Trang chủ

Lễ mừng cơm mới của người Khơ Mú bản Thàn

Ở huyện Yên Châu, bà con dân tộc Khơ Mú sinh sống chủ yếu tại bản Thàn, xã Chiềng Pằn. Những năm qua, bà con luôn gìn giữ, tổ chức đều đặn các nghi lễ truyền thống của dân tộc, trong đó có Lễ mừng cơm mới.

Ông Mè Văn Cường, Bí thư Chi bộ bản Thàn, xã Chiềng Pằn cho biết: Bản có 100% dân tộc Khơ Mú sinh sống, với 59 hộ, 282 nhân khẩu, tuy số lượng không lớn nhưng người dân ở bản luôn có ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Trong đó, Lễ mừng cơm mới được duy trì từ rất lâu và được tổ chức vào cuối năm, sau khi thu hoạch xong mùa màng, bà con lại tổ chức cúng ông bà, tổ tiên đã trông coi mùa màng, nương rẫy suốt một năm qua và cầu mong phù hộ cho gia đình con cháu năm tới tiếp tục được mùa, khỏe mạnh.

           

Những người phụ nữ trong nhà chuẩn bị cho mâm cúng cơm mới.

           

Tham dự Lễ mừng cơm mới tại hộ gia đình ông Hà Văn Châm, nghi lễ được tổ chức khá đơn giản, chủ yếu mời anh em họ hàng cùng đến chung vui với gia đình sau một năm lao động vất vả. Ông Châm chia sẻ: Buổi sáng, chủ nhà sẽ báo cáo với tổ tiên tổ chức lễ, sau đó sẽ gọi hồn lúa, hồn ngô, hồn khoai, rồi đào ngô, đào khoai từ trên nương về đồ cơm mời tổ tiên ăn trước, gia đình ăn sau và mời anh em cùng vui được mùa.

           

Sau khi xin phép tổ tiên tổ chức Lễ mừng cơm mới, ông Châm cầm một con gà để vái đầu gối của từng thành viên trong gia đình cảm tạ sau một năm lao động vất vả, vái đầu gối con trâu đã giúp con người cầy, bừa mệt nhọc cả năm để có vụ mùa bội thu. Trước khi thả trâu đi ăn cỏ, chủ nhà sẽ cài thêm hoa lên sừng trâu để cầu mong trâu ở nhà khỏe mạnh, vững vàng như tảng đá lớn.

           

Nghi Lễ cúng mừng cơm mới.

           

Bà Mè Thị Đâu, bản Thàn, cho biết: Chuẩn bị cho Lễ mừng cơm mới, từ sáng sớm, bà chủ nhà cùng một số thành viên trong gia đình mang theo thuổng, ếp lên nương gọi hồn ngô, hồn khoai, hồn lúa và chuẩn bị các lễ vật làm cơm mới. Lễ vật để mừng cơm mới khá đơn giản, bao gồm các loại hoa quả, rau, măng ở trên nương, dưới ruộng, có gì thì sẽ lấy về, chế biến để dâng lên tổ tiên. Ngoài ra, nhà nào có điều kiện thì mổ lợn, gà, nhà nào không có điều kiện thì cũng phải có ít nhất 1 con gà để dâng lên tổ tiên, ông bà để con cháu ăn mừng cơm mới.

           

Nghi Lễ cúng mừng cơm mới.

           

11 giờ trưa, các món ăn, đồ lễ đã chuẩn bị xong. Chủ nhà sắp các lễ vật vào mâm riêng đặt ở góc bếp cúng mời tổ tiên ăn trước. Mâm lễ gồm: Thịt gà, ếp xôi, bát muối ớt, bát canh óc, đĩa sắn và bí đỏ luộc và bốn đôi đũa…

           

Ông Hà Văn Châm cho biết thêm: Lễ cúng mừng cơm mới bắt đầu, chủ nhà mở ếp xôi, vừa vê xôi thành từng miếng nhỏ bằng đầu ngón tay, chấm chấm vào các đồ lễ, vừa cúng khấn mời tổ tiên về ăn cơm mới với nội dung: “Hôm nay gia đình tổ chức Lễ mừng cơm mới, con cháu mời ông bà tổ tiên về vui cơm mới cùng với con cháu; mời ông bà ăn trước xôi, gà, khoai, bí, canh óc; đây đều là các sản phẩm do gia đình làm ra; cầu mong ông bà tổ tiên phù hộ con cháu mạnh khỏe, mưa thuận, gió hòa; năm tới trồng cây gì cũng được mùa, nuôi con gì cũng mau lớn, cuộc sống ấm no, sung túc hơn”.

           

Ông chủ nhà mời anh em, họ hàng cùng vui cơm mới.

