Trang chủ

Tó má lẹ - trò chơi dân gian của dân tộc Thái

Trò chơi tó má lẹ của đồng bào Thái thường được tổ chức vào các ngày lễ, tết, mừng nhà mới, đám cưới, ngày vui đại đoàn kết toàn dân hoặc thời gian rảnh rỗi của bà con... Tó má lẹ đã trở thành trò chơi phổ biến, đặc sắc, mang tính đoàn kết cao, mang đậm nét bản sắc văn hóa của dân tộc.

 

Trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái được nhiều người ưa thích.

Từ bao đời nay, trò chơi tó má lẹ được đồng bào dân tộc Thái lưu truyền, gìn giữ như một nét văn hóa riêng, được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt là phụ nữ. Má lẹ có hình tròn, dẹt, độ dày khoảng 1 cm, đường kính từ 4-6 cm, lấy từ loại cây dây leo ở rừng già. Cách chơi tó má lẹ đơn giản nên tất cả mọi người đều có thể tham gia. Sân chơi chỉ là một bãi đất nhỏ, bằng phẳng hoặc có thể chơi ngay dưới gầm sàn hay nhà văn hóa bản. Thời gian của một cuộc chơi phụ thuộc chủ yếu vào số lượng người tham gia và kỹ năng của từng người. Khi thi đấu người chơi được chia thành 2 đội, mỗi đội nhiều nhất là 7 người. Bên đội đánh sau có nhiệm vụ xếp quả má lẹ tương ứng với số người chơi của một đội.

Việc chuẩn bị cho trò chơi tó má lẹ rất đơn giản. Trên sân kẻ 3 vạch: Vạch thứ nhất ở đầu sân, là chỗ đứng của người chơi, đây là vạch xuất phát; vạch thứ 2 cách vạch xuất phát từ 3 m trở lên, là vạch để người chơi đánh dấu điểm đánh; vạch thứ 3 là vạch đánh, cách vạch thứ 2 khoảng 1 m. Tó má lẹ có nhiều bước chơi, nhưng thông thường người ta chơi theo bốn bước: Bước thứ nhất, người chơi đặt má lẹ lên đầu gối, dùng ngón cái bật má lẹ sao cho trúng má lẹ đội bạn và bay qua đích (gọi là tó khấu); bước thứ hai, người chơi đứng ở vạch quy định tung má lẹ về phía hàng má lẹ đội bạn, má lẹ dừng ở điểm nào, lấy điểm đó làm điểm để đánh (gọi là băn lai khấu); bước thứ ba, người chơi đặt má lẹ lên mu bàn chân, vừa chạy vừa dùng chân đánh má lẹ để má lẹ bắn vào má lẹ đội bạn (gọi là tựp phá); bước cuối cùng, người đánh tung má lẹ đánh dấu vạch đánh, rồi từ vạch đánh dùng má lẹ của mình đặt xuống dưới đất dùng ngón cái bật má lẹ đánh cho trúng má lẹ đội bạn (gọi là băn lai lin). Tất cả thành viên trong đội phải vượt qua bốn bước trên thì thắng cuộc, nếu có thành viên nào trong đội không vượt qua ở bước nào thì sẽ có thành viên khác cứu bằng cách đánh hộ, nếu cứu được thành viên để qua tất cả các bước thì đội đó sẽ thắng cuộc. Cuộc chơi cứ như vậy kéo dài, không phân biệt trẻ hay già, hò reo cổ vũ trong tiếng trống rộn ràng. Tó má lẹ đòi hỏi người chơi có sự khéo léo, tỉ mỉ, dẻo dai, đặc biệt là độ chính xác cao và có sức mạnh để đánh quả má lẹ của đội bạn bay qua đích.

Hiện nay, trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái đã và đang được lớp trẻ phát huy, gìn giữ và trở thành môn thể thao được nhiều người ưa thích. Chính vì vậy, hằng năm trò chơi này vẫn được các cấp, các ngành trong tỉnh quan tâm và cũng là một trong những bộ môn chính của các trò chơi dân gian dân tộc Thái để thi đấu trong các ngày hội văn hóa dân tộc.

