Khơi dậy nội lực 

Xã Tân Phong mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập các Tân Phong, Nam Phong và Bắc Phong. Sau khi sáp nhập, các tiêu chí nông thôn mới được tính lại trên quy mô lớn hơn. Những tiêu chí bị “rớt chuẩn” chủ yếu là tiêu chí khó, đòi hỏi nguồn lực lớn, như: Thu nhập, hộ nghèo, cơ sở vật chất văn hóa, nhà ở dân cư. 

Ông Cầm Vĩnh Tri, Chủ tịch UBND xã Tân Phong, cho biết: Khắc phục những khó khăn, phát huy nội lực để phát triển, xã định hướng bà con khai thác mặt nước nuôi, đánh bắt thủy sản và trồng rừng sản xuất; tập trung phát triển chăn nuôi đại gia súc; vận động Nhân dân đi lao động xuất khẩu và làm công nhân tại các công ty trong và ngoài tỉnh. Bên cạnh đó, thực hiện tốt các chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa, gắn với thị trường, chủ động phối tìm đầu ra cho nông sản hàng hóa.

Xã Tân Phong đã thành lập đoàn công tác đi học tập kinh nghiệm trồng măng bát độ tại xã Đoàn Kết, tỉnh Sơn La và tỉnh Lào Cai; chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tổ chức 16 lớp tập huấn cho hơn 1.200 lượt người dân, nội dung về các kỹ thuật trồng trọt và chăn nuôi. Từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã cung ứng 2.500 con vịt cổ xanh cho hộ nghèo, hộ cận nghèo tại bản Trung Phong và Hợp Phong.

Với định hướng rõ, cụ thể, Nhân dân xã Tân Phong mạnh dạn xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả. Hiện toàn xã có 468 ha cây ăn quả, sản lượng đạt hơn 5.000 tấn/năm; 359 ha ngô, hơn 43 ha lúa; 5.627 ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 45,07%. Lĩnh vực chăn nuôi được chú trọng đẩy mạnh thông qua việc giao chỉ tiêu cụ thể cho từng bản về phát triển đàn gia súc, gia cầm. Hiện nay, toàn xã có 4.300 con bò, 1.800 con lợn, 2.400 con dê, 30.000 gia cầm. Đặc biệt, toàn xã duy trì 84 lồng cá, sản lượng hơn 150 tấn/năm. Xã hiện có 3 HTX sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, xây dựng; các HTX mở rộng liên kết sản xuất và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tạo việc làm ổn định và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Thu nhập đạt 27 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 32%.

Phong trào thi đua phát triển kinh tế được nhân rộng, điển hình như bản Vạn Yên - nơi có 193 hộ đồng bào dân tộc Mường sinh sống. Với lợi thế tỉnh lộ đi qua, có bến phà Vạn Yên, nằm dọc sông, nên bà con tập trung phát triển buôn bán các mặt hàng tạp hóa, các sản phẩm thủy sản đánh bắt ở sông. Còn diện tích trên đồi cao, bản vận động bà con phát triển trồng cây tếch, với gần 50 ha, đến nay, hơn 20 hộ có thu nhập ổn định từ cây tếch. Ngoài ra, bản có 122 lao động đi làm tại các công ty tại các tỉnh, thành phố: Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên. Hiện bản còn 21 hộ nghèo.

Dẫn chúng tôi thăm vạt rừng tếch xanh tốt với những hàng cây to thẳng tắp, có những cây được trồng hơn 15 năm, anh Đinh Văn Sếp, bản Vạn Yên, cho hay: Trước đây, gia đình trồng ngô, sắn, nhưng đất bạc màu, thu nhập cũng không đáng kể. Năm 2010, khi xã, bản tuyên truyền, gia đình tôi chuyển đổi trồng cây tếch. Đến nay, gia đình tôi có hơn 1.500 gốc tếch, một số cây đã cho thu hoạch; đầu năm 2026 vừa qua, thương lái đến mua 6 cây, với giá 180 triệu đồng. 

Còn gia đình anh Đinh Văn Thích, bản Mùng, phát triển mô hình nuôi cá lồng với 8 lồng cá, mỗi lồng rộng hơn 30 m2 được làm bằng khung sắt chắc chắn. Vừa cho cá ăn, anh Thích nói: Mỗi năm, gia đình tôi bán khoảng 1 tấn cá thịt; trừ chi phí thu lãi gần 60 triệu đồng. Nuôi cá lồng có ưu điểm là tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên, nên giảm chi phí sản xuất. Để cá phát triển tốt, chúng tôi thường thả cá giống vào mùa nước nổi tháng 8-9 hằng năm. Cá giống thường chọn loại có kích thước to, nhằm đảm bảo khả năng thích nghi với môi trường nước, lớn nhanh để kịp xuất bán vào tháng 4-5 năm sau khi mùa nước cạn…