           

Tiếp đó, chủ nhà lấy một chum rượu cần vào góc cúng, cắm 1 thanh tre nối từ sàn lên đến xà ngang nhà, buộc chum rượu cần vào thanh tre, rồi một người đàn ông trong nhà ngồi tiếp nước vào chum rượu. Chủ nhà một tay vít cần rượu, một tay cầm đôi đũa cả gắp bã rượu cần từ trong chum ra, bón qua một cái lỗ của sàn nhà, ngụ ý mời ông bà, tổ tiên về uống rượu cần, vừa bón vừa khấn mời bố mẹ uống rượu cần, vui lễ cơm mới với con cháu, cảm ơn ông bà, tổ tiên đã trông nương ruộng, để cho con cháu được mùa...

           

Mọi người múa xòe tại Lễ mừng cơm mới.

           

Thực hiện xong nghi lễ, chủ nhà quay vào mâm bắt đầu mời mọi người ăn cơm mới. Trước bữa ăn, chủ nhà mang bí đỏ đã luộc sẵn bôi vào lưng, anh em, họ hàng đến mừng cơm mới để tỏ lòng phấn khởi mùa vụ bội thu. Sau khi mọi người đã cùng nhau vui vẻ, quây quần bên mâm cơm, sẽ tiếp tục vui uống rượu cần, sau đó múa xòe cho đến tối.

           

Ông Nguyễn Quang Hưng, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Yên Châu, cho biết: Cuối năm 2021, Phòng tham mưu và phối hợp với UBND xã Chiềng Pằn tổ chức phục dựng Lễ mừng cơm mới tại tại bản Thàn,  góp phần bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc Khơ Mú, nâng cao ý thức của người dân về giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Thời gian tới, bà con sẽ tiếp tục duy trì, gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống của Lễ mừng cơm mới thông qua việc tổ chức lễ này hằng năm. Cùng với đó, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên tuyền, quảng bá để Lễ mừng cơm mới trở thành một sản phẩm du lịch, góp phần thu hút du khách đến trải nghiệm du lịch cộng đồng tại địa phương.

           

Điệu múa au eo của người Khơ Mú tại Lễ mừng cơm mới.

           

Lễ mừng cơm mới của người Khơ Mú ngày nay chịu ảnh hưởng nhiều của kinh tế thị trường và hội nhập văn hóa, nhưng các giá trị văn hóa độc đáo vẫn được bảo tồn, tạo nét riêng biệt, đậm đà bản sắc, mang tín ngưỡng tâm linh sâu sắc, tính đoàn kết cộng đồng, gia đình, dòng họ, là nghi lễ quan trọng đối với người Khơ Mú ở huyện Yên Châu

           

Nguyễn Thư - Trần Sơn

BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của chính quyền và cách người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu tại xã Chiềng Mung. Từ ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính đến phổ cập kỹ năng số ở khu dân cư, địa phương đang triển khai nhiều giải pháp đưa công nghệ vào thực tiễn, hướng tới xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số.
  • 'Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Xây dựng Đảng -
    Đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, Đảng ủy xã Chiềng Khoong tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Qua đó, từng bước đơn giản hóa quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
  • 'Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Xã hội -
    Thực hiện chuẩn hóa dữ liệu đất đai, xã Phù Yên đã đồng bộ lên VNLIS Trung ương 39.205 thửa đất thuộc nhóm 1 đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”, chiếm trên 76,9%; số thửa đất nhóm 2 chưa đạt chuẩn, cần làm sạch chiếm 12,6%; số thửa đất nhóm 3 chưa xây dựng cơ sở dữ liệu vùng “trắng” cần tạo lập mới chiếm 10,4%. Xã đang nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng và tính chính xác của dữ liệu đất đai.
  • 'Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Alo 114 -
    Bước vào mùa khô hanh, nhu cầu sử dụng điện, lửa và các thiết bị sinh nhiệt tăng cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng xã Nậm Lầu đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy, nổ gây ra.
  • 'Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý là một trong những hình thức phê bình. Nếu góp ý khách quan, trung thực và mang tính xây dựng sẽ góp phần cải thiện, sửa đổi những khuyết điểm, làm cho cá nhân hoặc tổ chức trở nên tốt hơn, nhiệm vụ được hoàn thành với chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, hiện nay, có không ít kiểu góp ý sai sự thật, thiếu khách quan, góp ý kiểu hùa theo, thiếu cơ sở khoa học... làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cán bộ, đảng viên và các cơ quan, đơn vị...
  • 'Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Thời sự - Chính trị -
    Chiều 18-11, tại Thủ đô Manila (Philippines), trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47), đã diễn ra Phiên toàn thể thứ nhất do Chủ tịch Hạ viện Philippines, Chủ tịch AIPA-47 Faustino "Bojie" De Guzman Dy III chủ trì, với sự tham dự của đại biểu Quốc hội/Nghị viện các nước thành viên, Nghị viện quan sát viên, khách mời và đối tác phát triển của AIPA. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng.