Xây dựng thị trấn Yên Châu trở thành đô thị loại V là một trong những mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Yên Châu đề ra trong nhiệm kỳ 2020-2025. Hiện thực hóa mục tiêu, huyện Yên Châu đã huy động các nguồn lực phát triển đô thị theo hướng hiện đại, bền vững; trong đó, tập trung đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh mở rộng địa giới hành chính, xây dựng thị trấn trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội của huyện.

Quá trình đô thị hóa nhanh dẫn đến quỹ đất của thị trấn Yên Châu ngày càng bị thu hẹp, chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển đô thị. Qua rà soát, các tiêu chuẩn, thị trấn chưa đảm bảo tiêu chí về quy mô dân số và diện tích tự nhiên của một đô thị loại V. Theo đó, diện tích của thị trấn là 1,17 km², mới đạt 8,3% (theo quy định là 14 km²); dân số trên 3.900 người, đạt 98% so với quy định. Cùng với đó, nhiều khó khăn, bất cập trong công tác quản lý, quy hoạch kiến trúc, kết cấu hạ tầng, phát triển nguồn thu, cảnh quan và bảo vệ môi trường...

Đảm bảo các quy định về tiêu chuẩn đơn vị hành chính và đô thị loại V, UBND huyện Yên Châu đã xây dựng phương án trình UBND tỉnh xin ý kiến cấp có thẩm quyền cho chủ trương điều chỉnh địa giới hành chính các xã Viêng Lán, Sặp Vạt để mở rộng thị trấn Yên Châu. Đây là các xã vị trí địa lý thuận lợi, nhiều điểm tương đồng, gắn kết với nhau từ lịch sử, văn hóa, địa giới, kết nối kinh tế - xã hội với thị trấn Yên Châu.

Theo đó, huyện thực hiện điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên 8,14 km², quy mô dân số 2.633 người của xã Viêng Lán và một phần diện tích tự nhiên 6,44 km², quy mô dân số 2.268 người của xã Sặp Vạt nhập vào thị trấn Yên Châu. Toàn bộ diện tích tự nhiên còn lại của xã Viêng Lán được nhập vào xã Chiềng Pằn, Sặp Vạt. Sau khi thực hiện mở rộng, thị trấn Yên Châu có diện tích 15,75 km², dân số hơn 9.100 người, đạt 100% các tiêu chí về diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn. Toàn huyện giảm từ 15 đơn vị hành chính cấp xã xuống còn 14 đơn vị.

Cùng với hoàn thành Đề án mở rộng thị trấn Yên Châu, huyện đã trình UBND tỉnh, Sở Xây dựng cho phép lập Đề án điều chỉnh quy hoạch chung thị trấn Yên Châu theo phương án sáp nhập, mở rộng thị trấn mới; tập trung ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đô thị gắn với mở rộng không gian thị trấn theo hướng hiện đại hóa, đồng bộ. Huyện đã tổ chức công bố Đồ án quy hoạch chung thị trấn Yên Châu, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La đến năm 2035; hoàn thiện quy hoạch chi tiết xây dựng khu dân cư tiểu khu 1, thị trấn Yên Châu.

Ông Lù Văn Cường, Chủ tịch UBND huyện Yên Châu, cho biết: Việc xây dựng thị trấn Yên Châu theo tiêu chí đô thị loại V là cơ sở để lập đồ án quy hoạch chi tiết, dự án, định hướng phát triển không gian kiến trúc đô thị, quản lý quy hoạch và đầu tư xây dựng theo quy định; khai thác, sử dụng có hiệu quả đất đai và hệ thống cơ sở hạ tầng đã có để cải tạo nâng cấp, chỉnh trang đô thị đáp ứng các yêu cầu về đất ở, hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan môi trường, đảm bảo phát triển bền vững.

Đến nay, huyện Yên Châu đã rà soát toàn bộ quy hoạch, cập nhật các khu vực đã được điều chỉnh cục bộ, khớp nối đồng bộ với đồ án quy hoạch mới. Bổ sung các khu chức năng và tổ chức cơ cấu quy hoạch hợp lý để xây dựng các công trình phù hợp với nhu cầu trước mắt và lâu dài, đảm bảo tiết kiệm chi phí. Đồng thời, huy động các nguồn lực xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, xã hội, là cơ sở pháp lý cho việc quản lý và đầu tư xây dựng trong khu quy hoạch.

Cùng với đó, huyện cũng định hướng phát triển các trục không gian chính, gồm trục quốc lộ 6 đoạn qua thị trấn, trục tỉnh lộ 103B kết nối từ quốc lộ 6 đi xã Phiêng Khoài, trục cảnh quan dọc theo suối Vạt. Không gian mở rộng đô thị được xác định phát triển về phía Tây Nam, phía Nam và phía Đông Bắc thị trấn theo dọc suối Vạt. Khai thác cảnh quan, địa hình 2 bên bờ suối Vạt, định hướng trở thành khu cây xanh cảnh quan đô thị; phát triển tuyến giao thông theo chiều dài suối Vạt, phát triển khu thương mại, công viên hồ cảnh quan, công nghiệp...

Ông Phạm Đức Sinh, Chủ tịch UBND thị trấn Yên Châu, cho biết: Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, từ các nguồn vốn của Nhà nước, thị trấn được đầu tư nhiều dự án, như: Công trình kè chống sạt lở suối Vạt bảo vệ thị trấn giai đoạn 1 với tổng kinh phí 120 tỷ đồng; cải tạo vỉa hè, rãnh thoát nước tại khu trung tâm thị trấn với tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng; xây dựng 3 nhà văn hóa với tổng trị giá gần 10 tỷ đồng... Các công trình hoàn thành góp phần tạo cảnh quan môi trường, tạo điểm nhấn không gian văn hóa, kiến trúc đô thị. Đến nay, thị trấn đã đạt 53 tiêu chuẩn tương ứng với 5 tiêu chí đô thị loại V.

Bà Hoàng Thị Thanh, tiểu khu 6, thị trấn Yên Châu, phấn khởi: Thị trấn được mở rộng, hệ thống cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng sẽ làm cho bộ mặt đô thị thị trấn khởi sắc, cũng là cơ hội, điều kiện thuận lợi để người dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, được hưởng các công trình phúc lợi, chế độ chính sách tốt hơn. 

Việc thị trấn Yên Châu được công nhận đô thị loại V sẽ tạo thêm động lực và là tiền đề xây dựng, phát triển đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, tương xứng với vai trò, vị thế của đô thị trung tâm trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của huyện Yên Châu, góp phần hiện thực mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện đề ra.