 Diện mạo mới của bản làng

Ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng là khâu đột phá trong xây dựng nông thôn mới, xã Tân Phong đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia hiến đất, đóng góp ngày công và kinh phí xây dựng hạ tầng thiết yếu. Rà soát toàn bộ hiện trạng hạ tầng nông thôn trên địa bàn, nhất là về giao thông, triển khai hiệu quả các dự án đầu tư hạ tầng khi được phân bổ vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia. Xã chủ trương ưu tiên các nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu cho các bản vùng sâu, vùng xa, như: Cứng hóa các tuyến đường, thủy lợi; xây dựng nhà lớp học, nhà văn hóa xã, bản... Chỉ đạo các bản thuộc địa bàn triển khai dự án tuyên truyền, vận động bà con tự nguyện hiến đất, ngày công, để công trình sớm hoàn thành.

Từ năm 2020 đến nay, xã đã hoàn thành 27 tuyến đường, với tổng chiều dài hơn 6,7 km, vốn đầu tư gần 9 tỷ đồng, trong đó Nhân dân đóng góp hơn 3,1 tỷ, nâng tỷ lệ đường bê tông hóa lên trên 85%. Cơ sở vật chất trường học được đầu tư trên 16 tỷ đồng, cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy và học. Đồng thời, xã cũng đầu tư hệ thống nước sinh hoạt, trạm y tế và 13/13 nhà văn hóa bản, góp phần nâng cao đời sống người dân.

Dẫn chúng tôi đi xem con đường bê tông lên khu sản xuất, anh Mùi Văn Quỳnh, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Hợp Phong, phấn khởi khoe: Tuyến đường này vòng qua quả đồi đến khu trồng chuối, ngô, lúa, cây tếch với  hơn 500 ha, của 196 hộ dân ở bản. Những năm trước, con đường này chỉ là đường mòn đi được trời nắng, trời mưa trơn trượt, bà con phải lắp xích vào bánh xe mới đi được. Cuối năm 2025, Nhà nước đầu tư xây dựng tuyến đường, các hộ dân ở bản hiến 200m2 đất, đóng góp ngày công để mở rộng mặt đường và đổ bê tông. Sau hơn 6 tháng thi công, đến nay, gần 1km đường lên khu sản xuất đã hoàn thành, bà con phấn khởi, nông sản làm ra tiêu thụ dễ dàng hơn.

Nhờ phát huy hiệu quả các nguồn lực tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Đến nay, 11/13 bản có đường giao thông từ xã đến trung tâm bản được cứng hóa, đạt 84,6%; 94,4% số hộ dân được sử dụng điện lưới an toàn; 100% dân số nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 10/13 bản có nhà văn hóa được cứng hóa; các trường học, trạm y tế trên địa bàn được xây dựng khang trang, không có phòng học tạm.

Bước vào hành trình mới, dẫu còn nhiều khó khăn, song với quyết tâm cao, xã Tân Phong đặt ra mục tiêu giai đoạn 2025-2030 sẽ xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới, phấn đấu 1 bản đạt chuẩn nông thôn mới; không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều; tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia 100%; tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế 100%…

Xã tiếp tục ưu tiên các nhóm tiêu chí về phát triển sản xuất để tăng thu nhập cho người dân, lồng ghép các chương trình hỗ trợ sản xuất vùng đồng bào dân tộc thiểu số, gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới. Tuyên truyền, vận động người dân phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa; trồng rừng sản xuất dọc hai bên bờ sông; chuyển đổi diện tích đất nương trồng ngô, sắn kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả... Riêng đối với các hộ nghèo, xã có kế hoạch tạo điều kiện để các hộ được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, giao cho ban quản lý các bản quan tâm hỗ trợ, hướng dẫn sản xuất...

Ông Bùi Văn Thương, Trưởng Phòng Kinh tế Tân Phong, cho biết: Giai đoạn 2026-2030, xã Tân Phong tổng hợp nhu cầu và dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn với 22 dự án, tổng kinh phí trên 551 tỷ đồng, tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, giáo dục, văn hóa..., tạo động lực thúc đẩy kinh tế, xã hội. Đối với phát triển kinh tế, hiện nay, xã xây dựng mô hình nuôi vịt cổ xanh tại bản Trung Phong, Hợp Phong để nhân rộng ra các bản; phối hợp với xã Đoàn Kết liên kết tiêu thụ trồng 50 ha măng bát độ, tại các bản Vạn Yên, Mùng, Hợp Phong, Trung Phong, Đá Mài, Suối Lúa, Vé. Đến nay, đã có 134 hộ dân trên địa bàn đăng ký, xã cũng tổ chức, hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng, chăm sóc thu hoạch măng bát độ cho các hộ tham gia.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, với sự chủ động của cấp ủy, chính quyền và nỗ lực của người dân, tin rằng xã Tân Phong sẽ sớm đạt mục tiêu nâng cao tiêu chí thu nhập cho nhân dân; đây là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân.