Tại bản Chón, nước sinh hoạt vẫn là nỗi trăn trở của nhiều hộ dân. Sau sáp nhập, bản có 189 hộ, với hơn 860 nhân khẩu. Công trình cấp nước được xây dựng từ năm 2005, đến năm 2024 được tu sửa, nhưng hiện chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng của khoảng 100 hộ. Ông Lò Văn Kiên, Trưởng bản Chón, cho biết: Hệ thống đường ống dẫn nước đã qua thời gian dài sử dụng, một số đoạn thường xuyên hư hỏng, gây gián đoạn việc cấp nước. Bản đã thành lập ban quản lý, phân công thành viên theo dõi hoạt động công trình, kiểm tra đường ống và phối hợp với người dân khắc phục sự cố. Tuy nhiên, do kinh phí và nhân lực hạn chế nên việc sửa chữa chưa kịp thời, triệt để.

Không riêng bản Chón, nhiều bản khác trên địa bàn xã cũng gặp khó khăn trong bảo đảm nguồn nước sinh hoạt. Toàn xã hiện có 46 công trình cấp nước tập trung, phục vụ người dân tại 29 bản, với gần 5.980 hộ và hơn 25.140 nhân khẩu. Qua rà soát, có 27 công trình đang hoạt động tương đối ổn định; tuy nhiên, vào mùa khô, nguồn nước tại một số khu vực đầu nguồn suy giảm, ảnh hưởng đến lượng nước cấp. 19 công trình còn lại hoạt động kém hiệu quả do đường ống hư hỏng, rò rỉ, bể chứa xuống cấp; kinh phí sửa chữa và nhân lực quản lý còn thiếu, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình vận hành.

Cùng với việc khắc phục những hư hỏng, duy trì hoạt động của công trình, bảo vệ nguồn nước đầu vào cũng là nhiệm vụ quan trọng. Xã đã hướng dẫn các bản đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân giữ gìn vệ sinh khu vực đầu nguồn, bảo vệ diện tích rừng, hạn chế hoạt động sản xuất, chăn nuôi có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước. Các ban quản lý công trình được thành lập, tổ chức kiểm tra, vệ sinh bể lọc, bể chứa và hệ thống dẫn nước, góp phần duy trì chất lượng nguồn cấp.

Ông Nguyễn Sơn Lâm, Chủ tịch UBND xã Mường Bú, thông tin: Thời gian tới, xã tiếp tục thực hiện mô hình quản lý cộng đồng, tạm giao các ban quản lý bản trực tiếp phụ trách vận hành, khai thác và bảo dưỡng công trình; tổ chức thu phí sử dụng nước để tạo nguồn kinh phí duy tu, sửa chữa. Qua đó, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong quản lý, bảo vệ công trình, từng bước duy trì nguồn nước ổn định, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân.

Thực tế, bên cạnh những công trình còn gặp khó khăn trong quá trình vận hành, một số công trình tại các bản vẫn được duy trì tương đối ổn định, đưa nước về tận hộ gia đình. Nhờ đó, người dân giảm thời gian, công sức tìm kiếm nguồn nước, việc sinh hoạt hằng ngày thuận tiện hơn.

Gia đình bà Quàng Thị Minh, bản Giàn, là một trong những hộ đang sử dụng nước từ công trình cấp nước tập trung. Bà Minh chia sẻ: Trước đây, gia đình gặp khó khăn trong bảo đảm nước sinh hoạt, nhất là những thời điểm nguồn nước không ổn định. Từ khi được sử dụng nước dẫn về tận nhà, sinh hoạt hằng ngày thuận tiện hơn, gia đình cũng yên tâm hơn về nguồn nước. Tuy nhiên, bà mong muốn hệ thống đường ống và công trình được kiểm tra, sửa chữa thường xuyên để việc cấp nước không bị gián đoạn.

Bảo đảm nguồn nước sinh hoạt ổn định là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự đồng bộ từ đầu tư, quản lý, vận hành đến bảo vệ nguồn nước. Với Mường Bú, việc phát huy hiệu quả các công trình đang hoạt động, khắc phục những hạng mục xuống cấp và nâng cao trách nhiệm quản lý tại cộng đồng sẽ là giải pháp quan trọng để từng bước cải thiện khả năng cấp nước, phục vụ tốt hơn đời sống người dân.