Ở xã biên giới Phiêng Khoài, huyện Yên Châu, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng đồng bào các dân tộc nơi đây luôn quan tâm, chăm lo cho việc học hành của con em mình. Phong trào khuyến học, khuyến tài của các dòng họ được mở rộng trong 5 dòng họ học tập của xã. Tiêu biểu như dòng họ Vì ở xã Phiêng Khoài có 43 hộ với hơn 100 nhân khẩu, sinh sống ở bản Ái 1 và Tèn Luông.

Chúng tôi có dịp đến thăm gia đình ông Vì Xuân Chừa, trưởng dòng họ Vì ở bản Ái 1, ông Chừa đang tỉ mẩn lau chùi hàng chục tấm Giấy khen, Bằng khen mà bản thân và gia đình vinh dự nhận được. Ông Chừa chia sẻ: Dịp tết này, chúng tôi tổ chức khen thưởng cho 12 cháu có thành tích tốt trong học tập và thi đỗ vào các trường đại học, mỗi cháu 200 nghìn đồng để động viên tinh thần, khuyến khích các cháu thi đua học tập. Hiện nay, dòng họ Vì có 20 thành viên làm cán bộ, công chức trong ngành giáo dục, lực lượng vũ trang và công chức xã.

Hoạt động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập đã phát triển sâu rộng trong hệ thống chính trị và toàn xã hội. Lan tỏa qua các mô hình khuyến học, như “Tiếng trống học bài”, “Nuôi lợn nhựa khuyến học”... của huyện Mai Sơn được cấp ủy, chính quyền và đông đảo các tầng lớp nhân dân đồng tình hưởng ứng. Bà Lê Thị Châu, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học huyện Mai Sơn, chia sẻ: Năm 2024, Hội Khuyến học huyện đã phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện kêu gọi các tổ chức, doanh nghiệp hỗ trợ sinh hoạt phí hàng tháng cho 8 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, hiếu học; phối hợp trao tặng gần 350 suất học bổng, quà cho học sinh bị ảnh hưởng thiên tai, khuyết tật, mồ côi. Dịp tết năm nay, Hội phối hợp với các doanh nghiệp, nhà hảo tâm tổ chức chương trình “Tết yêu thương”, phối hợp với Đồn biên phòng Phiêng Pằn trao quà cho học sinh tại chương trình Xuân biên phòng ấm lòng dân bản.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 12 hội khuyến học cấp huyện; 204 hội khuyến học cấp xã; trên 3.500 chi hội khuyến học tổ, bản, tiểu khu, dòng họ, với tổng số hơn 365 nghìn hội viên. Toàn tỉnh có 81,7% số gia đình học tập và cộng đồng học tập; 78,3% số dòng họ học tập. Năm 2024, các cấp hội đã vận động quỹ khuyến học toàn tỉnh hơn 31,8 tỷ đồng, “Quỹ học bổng Tô Hiệu” được trên 3,9 tỷ đồng.

Hội khuyến học các cấp đã khen thưởng 76 tập thể, 1.730 cá nhân, 1.288 học sinh có thành tích tốt trong công tác giáo dục, học tập. Phối hợp tặng 26 nhà “Mái ấm tình thương”, trao tiền “Nuôi em khuyến học” cho 28 học sinh và nhận đỡ đầu 196 em với mức 500.000 đồng/học sinh/tháng. Cùng các đơn vị, nhà hảo tâm trao hơn 20.000 suất quà, học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Tổng trị giá gần 5,2 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, các cấp hội khuyến học trong tỉnh đã phối hợp với Trung tâm học tập cộng đồng tổ chức 180 lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật và mô hình sản xuất, xóa mù chữ và dạy chữ, tiếng Thái cho trên 10.000 người...

Bà Mai Thu Hương, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh, chia sẻ: Phong trào thi đua xây dựng và đăng ký các mô hình “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập ”, “Cộng đồng học tập”, “Đơn vị học tập”, “Công dân học tập” được duy trì. Vai trò của các trung tâm học tập cộng đồng được phát huy. Công tác thi đua, khen thưởng đã động viên tinh thần học tập của học sinh vượt khó vươn lên, động viên tinh thần các thầy, cô giáo trong giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Đặc biệt, thành phố Sơn La được UNESCO ghi danh vào “Mạng lưới thành phố học tập toàn cầu”, đây là động lực thúc đẩy phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập trong toàn tỉnh tiếp tục phá triển.

Chia tay những người làm công tác khuyến học, khuyến tài với những nỗ lực góp sức lan tỏa tinh thần hiếu học đến mọi người, mọi nhà. Chúng tôi luôn tin với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân, phong trào khuyến học, khuyến tài sẽ gieo những hạt giống, ươm những mầm tri thức vì quê hương phát triển.