Từ sáng sớm, từng dòng người đã nối nhau đổ về chợ. Tiếng cười nói, tiếng gọi mời mua bán rộn rã làm bừng lên sức sống nơi vùng biên. Không giống những khu chợ hiện đại với dãy ki-ốt kiên cố, chợ phiên Xuân Nha gây ấn tượng bởi những gian hàng mộc mạc được dựng bằng tre, gỗ, lợp mái lá cọ tạo nên nét đẹp bình dị, độc đáo.

Điểm thu hút nhất của phiên chợ là khu vực bày bán nông sản và sản vật địa phương. Từ rau, củ, quả theo mùa đến cá suối, mật ong rừng, măng rừng hay vật nuôi bản địa đều được bà con mang đến giới thiệu, trao đổi. Không cần những hình thức quảng bá cầu kỳ, chính chất lượng sản phẩm cùng sự chân thành, hiếu khách của người bán đã tạo nên sức hút riêng cho phiên chợ.

Bà Lường Thị Thính, bản Thẳm Tôn, xã Xuân Nha, chia sẻ: Tuần nào xã tổ chức phiên chợ, tôi cũng tham gia. Ở chợ phiên rất đông vui, nhộn nhịp lại có nhiều mặt hàng thiết thực mà không cần phải đi xa mới mua được.

Một trong những gian hàng thu hút đông khách là gian hàng của bà con bản Chiềng Hin với nhiều sản phẩm đặc trưng, như: Măng, dứa, mít, bí, cá lồng, ong rừng, cá suối nướng... Dù mới tham gia bán hàng tại chợ phiên được ba lần, nhưng mỗi phiên chợ đều mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình chị Vì Thị Hạnh ở bản Chiềng Hin, xã Xuân Nha. Chị Hạnh nói: Không cần những món hàng đắt tiền hay cao sang, chỉ với các sản vật từ vườn nhà, chúng tôi nhận được sự ủng hộ của bà con và du khách. Việc duy trì buôn bán tại phiên chợ, giúp gia đình tôi có thêm thu nhập.

Không chỉ là nơi tiêu thụ nông sản địa phương, chợ phiên còn là nơi giao lưu, trao đổi hàng hóa của người dân các vùng lân cận. Nhiều mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống như quần áo, đồ gia dụng, nông cụ sản xuất được mang đến đáp ứng nhu cầu của người dân vùng biên.

Anh Sùng Seo Phồng, xã Tam Chung, Thanh Hóa cho biết: Thông qua mạng xã hội và một số người dân giới thiệu, tôi biết đến chợ phiên xã Xuân Nha tổ chức thứ 6 hàng tuần. Tôi mang các sản phẩm chủ yếu là thổ cẩm, đồ lao động sản xuất đến phục vụ bà con. Dù trời mưa, nhưng rất đông bà con đến phiên chợ, nên tôi bán được khá nhiều hàng. Tôi sẽ tiếp tục tham gia các phiên chợ sau!

Bên cạnh các gian hàng nông sản, khu ẩm thực cũng là điểm dừng chân hấp của du khách. Những món ăn dân dã như bún, phở, cơm lam, thịt nướng... tỏa hương thơm khắp khu chợ. Nhiều người tìm đến không chỉ để mua bán, còn để thưởng thức ẩm thực, gặp gỡ bạn bè, trao đổi kinh nghiệm sản xuất và chia sẻ những câu chuyện đời thường.

Là địa phương có thế mạnh về nông, lâm nghiệp, nguồn nông sản của xã Xuân Nha khá phong phú. Tuy nhiên, việc tiêu thụ sản phẩm còn gặp nhiều khó khăn. Từ thực tế đó, UBND xã đã xây dựng kế hoạch, tổ chức chợ phiên biên giới tạo đầu ra cho nông sản, đồng thời quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương đến với người tiêu dùng.

Chợ được xây dựng trên diện tích hơn 1.500 m² với 19 gian hàng, gồm 17 gian của các bản, 1 gian của MTTQ và các đoàn thể xã, 1 gian của các HTX. Xã đã huy động nguồn lực xã hội hóa, tận dụng vật liệu sẵn có tại địa phương xây dựng các gian hàng, tạo nên không gian mang đậm bản sắc vùng biên. Chợ phiên chính thức khai mạc từ ngày 20/5/2026 và duy trì họp chợ vào thứ 6 hàng tuần. Ông Giàng A Ký, Chủ tịch UBND xã Xuân Nha, cho biết: Phiên chợ nào cũng thu hút rất đông nhân dân trong và ngoài xã đến tham gia. Dự kiến, tới đây, khi phiên chợ hoạt động ổn định và duy trì tốt, xã sẽ kiến nghị với tỉnh bố trí các nguồn lực để đầu tư kiên cố hơn về hạ tầng; đồng thời, tích cực quảng bá và mời các đơn vị tổ chức sự kiện, các xã có chợ phiên đến giao lưu, trao đổi hàng hóa.

Chợ phiên biên giới Xuân Nha đang từng bước trở thành nơi trao đổi hàng hóa của bà con nhân dân các dân tộc trong vùng, đồng thời là điểm đến hấp dẫn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, quảng bá hình ảnh vùng đất biên cương, tạo động lực để Xuân Nha tiếp tục phát triển.