Tại bản Nà Hường, người dân cho biết, tình trạng thiếu nước đã kéo dài nhiều năm nay và ngày càng nghiêm trọng hơn. Ông Lò Văn Vinh, bản Nà Hường, nhớ lại: Từ mấy chục năm trước, khi người dân đi khai hoang đã phát hiện mó nước tự nhiên rồi khơi thông dòng chảy, dùng máng tre dẫn nước về bản để sinh hoạt. Những năm 1960-1962, Nhà nước đầu tư hệ thống đường ống gang và bể chứa để cấp nước cho người dân ở tiểu khu 7, bản Nà Hường và bản Pát Ca. Tuy nhiên, theo thời gian, hệ thống đường ống xuống cấp, hư hỏng. Sau này, Nhà nước tiếp tục hỗ trợ đường ống nhựa dẫn nước đến các hộ dân và giao cho các tổ tự quản vận hành. Nhưng do thiếu kinh phí sửa chữa, bảo dưỡng nên hệ thống đường ống cũng ngày càng xuống cấp. Trong khi đó, nguồn nước tự nhiên ngày càng suy giảm, dân số tăng lên, khiến tình trạng thiếu nước xảy ra thường xuyên. Bây giờ, nhiều hộ phải tự khoan giếng, mua téc chứa nước để dự trữ. Nhưng đến cao điểm mùa khô thì giếng cũng cạn, không đủ nước để sinh hoạt.

Hiện nay, hàng trăm hộ dân ở bản Nà Hường, bản Pát Ca và Tiểu khu 7 đang sử dụng chung nguồn nước từ khu vực Mó Đỏ. Qua khảo sát thực tế, tại đầu nguồn chỉ còn hai mạch nước tự nhiên nhỏ. Người dân đã quây gạch để trữ nước rồi dẫn về bể chứa phân phối cho các khu dân cư. Nửa tháng nay, trên địa bàn đã xuất hiện nhưng cơn mưa đầu mùa, mặc dù mưa to nhưng nguồn nước khu vực Mó Đỏ vẫn không được cải thiện. Bà con cũng chủ động dùng lu, bể tích nước, nhưng cũng chỉ giải quyết được một phần nhu cầu trước mắt, về lâu dài, nguồn nước ngày càng khan hiếm vẫn là nỗi lo thường trực của bà con nơi đây.

Ông Lèo Văn Đức, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Nà Hường, cho biết: Bản có 193 hộ, 835 nhân khẩu. Mùa mưa còn có thể tận dụng nước khe suối, mương nước, nhưng đến mùa khô thì rất khó khăn. Ba bản, tiểu khu dùng chung một nguồn nước nhưng chỉ đáp ứng được khoảng 1/3 nhu cầu sử dụng.

Không có đủ nước sạch, nhiều hộ phải mua thêm téc, bể chứa nước để tích trữ hoặc chung nhau đầu tư giếng khoan. Nhưng điều khiến người dân lo lắng hơn là chất lượng nguồn nước không đảm bảo. Bà Nguyễn Thị Sính, ở tiểu khu 7, phản ánh: Nhiều hộ dân đang phải sử dụng nước tự nhiên chưa qua lắng lọc. Vào mùa khô, khoảng tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau, lượng nước rất ít, người dân phải đi chở từng thùng, từng phi nước về để dùng cho sinh hoạt. Thậm chí có nhà phải mua nước, hộ nào không có điều kiện thì trông chờ vào nguồn nước chung của tiểu khu. Có thời điểm 4-5 hộ phải dùng chung một giếng khoan. Nhưng đến cao điểm mùa khô, tháng 3, tháng 4 thì giếng cũng bắt đầu cạn nước.

Bà Nguyễn Thị Dung, Bí thư Chi bộ, Tiểu khu trưởng Tiểu khu 7, cho biết: Tiểu khu có 179 hộ với 656 nhân khẩu, trước đây vẫn sử dụng nước sinh hoạt từ Mó Đỏ. Tuy nhiên, những năm gần đây, khí hậu khắc nghiệt, tình trạng nắng nóng kéo dài khiến nguồn nước suy kiệt, trong khi nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt ngày càng tăng cao.

Ngoài ra, tại khu vực đầu nguồn một số hộ dân đã tự ý khoan giếng làm ảnh hưởng đến dòng chảy tự nhiên cung cấp cho 3 bản, tiểu khu. Đáng lo hơn, khu vực đầu nguồn nước, các hộ dân canh tác ngô và cây ăn quả vẫn đang sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và thuốc diệt cỏ. Điều này, khiến người dân lo ngại về chất lượng nguồn nước sinh hoạt bị ảnh hưởng. 

Theo chính quyền xã Tà Hộc, tình trạng thiếu nước sinh hoạt diễn ra cục bộ tại nhiều khu dân cư, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người dân. Ông Bùi Xuân Duy, Trưởng phòng Kinh tế xã Tà Hộc, cho biết: Phòng đã cử cán bộ trực tiếp đến các bản, tiểu khu để khảo sát, thống kê tình hình thiếu nước sinh hoạt và ghi nhận những khó khăn thực tế của người dân. Đồng thời, tham mưu UBND xã kiến nghị với cấp có thẩm quyền xem xét, đầu tư công trình cấp nước hợp vệ sinh cho người dân.

Trong điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan, mùa khô kéo dài, bài toán nước sinh hoạt ở Tà Hộc đang trở nên cấp thiết. Bà con mong muốn sớm có nguồn nước ổn định, an toàn để không còn nỗi lo thiếu nước mỗi khi mùa khô đến./.