Lò Luận
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Nâng cao hiệu quả công tác nội chính, phòng, chống tham nhũng, công tác tiếp công dân, xử lý, giải quyết đơn, thư

    Nâng cao hiệu quả công tác nội chính, phòng, chống tham nhũng, công tác tiếp công dân, xử lý, giải quyết đơn, thư

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 2/10, Thường trực Tỉnh ủy đã tổ chức Hội nghị giao ban với các cơ quan nội chính tỉnh và làm việc với Bí thư Đảng ủy các xã, phường về đánh giá kết quả công tác nội chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, công tác tiếp công dân, xử lý, giải quyết đơn, thư quý III và 9 tháng năm 2026; triển khai nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026.
  • 'Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra công tác xóa nhà tạm tại xã Tạ Khoa

    Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra công tác xóa nhà tạm tại xã Tạ Khoa

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 2/10, đồng chí Đặng Ngọc Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cùng đoàn công tác của tỉnh đã đến kiểm tra thực địa công tác xoá nhà tạm, phổ biến giáo dục pháp luật, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và hoạt động tại điểm giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội trên địa bàn xã Tạ Khoa. Cùng đi có đại diện các sở, ngành của tỉnh. 
  • 'Đổi mới phương thức lãnh đạo - tạo sức bật vùng cao

    Đổi mới phương thức lãnh đạo - tạo sức bật vùng cao

    Phóng sự -
    Thích ứng linh hoạt với mô hình chính quyền 2 cấp, cấp ủy và chính quyền các xã vùng cao Co Mạ, Long Hẹ, Mường Bám đã đồng hành cùng người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mở ra hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế - xã hội, mang lại những tín hiệu đổi thay, khởi sắc nơi vùng cao.
  • 'Xét tuyển đại học: Khi lợi thế không còn nằm ở điểm cộng

    Xét tuyển đại học: Khi lợi thế không còn nằm ở điểm cộng

    Khoa Giáo -
    Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển sinh và đào tạo trình độ đại học. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất từ năm 2027 không cộng điểm ưu tiên đối với thí sinh có chứng chỉ IELTS hoặc đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi khi xét tuyển đại học. Thông tin này đang thu hút sự quan tâm của học sinh, phụ huynh và các nhà trường trên địa bàn tỉnh.
  • 'Triển khai kế hoạch phối hợp xây dựng xã, phường, đặc khu không có ma tuý

    Triển khai kế hoạch phối hợp xây dựng xã, phường, đặc khu không có ma tuý

    An ninh trật tự -
    Ngày 2/10, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức Hội nghị triển khai Kế hoạch phối hợp xây dựng xã, phường, đặc khu không có ma tuý; tổng kết các hoạt động hưởng ứng “Tháng hành động phòng, chống mua bán người” năm 2026; trao thưởng chuyên án A3-626p. Đồng chí Trung tướng Vũ Trung Kiên, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chủ trì hội nghị. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
  • 'Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 3/10/2026

    Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 3/10/2026

    Bản tin thời tiết -
    Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La, trong 24 giờ tới, chịu ảnh hưởng của rìa phía Nam rãnh áp thấp có trục khoảng 23-26 độ vĩ Bắc bị nén và đầy dần lên, từ ngày 3/10 hình thành trở lại rãnh áp thấp có trục 24-27 độ vĩ Bắc, trên cao, áp cao cận nhiệt đới có cường độ ổn định, sau hoạt động yếu dần. Thời tiết: Có mây, có mưa, mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng, có nơi nắng nóng, gió Tây đến Tây Nam cấp 2-3.
  • 'Hội thảo đánh giá hiệu quả chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao

    Hội thảo đánh giá hiệu quả chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao

    Nông nghiệp -
    Ngày 2/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức Hội thảo đánh giá hiệu quả chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn 2021-2025 và khuyến nghị chính sách giai đoạn 2026-2030. Dự hội thảo có đại diện một số sở, ngành, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh.
  • 'Đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh

    Đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 2/10, đồng chí Hoàng Văn Nghiệm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh, đã chủ trì Hội nghị đánh giá kết quả công tác quý III và triển khai nhiệm vụ quý IV năm 2026.