Trang chủ

Độc đáo Lễ Tết nhảy của người Dao Tiền

Hòa cùng dòng chảy văn hóa các dân tộc, đồng bào dân tộc Dao Tiền trên địa bàn tỉnh luôn giữ gìn những giá trị truyền thống riêng, với những nghi lễ, phong tục đậm bản sắc. Lễ Tết nhảy là lễ hội lớn nhất của các dòng họ dân tộc Dao, là nghi thức truyền thống, hội tụ những giá trị nhân văn trong đời sống cộng đồng dân tộc Dao Tiền.

                                       

Nghi lễ Pái Nháng trong Lễ Tết nhảy của dòng họ Triệu tại tiểu khu Tà Loọng, thị trấn Nông trường (Mộc Châu).

             

Lễ Tết nhảy diễn ra trong 3 ngày 3 đêm (từ ngày 29 tết đến ngày mồng 2 tết); được tổ chức tại nhà trưởng họ, nơi đặt bàn thờ tổ tiên của cả dòng họ (hung lầu). Để tổ chức “Tết nhảy”, từ ngày 26 tết, mọi người đến nhà trưởng họ chuẩn bị những vật phẩm và các lễ vật cần thiết, gồm: 6 cây tre tươi, 6 cây mía, bột nếp, chiêng, trống, chuông nhỏ, các loại kiếm, gậy gỗ. Mời 3-4 thầy cúng giỏi để thực hiện các nghi lễ. Ngày 29 tết, làm bánh, nặn bột nếp thành những quả tròn gắn lên thân và cành cây tre. Sau đó, dựng 6 cặp tre, mía làm 2 hàng cạnh bàn thờ tổ tiên. Cây tre có nhiều quả tượng trưng cho cây sấu (ma clấu đéng), còn cây mía tượng trưng cho cây trò chỉ (ba đào). Cây sấu, cây trò chỉ thể hiện cuộc sống gần gũi, gắn chặt với thiên nhiên từ xa xưa của người Dao Tiền.

             

Tối 29 tết và đêm 30 tết diễn ra nghi lễ Khai lễ (Khoi nháng) và Púng Nháng. Gia đình chuẩn bị mâm cúng mời ông bà tổ tiên, các vị thần linh về dự lễ. Sau đó, mọi người trong bản cùng nhau múa xòe thật vui vẻ. Sau giờ giao thừa, tiến hành các nghi lễ: Xuất Panh và Siêu Panh (xuất panh là tiễn đưa những cái xấu của năm cũ đi; siêu panh là đưa các đồ vật vào nhà với nhiều điều may mắn). 

             

Tiếp theo là nghi lễ Tạ ơn (Pái nháng). Tất cả những người đàn ông không kể già trẻ, lớn bé có mặt tại nhà trưởng họ, xếp thành hàng ngang quay mặt về bàn thờ tổ tiên quỳ xuống, lạy tạ trời đất. Đây là nghi lễ tạ ơn tổ tiên, thần linh, trời đất đã mang đến  những điều tốt đẹp trong năm qua, đồng thời tiếp tục cầu xin những điều tốt đẹp trong năm tới. Tiếp theo là nghi lễ xòe vòng (Chuột dung). Nghi lễ này chỉ có đàn ông, con trai trong dòng họ mới được phép tham dự. Đây là nghi lễ những người già truyền lại những bài hát cúng, bài ca nghi lễ cho con cháu. Trong ngày mồng 1 tết, các nghi lễ “Xuất panh”, “Siêu panh” và “Tạ ơn trời đất” được lặp đi, lặp lại nhiều lần. Đêm mùng 1 tết là đêm cuối cùng của lễ “Tết nhảy”, những người đến dự lễ cùng hòa trong điệu xòe đoàn kết, tưng bừng.

             

Ngày mồng 2 tết, kết thúc lễ Tết nhảy (Siêu nháng). Gia đình sẽ chuẩn bị mâm cúng và mang lễ vật vào cúng miếu làng. Sau đó, họ trở về nhà trưởng họ, chọn 3 người đàn ông thực hiện nghi lễ “chặt” cây, cả người lớn và trẻ con cùng cố gắng nhặt cho mình thanh mía hay một loại quả để lấy may mắn.

