Những ngày tháng 5 đầu hạ, chúng tôi có dịp trở lại xã Chiềng Lao - vùng đất nằm bên lòng hồ thủy điện Sơn La. Mùa này, mặt hồ xanh trong như ngọc bích, ôm trọn những dãy núi đá vôi hùng vĩ, tạo nên khung cảnh hữu tình, thơ mộng.

Tiếp chúng tôi tại trụ sở xã, ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Lao, phấn khởi cho biết: Sau sáp nhập, xã Chiềng Lao có 39 bản, trên 21.000 nhân khẩu, gồm 5 dân tộc Kinh, Thái, Kháng, La Ha, Mông cùng sinh sống đoàn kết. Giữa nhịp sống hiện đại nhưng bà con các dân tộc vẫn luôn ý thức giữ gìn những nét đẹp văn hóa như trang phục, tiếng nói, chữ viết, nghề thủ công truyền thống. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, tín ngưỡng, lễ hội được duy trì thường xuyên, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân.

Từ trung tâm xã, theo con đường bê tông rộng rãi, chúng tôi đến bản Huổi Lẹ, nơi sinh sống của hơn 128 hộ đồng bào dân tộc La Ha. Tại nhà văn hóa bản, không khí sinh hoạt văn hóa, văn nghệ cuối tuần diễn ra rộn ràng. Nhóm các bà, các mẹ say sưa với những làn điệu dân ca; nhóm thanh niên sôi nổi tập luyện những điệu múa Tăng Bu, A Sừng Lừng truyền thống. Ngoài sân, những người đàn ông lớn tuổi tận tình truyền dạy cho con cháu nghề thủ công đan lát các vật dụng sinh hoạt từ tre, nứa.

Ông Lò Văn Pau, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Huổi Lẹ, chia sẻ: Văn hóa, văn nghệ từ lâu trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu của nhân dân trong bản. Hiện nay, bản duy trì 2 đội văn nghệ quần chúng, gần 30 thành viên ở nhiều độ tuổi, thường xuyên luyện tập, biểu diễn trong các dịp lễ hội, cưới hỏi, ngày hội văn hóa của địa phương. Hàng năm, bản hỗ trợ đội văn nghệ kinh phí mua sắm trang phục, đạo cụ, đầu tư loa kéo phục vụ biểu diễn. Đồng thời, khuyến khích thế hệ trẻ tích cực tham gia gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.

Thực hiện chủ trương phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xã đã triển khai nhiều giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Quan tâm duy trì các đội văn nghệ nòng cốt tại các bản, huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hóa tổ chức các chương trình văn hoá, phục dựng lễ hội truyền thống, mở lớp truyền dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc. Đặc biệt, đầu năm 2026, xã tổ chức thành công Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc xã Chiềng Lao lần thứ I với nhiều hoạt động đặc sắc, góp phần thắt chặt tinh thần đoàn kết cộng đồng, mở ra cơ hội quảng bá vẻ đẹp văn hóa, tiềm năng du lịch và phát triển kinh tế vùng lòng hồ trong thời gian tới.

Cùng với đó, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đẩy mạnh và lan tỏa sâu rộng, thu hút đông đảo nhân dân tích cực hưởng ứng. Các bản tập trung thực hiện hiệu quả 5 nội dung trọng tâm, gồm: Đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững; xây dựng nếp sống văn hóa, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; giữ gìn cảnh quan xanh - sạch - đẹp - an toàn; phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong cộng đồng dân cư. Các hương ước, quy ước của bản được rà soát, bổ sung phù hợp với đời sống mới, được nhân dân đồng thuận thực hiện. 

Ông Nguyễn Thanh Lạng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Chiềng Lao, cho biết: Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao từng bước được quan tâm đầu tư đồng bộ. Từ năm 2021 đến nay, xã đã huy động và sử dụng trên 18,2 tỷ đồng sửa chữa 22 nhà văn hóa bản. Đến nay, 100% bản đều có nhà văn hóa, phát huy tốt công năng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao ở cơ sở. Hết năm 2025, toàn xã có trên 3.200 hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, chiếm trên 75%.

Giữa miền quê sông nước thơ mộng, những nét đẹp văn hóa truyền thống ở Chiềng Lao tiếp tục được gìn giũ, tỏa sáng. Đây không chỉ là nền tảng vun đắp đời sống tinh thần cho nhân dân, còn trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, mở ra nhiều cơ hội phát triển du lịch cộng đồng trong tương lai./.