu vào. Để đạt hiệu quả cao, người dân nên gieo trồng trên loại đất bãi cát pha hoặc đất đồi có độ PH từ 5 - 6,5. Thực hiện cày sâu từ 25 cm trở lên, tiến hành bừa kỹ trước khi trồng. Mật độ trồng phù hợp nhất là 20.000 cây/ha, cây cách cây 60 cm. Cây gai xanh một năm cho thu hoạch từ 4-5 lứa, năng suất bình quân 140 - 180 tấn/ha/năm, thu nhập bình quân 80 - 120 triệu đồng/ha.

Hiện nay, Công ty cổ phần Đầu tư phát triển sản xuất và Xuất nhập khẩu An Phước đã triển khai trồng cây gai xanh giống AP1 khá thành công tại tỉnh Thanh Hóa và một số tỉnh miền núi phía Bắc. Ngoài ra, Công ty An Phước cũng đã xây dựng Nhà máy sản xuất sợi dệt tại tỉnh Thanh Hóa với công suất 10.000 cọc sợi/năm, tương ứng với đầu ra 1.700 tấn sợi/năm; bông gai 1.500 tấn/năm. Tuy nhiên, với vùng nguyên liệu hiện tại thì chỉ mới đáp ứng được 50% công suất nhà máy. Tại huyện Mộc Châu, Công ty đã làm việc với huyện để thống nhất việc triển khai đưa cây gai xanh vào trồng thử nghiệm với tổng diện tích trên 100 ha.

Với hiệu quả kinh tế mang lại, cây gai xanh hứa hẹn trở thành loại cây trồng thay thế cây ngô trên đất dốc ở Mộc Châu nói chung, xã Quy Hướng nói riêng, mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân.