Hầu hết các vụ việc xâm hại chủ yếu là xâm hại tình dục và xâm hại bạo lực, đối tượng là trẻ từ 6 đến dưới 16 tuổi. Nguyên nhân chính là do nhận thức về bảo vệ trẻ em của gia đình, người chăm sóc trẻ còn hạn chế, thiếu sự quan tâm và giám sát đối với trẻ. Trong khi đó, ở lứa tuổi này, trẻ chưa có đủ nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ bản thân, thường cả tin, thụ động, dễ bị các đối tượng dụ dỗ, mua chuộc để thực hiện hành vi phạm tội. Một số gia đình có con bị xâm hại nhưng không tố giác tội phạm vì tâm lý lo sợ, mặc cảm...

Bà Nguyễn Thị Thanh Nhâm, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho biết: 100% các trường hợp trẻ em bị xâm hại đều được triển khai kịp thời các biện pháp can thiệp khẩn cấp, tổ chức thăm hỏi, động viên hỗ trợ chăm sóc y tế; tư vấn pháp lý phục vụ quá trình điều tra, tố tụng… đảm bảo ổn định tinh thần và các quyền khác của trẻ em theo quy định.

Toàn tỉnh hiện có trên 400.000 trẻ em dưới 16 tuổi, chiếm gần 30% dân số. Hằng năm, Sở Y tế đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các quyết định, kế hoạch chỉ đạo thực hiện về công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Triển khai toàn diện công tác bảo vệ trẻ em bị xâm hại, bảo vệ trẻ em yếu thế và các quyền của trẻ em; chăm sóc sức khỏe trẻ em; giáo dục trẻ em, đảm bảo các hoạt động văn hóa, vui chơi, giải trí phục vụ trẻ và thực hiện quyền tham gia của trẻ; phổ biến tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 và số điện thoại công an xã để nhân dân, trẻ em liên hệ, tố giác khi cần. Các lực lượng chức năng vận động nhân dân, đặc biệt là nạn nhân và gia đình, kịp thời tố giác tội phạm; quản lý chặt chẽ người có tiền án, tiền sự hoặc có biểu hiện lối sống lệch chuẩn. Khi xảy ra vụ việc, lực lượng chức năng nhanh chóng điều tra, xử lý nghiêm.

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức 454 cuộc tuyên truyền, triển khai Luật Trẻ em và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, giáo dục pháp luật về phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi cho gần 14.000 lượt người tham gia. Xây dựng các bài tuyên truyền về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; căng treo 60 băng rôn, 10 cụm pa nô tuyên truyền “Tháng hành động vì trẻ em năm 2026”. Tổ chức 1 lớp tập huấn trẻ em nòng cốt tham gia mô hình “Thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em”. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, gia đình và xã hội đối với công tác bảo vệ trẻ em.

Các cấp, các ngành trong tỉnh đã tích cực phối hợp vận động, huy động các nguồn lực xã hội để chăm lo cho trẻ em thông qua việc triển khai các chương trình, dự án, hoạt động trợ giúp trẻ em. Điển hình như mô hình “Nuôi em khuyến học”, đỡ đầu học sinh, hỗ trợ xây dựng mái ấm tình thương cho học sinh nghèo; duy trì các câu lạc bộ “Nuôi dạy con tốt”, “Nhóm cha mẹ có con từ 0 đến 8 tuổi”. Cùng với đó, Sở Y tế hiện đang triển khai dự án “Cải thiện sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em cho người dân” tại tỉnh Sơn La; Dự án “Vì sự sống còn, phát triển trẻ em và môi trường giai đoạn 2022 - 2026” do Quỹ Nhi đồng Liên hợp Quốc (UNICEF) hỗ trợ. Công an tỉnh duy trì thực hiện hiệu quả Đề án “Tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh Sơn La” nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ 29 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh…

Anh Lò Mạnh Cường, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn, cho biết: Tỉnh đoàn hiện đang duy trì câu lạc bộ “Quyền tham gia của trẻ em” cấp tỉnh, 35 câu lạc bộ cấp xã; thường xuyên tổ chức các chương trình tặng quà cho thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn; xây dựng “Trường đẹp cho em”, “Ngôi nhà hạnh phúc” hay hỗ trợ sinh kế “Đàn gà khăn quàng đỏ” cho các em thiếu nhi... bằng nguồn lực xã hội hóa. Các cấp bộ Đoàn định kỳ tổ chức diễn đàn “Điều em muốn nói”; các cuộc thi, lớp tập huấn với chủ đề kỹ năng phòng, tránh xâm hại tình dục và các hoạt động vui chơi, giải trí, tạo sân chơi lành mạnh cho trẻ em.

Trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước. Bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực, xâm hại là trách nhiệm chung của toàn xã hội, đảm bảo cho thế hệ trẻ được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần.