Tại bản Cang Cói, xã Mường Lạn, gần 80 hộ đồng bào Khơ Mú vẫn giữ được nét đẹp truyền thống trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Trong đó, phải kể đến điệu múa Vêlr guông (Au eo) độc đáo. Những người già nơi đây luôn đau đáu việc truyền dạy cho lớp trẻ, quyết tâm không để bản sắc văn hoá của cha ông bị mai một theo thời gian.

Là một trong 10 thành viên đội văn nghệ bản Cang Cói, chị Pít Thị Bình, chia sẻ: Là điệu múa mô phỏng các động tác lao động, như: Gặt lúa, trồng ngô, hái rau, xúc tép, Vêlr guông thường được biểu diễn trong các dịp lễ, Tết, hội cầu mùa. Mong muốn giữ gìn bản sắc đồng bào mình, nên dù bận rộn việc đồng áng chị em vẫn bảo nhau duy trì tập luyện thường xuyên.

Mỗi dân tộc ở Sơn La đều sở hữu những điệu dân vũ đặc trưng, mang đậm hơi thở đời sống. Đó là điệu xòe, múa sạp, múa khăn piêu, múa nón, múa hoa duyên dáng của dân tộc Thái; điệu múa chuông của đồng bào Dao; múa cống tốp, lắc hông của người Khơ Mú; múa mợi, khua đuống của người Mường hay điệu múa tăng bu của người Kháng, La Ha, Xinh Mun... Toàn tỉnh hiện có hơn 2.000 đội văn nghệ quần chúng hoạt động thường xuyên, góp phần không nhỏ trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó, có các làn điệu dân ca, dân vũ.

Ở Tà Xùa, đồng bào dân tộc Mông nơi đây đã khéo léo biến điệu khèn, điệu múa ô, múa khăn thành "đặc sản" du lịch.  Ông Đỗ Văn Xiêm, Chủ tịch UBND xã Tà Xùa, cho biết: Toàn xã có 13 đội văn nghệ quần chúng, các câu lạc bộ văn nghệ dân gian tại bản Tà Xùa, Chung Trinh duy trì hoạt động hiệu quả. Xã đang tập trung xây dựng bản du lịch cộng đồng kiểu mẫu, bảo tồn các điệu múa truyền thống, để các hoạt động văn hóa, văn nghệ trở thành điểm nhấn thu hút khách du lịch.

Tại chợ phiên bản Chiềng Đi 1, xã Vân Hồ, mỗi dịp cuối tuần, du khách đến đây sẽ được tham quan, mua sắm sản vật địa phương và thưởng thức các điệu múa chuông, nhảy tha khềnh do các chàng trai, cô gái dân tộc Mông, Dao của bản biểu diễn. Anh Vàng A Thanh, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản, cho biết: Đội văn nghệ bản có 14 thành viên. Các tiết mục văn nghệ đầu tư từ trang phục, đạo cụ, vừa mang tính chất biểu diễn, mang đậm bản sắc dân tộc, vừa kết hợp giao lưu, tạo sự gần gũi, thân thiện với du khách. Đội văn nghệ hoạt động tích cực, nhiệt tình, biểu diễn phục vụ du lịch. 

Hiện nay, hầu hết các điểm du lịch, các nhà hàng, khách sạn, homestay, nhất là tại các điểm du lịch của các phường Mộc Châu, Mộc Sơn, Thảo Nguyên, Tô Hiệu, Chiềng Cơi, các xã Tân Yên, Vân Hồ, Tà Xùa, Mường Chiên, Quỳnh Nhai, Ngọc Chiến… đã đưa hoạt động biểu diễn văn nghệ quần chúng, các làn điệu dân ca, dân vũ trở thành một dịch vụ phục vụ du lịch.  

Tại Triển lãm "Hương sắc vùng cao", Liên hoan các Câu lạc bộ dân vũ đã thu hút hơn 200 diễn viên đến từ 18 câu lạc bộ của Sơn La, Điện Biên và Hà Nội tham gia. Sự kết hợp hài hòa giữa múa dân gian dân tộc với các điệu nhảy hiện đại đã tạo nên một không gian nghệ thuật sôi động, sắc màu rực rỡ, quảng bá hình ảnh Sơn La giàu bản sắc đến với du khách thập phương.

Ông Phạm Hồng Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thông tin: Ngành đang khảo sát, lập danh mục di sản văn hóa phi vật thể về dân ca, dân vũ, dân nhạc các dân tộc thiểu số và lập hồ sơ khoa học đề nghị đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đồng thời, Sở khuyến khích tổ chức các hoạt động truyền dạy văn hóa, phục dựng không gian văn hóa tại các điểm du lịch, bản du lịch cộng đồng và sự kiện, lễ hội... góp phần bảo tồn văn hóa, nhất là dân ca, dân vũ gắn với phát triển du lịch. 

Sự đồng lòng giữa cơ quan quản lý và đồng bào các dân tộc, đã giúp dân vũ dân gian tìm được chỗ đứng vững chắc trong nhịp sống mới. Không còn gói gọn trong các bản làng, những điệu múa truyền thống nay trở thành những hoạt động văn hóa mang tính gắn kết cộng đồng, tạo sự độc đáo, khác biệt cho du lịch Sơn La, trở thành nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch và làm giàu thêm đời sống tinh thần của nhân dân./.