Trang chủ

Cơm Mường Va, cá suối Tấc

Từ xa xưa, Phù Yên có nhiều mường nhỏ hợp thành, đó là: Mường Tấc, Mường Pùa, Mường Muống, Mường Lang, Mường Bang.… Trong đó, rộng lớn, bằng phẳng nhất là Mường Tấc, có đồng lúa được xếp thứ ba “Tam Tấc” của khu vực Tây Bắc sau Mường Thanh (Điện Biên), Mường Lò (Nghĩa Lộ, Yên Bái). Bởi thế Mường Tấc trở thành tên gọi chung cho cả Phù Yên.

 

 

Mường Tấc có nhiều dân tộc cùng sinh sống. Đông nhất là dân tộc Mường (trên 40%), Thái (khoảng 30%), và Mông, Kinh, Dao cùng các tộc người khác. Do canh tác trên những cánh đồng ruộng nước rộng lớn, lại có nhiều sông suối chảy qua, nên đồng bào dân tộc Thái ở Mường Tấc hầu như thuộc lòng câu thành ngữ “Khảu nông na, Pa đúc pỉnh” nghĩa là “Cơm nếp ruộng, cá trê nướng”, như khẳng định vùng đất này từ xưa đã có gạo thơm ngon nổi tiếng và nguồn thực phẩm dồi dào nhờ con suối Tấc chảy từ ngọn nguồn Khau Ly phía đông đến cửa Vạn, xã Tân Phong phía nam ra sông Đà.

Ngày nay, gạo Phù Yên được nhiều nơi biết đến, không chỉ với “nông na” mà là gạo hữu cơ, được sản xuất theo mục tiêu sản phẩm nông nghiệp an toàn, thân thiện với môi trường. Quá trình chăm sóc lúa cũng như một số loại hoa quả khác (cam, quýt…) là sử dụng toàn bộ bằng phân bón hữu cơ, phòng trừ sâu bệnh bằng chế phẩm sinh học, không có chất độc hại.     

Cá suối Tấc có rất nhiều loại, được chế biến thành nhiều món ngon, hợp khẩu vị của nhiều người. Ngày thường cá sáp (pa xảm) được nướng bằng gắp tre trên than củi. Nướng gần chín, để cả gắp qua đêm. Sáng hôm sau gỡ cá từ gắp tre ra, trộn thêm ít xả, mắc khén... rồi gói bằng lá dong, lá chuối cho vào chõ xôi. Khi xôi chín, thì gói cá cũng chín ngấu, có hương thơm của lá dong, xôi nếp, miếng cá đậm, ngọt thịt và dẻo ngậy, ăn rồi sẽ nhớ mãi.

Có một món ngon ngày tết ở Phù Yên, đồng bào thường chuẩn bị trước từ 2-3 tháng, là món cá chua. Bà con sống dọc sông Đà chế biến cá chua khéo nhất. Nhiều nhà có cá chua (tiếng Mường gọi là cả tưa) ăn quanh năm.     

Với suối Tấc, loại pa păn (cá bống da trơn) được dùng làm cá chua (pa xổm) là ngon hơn cả. Vì thế mà bao đời nay người Thái ở Mường Tấc vẫn truyền nhau câu ví “Xổm pa păn, chăn sao Xả” (tạm dịch nghĩa là “Chua ngon như cá bống; xinh đẹp như gái Dao”). Cá bống suối Tấc vừa sạch, chắc thịt và ngon mềm, nhất là hấp với trứng gà, thêm mấy lát gừng, mắc khén... là đủ cho những người xa quê đau đáu nhớ về.

Làm món cá chua không cầu kỳ. Nhưng, để làm được hũ cá chua ngon, người dân hướng dẫn nhau từ cách chọn cá, chuẩn bị gia vị, nguyên liệu sạch đến cách bảo quản thành phẩm. Nguyên liệu là cá nhỏ (được cá bống da trơn càng tốt); cá to tươi sống, ít xương. Cách làm: Rửa sạch cá to (nên cạo vẩy) thái miếng nhỏ vừa phải, ngâm nước muối khoảng 30 phút, rửa lại thật sạch rồi để ráo nước. Sau đó, bóp muối đều, thêm một lượng đường và một chén rượu trắng, trộn đều và cho vào lọ, hũ sạch. Đậy kín lọ, hũ bằng lá dong trước mới đến nắp sau. Thời gian ủ chua từ 50 - 60 ngày. Chắt hết nước ra để chưng ăn dần. Có thể rang ngô (hoặc gạo nếp) giã làm thính. Xay, giã riềng củ trộn lẫn thính. Đổ thính lẫn riềng vào lọ, hũ cá đã được chắt hết nước, sau đó trộn thật đều và đậy kín như ban đầu. Sau 48 tiếng đồng hồ là ăn được. Khi ăn cá chua, tùy khẩu vị mỗi người có thể ăn sống hay xào chín, nhưng ngon nhất là phải có các loại rau thơm, rau sống, lá nhội, đinh lăng, lộc vừng, sung... ăn kèm.

Mường Tấc những ngày cuối năm tươi xanh cây màu vụ ba. Suối Tấc vẫn rì rào tuôn chảy ra sông Đà. Con người nơi đây sẵn lòng đón đợi bạn bè ghé thăm, vui mùa xuân mới.

Hoàng Cầu (CTV)

BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của chính quyền và cách người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu tại xã Chiềng Mung. Từ ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính đến phổ cập kỹ năng số ở khu dân cư, địa phương đang triển khai nhiều giải pháp đưa công nghệ vào thực tiễn, hướng tới xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số.
  • 'Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Xây dựng Đảng -
    Đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, Đảng ủy xã Chiềng Khoong tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Qua đó, từng bước đơn giản hóa quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
  • 'Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Xã hội -
    Thực hiện chuẩn hóa dữ liệu đất đai, xã Phù Yên đã đồng bộ lên VNLIS Trung ương 39.205 thửa đất thuộc nhóm 1 đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”, chiếm trên 76,9%; số thửa đất nhóm 2 chưa đạt chuẩn, cần làm sạch chiếm 12,6%; số thửa đất nhóm 3 chưa xây dựng cơ sở dữ liệu vùng “trắng” cần tạo lập mới chiếm 10,4%. Xã đang nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng và tính chính xác của dữ liệu đất đai.
  • 'Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Alo 114 -
    Bước vào mùa khô hanh, nhu cầu sử dụng điện, lửa và các thiết bị sinh nhiệt tăng cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng xã Nậm Lầu đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy, nổ gây ra.
  • 'Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý là một trong những hình thức phê bình. Nếu góp ý khách quan, trung thực và mang tính xây dựng sẽ góp phần cải thiện, sửa đổi những khuyết điểm, làm cho cá nhân hoặc tổ chức trở nên tốt hơn, nhiệm vụ được hoàn thành với chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, hiện nay, có không ít kiểu góp ý sai sự thật, thiếu khách quan, góp ý kiểu hùa theo, thiếu cơ sở khoa học... làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cán bộ, đảng viên và các cơ quan, đơn vị...
  • 'Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Thời sự - Chính trị -
    Chiều 18-11, tại Thủ đô Manila (Philippines), trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47), đã diễn ra Phiên toàn thể thứ nhất do Chủ tịch Hạ viện Philippines, Chủ tịch AIPA-47 Faustino "Bojie" De Guzman Dy III chủ trì, với sự tham dự của đại biểu Quốc hội/Nghị viện các nước thành viên, Nghị viện quan sát viên, khách mời và đối tác phát triển của AIPA. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng.