Giai đoạn 2021-2025, tỉnh Sơn La được phân bổ hơn 5.653 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia 1719 (Chương trình 1719) để triển khai 10 dự án nhằm phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Các dự án tập trung: giải quyết thiếu đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; sắp xếp, ổn định dân cư; khoán bảo vệ rừng; hỗ trợ sản xuất theo chuỗi giá trị; đầu tư điện và hạ tầng thiết yếu; phát triển giáo dục, y tế; bảo tồn văn hóa dân tộc; thúc đẩy bình đẳng giới và hỗ trợ các dân tộc rất ít người.

Ông Thào Xuân Nếnh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, cho biết: Với vai trò cơ quan thường trực chương trình, Sở đã tham mưu UBND tỉnh phân bổ vốn, ban hành văn bản hướng dẫn theo quy định. Đồng thời, chủ động theo dõi, kiểm tra, phối hợp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án. Tính đến tháng 6/2025, toàn tỉnh giải ngân 3.666 tỷ đồng, đạt 64% kế hoạch vốn, đây là mức cao so với mặt bằng chung cả nước.

Sau gần 5 năm triển khai, toàn tỉnh từng bước giải quyết đất ở, đất sản xuất cho 640 hộ; xây dựng 85 công trình cấp nước phục vụ hơn 8.200 hộ; bố trí, sắp xếp ổn định dân cư tại 17 điểm với 956 hộ. Đồng thời, cải tạo, xây mới hơn 160 công trình giao thông nông thôn, 190 nhà sinh hoạt cộng đồng và trên 140 công trình hạ tầng khác. Ngoài ra, hơn 70.600 lao động được kết nối việc làm, chuyển đổi ngành nghề; trên 7.800 người nghèo và cận nghèo được đào tạo nghề...

Giai đoạn 2021-2025, Sơn La có 202 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó, 126 xã thuộc khu vực III. Triển khai Chương trình 1719 và các dự án liên quan, đến đầu năm 2025, tỉnh giảm được 18 xã đặc biệt khó khăn, còn lại 116 xã. Hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm còn 14,2%; 98% xã và 78,3% bản có đường ô tô đến trung tâm; 100% trường, lớp học và trạm y tế được xây dựng kiên cố; 98% hộ dân tộc thiểu số được sử dụng điện lưới quốc gia, nước sinh hoạt hợp vệ sinh...

Quỳnh Nhai là một trong những địa phương có tỷ lệ giải ngân Chương trình 1719 cao, với gần 166,5 tỷ đồng, đạt 88,3%. Ông Lò Thanh Thủy, Phó Chủ tịch UBND huyện, cho biết: Huyện đẩy mạnh tuyên truyền, triển khai hiệu quả các dự án thành phần. Nhiều dự án đạt tỷ lệ giải ngân trên 90%, như hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; quy hoạch, sắp xếp dân cư; đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất và đời sống đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện giảm từ 8,4%, năm 2021 xuống còn 3,7% giữa năm 2025, góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới.

Trong 5 năm qua, huyện Quỳnh Nhai đầu tư trên 40,3 tỷ đồng, hỗ trợ người dân tái định cư. Cụ thể, xây dựng 10 công trình nước sinh hoạt tập trung, cấp nước phân tán 379 hộ, làm nhà cho 33 hộ nghèo, hỗ trợ định canh, định cư 128 hộ. Ngoài ra, còn hỗ trợ 888 con bò giống, 258 lồng cá lăng đen và 30 ha cà phê cho 216 hộ tại các xã Chiềng Khay, Mường Giôn, Cà Nàng, Nậm Ét, Mường Sại. Nhờ đó, cuộc sống người dân tái định cư từng bước được cải thiện.

Gia đình anh Lò Văn Tiến, xã Mường Sại, huyện Quỳnh Nhai, được hỗ trợ 10 kg cá lăng giống. Anh Tiến cho biết: Gia đình tập trung nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện, đến nay, mô hình phát triển 20 lồng với khoảng 1.000 con cá lăng, giá bán 90.000 đồng/kg, mang lại thu nhập cho gia đình hơn 100 triệu đồng/năm.

Tại huyện Phù Yên, nguồn vốn Chương trình được phân bổ có trọng tâm, ưu tiên giải quyết những vấn đề cấp thiết về hạ tầng và sản xuất. Huyện đầu tư 95 công trình thiết yếu như đường giao thông, thủy lợi, chợ, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, điện lưới với tổng kinh phí 237,2 tỷ đồng. Đồng thời, các dự án phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững cũng được triển khai, góp phần giúp đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao thu nhập.

Riêng chương trình bảo vệ và phát triển rừng, huyện Phù Yên hỗ trợ 5,2 tỷ đồng, trồng mới hơn 140 ha rừng sản xuất, giao khoán quản lý, bảo vệ hơn 8.280 ha rừng cho 312 hộ, 7 cộng đồng bản tại 9 xã. Anh Mùi Văn Nguyện, bản Vạn Yên, xã Tân Phong, cho biết: Năm 2022, gia đình được hỗ trợ 6 triệu đồng/ha mua cây giống, nên gia đình đã trồng 4 ha cây tếch. Nhờ chính sách này, nhiều hộ có điều kiện phát triển rừng kinh tế, phủ xanh đất trống, tạo nguồn thu bền vững.

Chương trình 1719 không chỉ góp phần đầu tư hạ tầng thiết yếu, quan trọng hơn là thay đổi nếp nghĩ, cách làm, nâng cao nhận thức của người dân về phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới.