Sau khi sáp nhập 6 xã và thị trấn, xã Mường La có địa bàn rộng, địa hình phức tạp, kết cấu hạ tầng giữa các khu vực còn chưa đồng đều. Hằng năm, mưa lũ gây thiệt hại đối với hệ thống giao thông, thủy lợi, tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống nhân dân. Đây là những khó khăn không nhỏ đặt ra trong quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.

Thực hiện bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, xã Mường La đã rà soát, đánh giá thực chất từng tiêu chí, từ đó xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp. Qua rà soát, đến nay, xã mới đạt 1/10 tiêu chí, thuộc nhóm tiêu chí về Hệ thống chính trị và Hành chính công; các tiêu chí còn lại đang được tập trung triển khai.

Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Mường La, cho biết: Trên cơ sở đánh giá thực tế, xã tập trung nguồn lực thực hiện đồng bộ các nhóm nhiệm vụ, trong đó ưu tiên những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân, như: Tiêu chí giao thông, hạ tầng, sản xuất. Cùng với tranh thủ nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, xã huy động nguồn lực từ nhân dân, vận động bà con đóng góp ngày công xây dựng các công trình chung, chỉnh trang nhà ở, giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường.

Triển khai các tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội, xã tập trung rà soát các công trình hạ tầng nông thôn đang triển khai, tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ thi công; hoàn thiện thủ tục đối với các công trình đã được phê duyệt. Đồng thời, rà soát các công trình, tuyến đường bị thiệt hại do mưa lũ đợt tháng 7 và tháng 8/2026, xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn kinh phí tu sửa, làm mới, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của nhân dân.

Từ năm 2025 đến nay, xã triển khai 6 công trình, dự án trên địa bàn, với tổng mức đầu tư 19,7 tỷ đồng. Các công trình tập trung chủ yếu vào lĩnh vực giao thông, nước sinh hoạt và khu tái định cư vùng thiên tai cho 48 hộ dân của bản Nà Chá. Đến nay, tỷ lệ đường xã được cứng hóa đạt khoảng 85%, đường ngõ, xóm đạt khoảng 60%. Năm 2026, xã tập trung triển khai Dự án đường giao thông bản Hua Piệng đi khu vực Nặm Păm, với tổng kinh phí 15,7 tỷ đồng, đến nay đã giải ngân 79%; sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, duy tu, bảo dưỡng một số công trình giao thông khác với tổng kinh phí 6,4 tỷ đồng.

Mường La có điều kiện phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, với những sản phẩm có lợi thế, như: Lúa đặc sản, cây ăn quả, chăn nuôi gia súc, thủy sản lòng hồ và kinh tế rừng. Đây là điều kiện thuận lợi để xã tập trung triển khai tiêu chí phát triển kinh tế nông thôn trên địa bàn. Xã định hướng phát triển sản xuất theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị và hiệu quả; khuyến khích ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác và các mô hình liên kết sản xuất.  

Đến nay, toàn xã có 2.035 ha cây ăn quả các loại, gần 200 ha cây sơn tra, sản lượng quả năm 2025 đạt hơn 16.000 tấn; duy trì 659 lồng cá trên lòng hồ, sản lượng đạt 160 tấn/năm. Từng bước hình thành các điểm chăn nuôi tập trung, quy mô lớn, liên kết với các doanh nghiệp, chuyển đổi mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung làm hàng hóa. Toàn xã đang có hơn 12.000 con trâu, bò; gần 40.000 con lợn; gần 10.000 con dê và 153.000 con gia cầm.

Gia đình anh Tòng Văn Lả, bản Nà Lốc, duy trì bình quân mỗi năm nuôi 100 đến 150 con trâu, bò, thu nhập sau khi trừ chi phí khoảng hơn 300 triệu đồng. Anh Lả chia sẻ: Gia đình tôi đầu tư chuồng nuôi kiên cố, có hệ thống nước uống tự động cho gia súc, giúp giảm công lao động, nâng cao hiệu quả chăn nuôi, thường xuyên tiêm vắc xin phòng bệnh và tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình phòng bệnh. Nhờ chăn nuôi hiệu quả, giúp gia đình tôi có kinh tế khá giả, cuộc sống đầy đủ hơn.

Công tác bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn theo hướng “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn” được xã triển khai gắn với nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng dân cư. Từ đầu năm đến nay, nhân dân trong xã đã góp công tu sửa 3,7 km đường giao thông và chỉnh trang ngõ, xóm; trồng 1.000 cây hoa ban và cây hoa anh đào dọc các tuyến đường nội bản, liên bản. Xã chủ động lồng ghép với các chương trình, dự án về xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Xây dựng nông thôn mới ở Mường La là quá trình lâu dài, đòi hỏi địa phương kiên trì tháo gỡ từng khó khăn, vướng mắc. Để từng bước hoàn thiện các tiêu chí, xã kiến nghị các cấp, các ngành quan tâm lồng ghép nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ địa phương trong thực hiện Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ các sản phẩm nông sản chủ lực, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, cải thiện thu nhập và nâng cao đời sống nhân dân.