Điểm nhấn nổi bật của Phiêng Khoài là Khu di tích lịch sử cách mạng Việt Nam - Lào tại Lao Khô, nơi ghi dấu những năm tháng hoạt động cách mạng của Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hản và tình đoàn kết đặc biệt giữa hai dân tộc Việt Nam - Lào. Khu di tích được xây dựng trên diện tích gần 50 ha với nhiều hạng mục như Đài hoa hữu nghị, Nhà lưu niệm tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào, khu nền nhà cũ của gia đình ông Tráng Lao Khô cùng các lán trại của Ban xung phong Lào - Bắc giai đoạn 1948-1951.

Năm 2022, Khu di tích lịch sử cách mạng Việt Nam - Lào được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước và tinh thần đoàn kết quốc tế cho thế hệ trẻ. Những năm gần đây, nơi đây thu hút nhiều đoàn học sinh, thanh niên và du khách đến tham quan, tìm hiểu lịch sử. 

Ông Phạm Văn Thảnh, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phiêng Khoài, chia sẻ: Lượng khách đến tham quan, tìm hiểu lịch sử ngày càng tăng. Không chỉ các đoàn trong tỉnh mà còn có nhiều du khách từ các địa phương khác tìm về Lao Khô để tìm hiểu về tình đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để địa phương kết nối phát triển các sản phẩm du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với lịch sử và văn hóa bản địa.

Cách Khu di tích Lao Khô không xa, theo những con đường quanh co bên sườn núi là đến Hang Tà Ẻn, thắng cảnh tự nhiên còn giữ nguyên nét hoang sơ. Hệ thống hang gồm 3 hang động lớn nằm giữa khu rừng xanh thẳm, có chiều dài từ 500-1.000 mét, bên trong nhiều đoạn có suối ngầm, hồ nước cùng những khối nhũ đá với hình thù độc đáo. Không gian mát lạnh quanh năm, khiến nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thích khám phá thiên nhiên.

Hiện nay, xã Phiêng Khoài đang phối hợp với các sở, ngành của tỉnh khảo sát, hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận Hang Tà Ẻn là danh lam thắng cảnh cấp tỉnh, tạo tiền đề phát triển du lịch sinh thái, khám phá trong thời gian tới. Dưới chân núi Tà Ẻn là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc Xinh Mun. Những ngôi nhà truyền thống, điệu múa dân gian, tiếng khèn cùng các món ăn mang hương vị núi rừng vẫn được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây cũng là nền tảng để địa phương phát triển du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa.

Ông Vì Văn Sáu, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Tà Ẻn, cho biết: Người dân trong bản luôn có ý thức giữ gìn vẻ đẹp tự nhiên của Hang Tà Ẻn, thường xuyên dọn vệ sinh môi trường, không để xảy ra tình trạng xâm hại cảnh quan. Cùng với đó, bà con tích cực bảo tồn các nét văn hóa truyền thống của dân tộc Xinh Mun như trang phục, dân ca, lễ hội, ẩm thực để phục vụ phát triển du lịch cộng đồng.

Phiêng Khoài còn hấp dẫn du khách bởi những mùa hoa, mùa quả đặc trưng của vùng cao. Những ngày này, khi bước vào mùa mận chín, khắp các sườn đồi như được phủ bởi sắc đỏ tím của những vườn mận trĩu quả. Trong các khu vườn, nhiều du khách thích thú trải nghiệm hái quả, thưởng thức mận chín ngay dưới tán cây. Không khí mùa thu hoạch khiến các bản làng trở nên nhộn nhịp hơn thường ngày. Những phiên livestream bán mận ngay tại vườn hay các gian hàng nông sản đông khách cũng đang mở ra hướng phát triển du lịch nông nghiệp cho địa phương.

Đặc biệt, Ngày hội mận Phiêng Khoài được tổ chức hằng năm đã trở thành điểm nhấn quảng bá hình ảnh vùng đất biên giới. Chị Lê Huyền Anh, du khách đến từ Phú Thọ, chia sẻ: Tôi đến Phiêng Khoài đúng dịp mùa mận chín, nên tôi được trải nghiệm hái quả tại vườn, thưởng thức các món ăn của người dân địa phương và tham quan Khu di tích lịch sử cách mạng Việt Nam - Lào. Mỗi điểm đến đều mang nét riêng và giúp tôi hiểu thêm về văn hóa, lịch sử của vùng đất này, thực sự rất ấn tượng.

Từ những tiềm năng sẵn có, Đảng ủy xã Phiêng Khoài đã ban hành Đề án phát triển du lịch cộng đồng - sinh thái giai đoạn 2025-2030. Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Khoài, cho biết: Xã đang tập trung phát triển các sản phẩm du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch mùa hoa và tour “Về nguồn Việt Nam - Lào”; từng bước hình thành các bản du lịch cộng đồng tại Cồn Huốt 2, Đán Đón; phát triển hệ thống homestay, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh quảng bá du lịch trên nền tảng số. 

Hiện nay, Phiêng Khoài vẫn còn nhiều khó khăn về hạ tầng giao thông, dịch vụ lưu trú và nguồn nhân lực phục vụ du lịch. Các sản phẩm du lịch chủ yếu mới dừng ở tham quan, trải nghiệm đơn lẻ, chưa hình thành được các tour, tuyến đặc trưng để giữ chân du khách. Trước thực tế đó, địa phương đang tiếp tục tranh thủ các nguồn vốn ngân sách và nguồn lực xã hội hóa để đầu tư, nâng cấp hạ tầng du lịch; tăng cường liên kết với các doanh nghiệp lữ hành, từng bước chuẩn hóa các dịch vụ homestay, vệ sinh an toàn thực phẩm và an toàn du lịch nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp cho điểm đến.

Từ những “địa chỉ đỏ” giàu giá trị lịch sử, những thắng cảnh thiên nhiên nguyên sơ đến các vườn mận đang mùa quả chín, Phiêng Khoài hôm nay đang từng bước đánh thức tiềm năng du lịch bằng chính những lợi thế sẵn có. Với định hướng phù hợp cùng sự đồng thuận của người dân, vùng đất biên cương này đang mở ra cơ hội trở thành điểm đến mới đầy hấp dẫn của Sơn La và vùng Tây Bắc./.