Mất hơn một giờ từ trung tâm xã Phù Yên, "đánh vật" với hơn 18 km đường đất, đá lởm chởm, dốc cao, cua gấp, xuyên qua rừng thông Noong Cốp, chúng tôi đến trung tâm xã Suối Tọ. Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Suối Tọ nổi bật với màu sơn vàng nằm trên ngọn đồi cao; các lớp học được xây dựng kiên cố; khu bếp ăn, nhà ở bán trú được quy hoạch gọn gàng, sạch sẽ.

Dẫn chúng tôi đi thăm các lớp học, thầy giáo Phạm Ngọc Vinh, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Năm học 2025-2026, nhà trường có 1.243 học sinh, 100% dân tộc Mông. Để bảo đảm điều kiện học tập, nhà trường thực hiện đưa học sinh lớp 3, 4, 5 về học tại điểm trường trung tâm; còn học sinh lớp 1, 2 còn nhỏ nên học tại 8 điểm trường lẻ ở các bản xa trường. Ở khu bán trú, các em được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước; ngoài việc phụ đạo, bổ sung kiến thức cho học sinh, các thầy, cô còn chú trọng giáo dục kỹ năng sống,giúp học sinh phát triển toàn diện.

Nhà trường chú trọng đổi mới phương pháp quản lý, định hướng, phân luồng học sinh, để xây dựng kế hoạch giảng dạy, bù đắp kiến thức phù hợp. Đồng thời,  khảo sát, phân loại giáo viên, phân công giáo viên có chuyên môn vững hỗ trợ giáo viên còn hạn chế về phương pháp dạy học và quản lý học sinh. Ban Giám hiệu tăng cường dự giờ, thăm lớp, nắm bắt kỹ năng giảng dạy của giáo viên và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh; quan tâm đổi mới phương pháp dạy học, sử dụng thiết bị, đồ dùng và công nghệ trong giảng dạy, tạo hứng thú học tập cho học sinh.

Nhà trường duy trì các phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt”, “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương cho học sinh noi theo”. Hiện nay, nhà trường có 84 cán bộ, giáo viên; trong đó, 91,7% giáo viên có trình độ đạt chuẩn; 20 giáo viên giỏi cấp huyện (cũ) và 2 giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh.

Thực hiện chuyển đổi số trong giáo dục, cán bộ, giáo viên đã tích cực tham gia tập huấn, nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin; khai thác hiệu quả kho học liệu số và đề xuất đầu tư hạ tầng, thiết bị phục vụ chuyển đổi số. Đến nay, trường đã được lắp đặt mạng internet, có phòng tin học phục vụ giảng dạy; giáo viên ứng dụng công nghệ trong quản lý hồ sơ, học sinh, sử dụng bài giảng điện tử, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. 
 
Với sự nỗ lực của thầy và trò, chất lượng giáo dục nhà trường có nhiều chuyển biến tích cực. Năm học 2024-2025 và 2025-2026, tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật, nhà trường có 1 dự án đạt giải ba cấp huyện (cũ), 1 dự án đạt giải nhì cấp tỉnh; đạt 1 giải khuyến khích Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng cấp tỉnh; đạt 2 giải khuyến khích Cuộc thi Dự án khởi nghiệp dành cho học sinh THCS - THPT cấp tỉnh; có 1 dự án đạt giải nhất, 1 dự án đạt giải nhì Cuộc thi Khoa học kỹ thuật dành cho học sinh THCS - THPT cấp tỉnh. Riêng dự án đạt giải nhất đã vượt qua vòng phỏng vấn để tham gia Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia và là dự án duy nhất cấp THCS toàn tỉnh dự thi cấp quốc gia. Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi khối 6, 7, 8 đạt 3 giải nhất, 3 giải nhì, 3 giải ba và 3 giải khuyến khích các cấp. Hằng năm, đối với cấp tiểu học, tỷ lệ học sinh hoàn thành xuất sắc đạt trên 25,2%; đối với cấp THCS, học sinh có hạnh kiểm khá, tốt đạt trên 98%; học lực khá, giỏi đạt trên 16,3%.

Em Vàng Trọng Tạ, học sinh lớp 8D, có hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhà ở bản Suối Khang cách trường hơn 7 km, nên em ăn, ở bán trú tại trường. Được thầy cô quan tâm, chăm lo, 2 năm học qua, em đều đạt học sinh giỏi và giành giải nhất với Dự án “Mang chữ về cho mẹ” tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh năm 2026. Em Tạ cho biết: Để học tốt, trên lớp em luôn chú ý nghe giảng, chủ động trao đổi với thầy cô, học hỏi bạn bè; ngoài giờ học, em dành thời gian tự học, chuẩn bị bài mới và đọc thêm sách tham khảo để mở rộng kiến thức.

Sự nỗ lực vượt khó của em Tạ cũng như nhiều học sinh vùng cao Suối Tọ được tiếp thêm động lực từ những giáo viên tận tâm, gắn bó với nghề. Cô giáo Vũ Thị Thanh Sơn chia sẻ: Lớp tôi chủ nhiệm đều là dân tộc Mông, mặt bằng kiến thức không đồng đều, nhiều em còn hạn chế về kỹ năng giao tiếp, sinh hoạt... Vì vậy, giáo viên luôn gần gũi, quan tâm, tăng cường kèm cặp và động viên, chăm sóc các em khi đau ốm, để các em yên tâm học tập.

Cùng với công tác giảng dạy, cán bộ, giáo viên nhà trường thực hiện tốt chế độ bán trú, bảo đảm dinh dưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm và an ninh, trật tự khu nội trú. Nhà trường cũng duy trì các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ với nhiều nội dung thiết thực về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bình đẳng giới, an toàn giao thông, giao lưu văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian, thu hút đông đảo học sinh tham gia, góp phần giúp các em thêm yêu trường, mến lớp.

Chia tay thầy và trò Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Suối Tọ, chúng tôi hiểu thêm phần nào về nhiệt huyết với sự nghiệp “trồng người” của các thầy giáo, cô giáo nơi vùng cao. Các thầy, các cô đang hằng ngày giúp các em học sinh trau dồi kiến thức, vươn lên trong học tập để hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.