             

Lễ Tết nhảy là thời điểm để hội tụ dòng họ, để mọi người gặp gỡ chúc tụng nhau, là ngày vui của toàn cộng đồng. Tuy quy mô không lớn và không có nhiều người ngoài dân tộc biết đến, nhưng với cộng đồng người Dao lại mang nhiều ý nghĩa, là sợi chỉ gắn kết cộng đồng dân tộc Dao Tiền bền chặt bao đời nay. Xuân về, âm thanh của trống, của chiêng, cùng những điệu múa chuông trong Lễ Tết nhảy lại rộn ràng trong các bản đồng bào dân tộc Dao Tiền.

Huyền Trăng
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chiềng Mung kiểm soát nguồn thải từ sơ chế cà phê

    Chiềng Mung kiểm soát nguồn thải từ sơ chế cà phê

    Công nghiệp - TTCN -
    Là vùng trọng điểm cả phê của tỉnh, với 1.500 ha và sản lượng 20.000 tấn quả/năm, ngành sơ chế, chế biến cà phê đang mang lại nguồn thu lớn cho xã Chiềng Mung. Tuy nhiên, đi đôi với hiệu quả kinh tế là tình trạng chất thải, ô nhiễm nguồn nước và không khí trong vụ thu hoạch cà phê vẫn diễn ra. Xã Chiềng Mung đang tăng cường công tác kiểm tra, yêu cầu các cơ sở ký cam kết và hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải theo đúng quy định.
  • 'Họp Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh trước Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI

    Họp Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh trước Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI

    Thời sự - Chính trị -
    Ngày 1/10, đồng chí Hoàng Văn Nghiệm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã chủ trì họp các đại biểu Quốc hội đang công tác tại địa phương để triển khai một số nội dung theo chương trình của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.  
  • 'Hội nghị triển khai quyết định, kế hoạch kiểm tra đối với Đảng ủy Sở Nông nghiệp và Môi trường

    Hội nghị triển khai quyết định, kế hoạch kiểm tra đối với Đảng ủy Sở Nông nghiệp và Môi trường

    Thời sự - Chính trị -
    Chiều 1/10, Đoàn Kiểm tra theo Quyết định số 530, ngày 28/9/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức Hội nghị triển khai quyết định, kế hoạch kiểm tra đối với Đảng ủy Sở Nông nghiệp và Môi trường. Đồng chí Chá A Của, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Trưởng đoàn Kiểm tra, chủ trì hội nghị.
  • 'Để những cánh rừng bên dòng Sông Mã mãi xanh

    Để những cánh rừng bên dòng Sông Mã mãi xanh

    Xã hội -
    Hạt Kiểm lâm Khu vực VII hiện được giao quản lý hơn 51.400ha rừng, trong đó hơn 25.300 ha rừng phòng hộ, 2.133 ha rừng đặc dụng và gần 24.300 ha rừng sản xuất tại địa bàn 8 xã vùng Sông Mã. Diện tích rừng lớn, địa bàn rộng, địa hình phức tạp, trong đó có nhiều khu vực giáp biên, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý, bảo vệ rừng, để những cánh rừng biên giới ngày càng thêm xanh.
  • 'Phát triển nguồn nhân lực văn hóa cơ sở

    Phát triển nguồn nhân lực văn hóa cơ sở

    Văn hóa - Xã hội -
    Sở hữu kho tàng văn hóa truyền thống phong phú và độc đáo tỉnh Sơn La luôn quan tâm đầu tư, xây dựng và phát triển nguồn nhân lực văn hóa cơ sở. Đây là giải pháp quan trọng, quyết định trực tiếp đến hiệu quả bảo tồn di sản, đồng thời tạo động lực thúc đẩy các phong trào xây dựng đời sống văn hóa tại địa phương.