Đến bản người Dao Phiêng Đón, xã Tân Yên, cứ mỗi chiều muộn, sân thể thao trước nhà văn hóa lại sôi động, náo nức tiếng nói cười, hô hào cổ vũ các đội bóng chuyền luyện tập, thi đấu. Tối đến, các bà, các chị lại í ới gọi nhau tập trung đến nhà văn hóa bản tập múa, hát, nhảy dân vũ. Cứ thế, nhà văn hóa không tối nào là không sáng đèn, tiếng nhạc, tiếng hát, tiếng cười rộn vang, ai ai cũng hồ hởi, cùng luyện tập, cùng chuyện trò, chia sẻ kinh nghiệm về cuộc sống, gia đình, phát triển sản xuất. Vào dịp cuối tuần, nhà văn hóa còn là nơi các nghệ nhân tổ chức lớp dạy chữ Nôm Dao, truyền dạy văn hóa truyền thống cho bà con trong bản.

Chị Triệu Thị Thu, đội trưởng đội văn nghệ Chi hội phụ nữ bản Phiêng Đón, xã Tân Yên, hào hứng: Nhà văn hóa bản và sân thể thao được đầu tư xây dựng khang trang, rộng rãi, bàn ghế, hệ thống điện, trang thiết bị cơ bản đầy đủ, giúp bà con trong bản có nơi sinh hoạt ý nghĩa. Bản hiện có 3 đội văn nghệ cùng các đội, nhóm thể thao hoạt động thường xuyên. Sau mỗi ngày lao động vất vả, tối đến, mọi người lại cùng nhau tập trung về đây luyện tập, vừa giao lưu, giải trí vừa gắn kết tình làng nghĩa xóm.

Còn tại bản Bon, xã Mường Chiên, từ nhiều năm trước, bản đã được đầu tư xây dựng nhà văn hóa, sân vận động, chòi ngắm cảnh, khu vui chơi nối liền với miếu Tu Tỉ Nàng Han (miếu thờ Nàng Han) với tổng diện tích gần 1 ha. Đây là nơi thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, lễ hội, vui Tết Xíp xí của bà con bản Bon và các bản lân cận. Hệ thống các thiết chế văn hóa này được ưu tiên xây dựng ngay bên bờ lòng hồ sông Đà, là nơi đặt chân đầu tiên của du khách khi tới bản du lịch cộng đồng bản Bon.

Ông Lò Văn Phiệng, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Bon, chia sẻ: Bà con trong bản rất coi trọng khu sân vận động, nhà văn hóa bản, bảo nhau cùng giữ gìn, bảo vệ. Bà con còn trồng hoa, cây xanh ven đường để bản làng đẹp hơn. Năm vừa rồi, HTX du lịch cộng đồng bản Bon còn đầu tư xây dựng các cọn nước, cối giã gạo truyền thống, xích đu, nơi ngắm cảnh… vừa làm đẹp cảnh quan của bản để thu hút khách du lịch, vừa tạo không gian sinh hoạt chung cho bà con, nơi vui chơi an toàn cho trẻ nhỏ.

Không chỉ ở bản Phiêng Đón, bản Bon, mà tại nhiều thôn, bản, tiểu khu, tổ dân phố ở vùng đô thị đến vùng nông thôn, các thiết chế văn hóa cũng đang được quản lý, sử dụng, phát huy hiệu quả. Đặc biệt, nhà văn hóa đã trở thành nơi tổ chức họp bản, sinh hoạt chi bộ, tuyên truyền phổ biến pháp luật cho bà con; nơi mở các lớp học xóa mù chữ, truyền dạy chữ viết dân tộc, dạy hát dân ca, văn hóa truyền thống; luyện tập, biểu diễn, giao lưu văn nghệ; tổ chức Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc…

Hiện nay, 75/75 xã, phường đã có nhà văn hóa hoặc trung tâm hội nghị được bàn giao lại từ cấp huyện, thành phố trước đây; 2.175/2.509 tổ, bản, tiểu khu có nhà văn hóa; 563 công trình đang sử dụng cho hoạt động thể dục, thể thao. Tại cơ sở hiện có trên 2.000 đội văn nghệ quần chúng cùng hàng trăm các câu lạc bộ văn hóa, dân vũ, nhóm cùng sở thích; 510 câu lạc bộ thể thao... là các hạt nhân đóng góp tích cực vào phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, giúp tăng tỷ lệ gia đình văn hóa lên 78,8%; tỷ lệ bản, tổ dân phố văn hóa đạt 53,9%; tỷ lệ hộ gia đình thể thao đạt 23,4%.

Ông Phạm Hồng Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết: Sở đã lên kế hoạch rà soát, đánh giá thực trạng nhà văn hóa bản, tiểu khu, tổ dân phố và nhà văn hóa tại các xã, phường sau sáp nhập nhằm đánh giá thực trạng trong công tác quản lý và sử dụng, đưa ra giải pháp phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đổi mới phương thức tổ chức, phát động các phong trào thi đua, cuộc vận động về xây dựng đời sống văn hóa theo phương châm hướng về cơ sở.

Phát huy hiệu quả vai trò, chức năng của các thiết chế văn hóa cơ sở là giải pháp thiết thực để cải thiện, nâng cao đời sống tinh thần cho mỗi bản làng, khu dân cư, góp phần quan trọng trong việc tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, đẩy mạnh phong trào thi đua xây dựng đời sống văn hóa, nếp sống văn minh ở cơ sở.