Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Sơn La, dự án triển khai qua 3 gói thầu xây lắp (gói 26,27,28), với tổng giá trị hợp đồng hơn 3.482 tỷ đồng. Tăng tốc thi công, từ đầu năm đến nay, các đoàn công tác của tỉnh, đại diện chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh liên tục kiểm tra hiện trường, đôn đốc các nhà thầu bổ sung máy móc, nhân lực để bù tiến độ. Tổng số mũi thi công chính toàn dự án tăng từ 18 lên 27 mũi. Về nguồn lực, gói 28 hiện huy động khoảng 230 nhân lực, 121 thiết bị; gói 27 có 169 nhân lực, 60 thiết bị; gói 26 có 129 nhân lực, 60 thiết bị. 

Ông Đặng Đắc Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Tự Lập (Phú Thọ), đơn vị thuộc liên danh gói thầu số 28, cho biết: Ngay sau khi được bàn giao mặt bằng từ tháng 10/2025, doanh nghiệp huy động hàng trăm đầu máy, tổ chức thi công 2 ca/ngày. Một số đoạn nền đường từ Km81 đến Km85 cơ bản hoàn thành phần nền; nhiều hạng mục cầu, nút giao và bãi đúc dầm đang được triển khai đồng thời.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là công tác giải phóng mặt bằng và hạ tầng phục vụ thi công chưa đồng bộ. Đến ngày 14/5/2026, đã bàn giao được 30,15/32,3 km tuyến chính, đạt 93,34%. Phần còn lại khoảng 2,15 km chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, chủ yếu tập trung tại xã Vân Hồ, xã Tô Múa.

Đáng chú ý, một số đoạn dù đã hoàn thành công tác bồi thường nhưng người dân chưa di chuyển đến nơi tái định cư, khiến mặt bằng sạch chưa thể bàn giao cho nhà thầu thi công liên tục. Việc bố trí bãi đổ thải và đường công vụ cũng là những “nút thắt” ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án. Đến ngày 14/5/2026, toàn dự án đã ứng trước kinh phí và bàn giao được 10/17 bãi đổ thải, đạt 58,8%, còn 7 bãi đổ thải chưa hoàn thành bàn giao. 

Ông Nguyễn Hợp Cường, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Sơn La, cho biết: Các vướng mắc hiện nay chủ yếu tập trung ở khâu xác minh nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, tổ chức họp dân để tạm ứng kinh phí và tạo sự đồng thuận trong giải phóng mặt bằng. Có những vị trí nhà thầu đã sẵn sàng máy móc, nhân lực, nhưng vẫn phải chờ mặt bằng, dẫn tới việc triển khai bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chung của dự án.

Tháo gỡ những “nút thắt” trên, Ban Quản lý dự án và chính quyền địa phương triển khai nhiều giải pháp. Trước hết, mục tiêu hoàn thành 2,15 km mặt bằng còn lại ngay trong tháng 5/2026 được đặt ra với phương châm “vướng ở đâu, tháo gỡ ở đó”. Các xã Vân Hồ, Tô Múa thành lập tổ công tác trực tiếp xuống từng hộ dân, rà soát từng trường hợp, đẩy nhanh việc xác minh nguồn gốc đất, hoàn thiện phương án bồi thường, có phương án hỗ trợ tái định cư chuyển tiếp đối với những hộ đã nhận tiền nhưng chưa di dời ngay...

Đối với bãi đổ thải và đường công vụ, ưu tiên bàn giao trước các vị trí phục vụ thi công cấp bách, đặc biệt những đoạn đang có khối lượng đào đắp lớn; cho phép hoàn thiện song song hồ sơ đối với các vị trí đã đủ điều kiện pháp lý. Các tuyến đường công vụ tạm cần gia cố bằng cấp phối, cống tạm, bổ sung thoát nước tại các điểm xung yếu, bảo đảm vận chuyển vật liệu khi trời mưa kéo dài.

Với những ngày thời tiết thuận lợi, tập trung thi công nền đường, đào đắp, lu lèn theo phương thức cuốn chiếu; khi mưa kéo dài, chuyển trọng tâm sang các hạng mục cầu, cấu kiện bê tông đúc sẵn, bãi đúc dầm và những công việc ít phụ thuộc vào điều kiện nền đất, nhằm duy trì nhịp độ thi công. Đồng thời, tăng cường thi công 2-3 ca/ngày tại các vị trí đủ điều kiện cũng là giải pháp để tranh thủ thời tiết, bù lại phần tiến độ bị chậm.

Đối với các nhà thầu chậm tiến độ, tỉnh áp dụng giải pháp kiểm điểm trách nhiệm, điều chuyển khối lượng, siết chặt quản lý tạm ứng, thậm chí thay thế nếu không đáp ứng yêu cầu. Các nhà thầu có năng lực tốt, được tạo điều kiện mở thêm mũi thi công, tăng khối lượng, bảo đảm tiến độ chung. Song song với đó, công tác điều hành tiến độ thực hiện từng tuần, từng vị trí, từng độ dài tuyến, tránh tình trạng báo cáo chung chung mà không xử lý dứt điểm từng điểm nghẽn cụ thể.

Nguồn lực có, vốn đã được bố trí, máy móc và nhân lực thi công dự án cũng được tăng cường. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, sự đồng thuận của người dân về giải phóng mặt bằng và trách nhiệm của các nhà thầu, sẽ là điều kiện thuận lợi để thi công tuyến cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu qua Sơn La tăng tốc, sớm hiện thực hóa kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho khu vực Tây Bắc.