Tính đến hết tháng 10/2025, 10 xã mới của khu vực Thuận Châu có 19 công trình cấp nước tập trung cho khu vực nông thôn; trên 100 công trình cấp nước nhỏ, lẻ phục vụ đời sống nhân dân. Đến nay, khu vực Thuận Châu có tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch trên 80%, vượt chỉ tiêu đề ra trong chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, xã Chiềng La mới hiện có 2 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung phục vụ nhu cầu cho gần 3.000 hộ dân. Công trình đầu tiên của xã được khánh thành vào cuối năm 2017 với tổng mức đầu tư trên 4,7 tỷ đồng. Sau khi bàn giao và đưa vào sử dụng, công trình có tuyến ống dài cung cấp nước sạch cho gần 500 hộ dân thuộc 7 bản, gồm: Lọng Cạo, Nưa, Lả Lốm, Hướng Kho, Pú Naư, Tảư và Nong U.

Chị Lò Thị Hoa, bản Pú Náư, xã Chiềng La, chia sẻ: Có công trình cấp nước sinh hoạt, chúng tôi không còn nỗi lo thiếu nước khi trời mưa kéo dài và vào mùa khô hằng năm. Nhân dân trong bản bảo nhau sử dụng nước tiết kiệm; theo dõi lịch cấp nước để lấy đủ nước phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Chúng tôi còn được hướng dẫn theo dõi đường ống phát hiện các sự cố hư hỏng, hay vỡ đường ống dẫn nước để báo tin cho Ban quản lý công trình kịp thời sửa chữa, khắc phục sự cố trong thời gian sớm nhất.

Đối với hệ thống cấp nước liên bản tại khu vực các xã Noong Lay và Tông Cọ (cũ) thuộc xã Chiềng La mới được vận hành từ giữa năm 2019. Với công suất thiết kế 700m³/ngày đêm, công trình đã giải quyết nhu cầu về nước sinh hoạt cho hơn 1.000 hộ dân. Cùng với việc khai thác, vận hành, nhân dân các bản còn được hướng dẫn sử dụng nước tiết kiệm, giảm tình trạng thất thoát, lãng phí, giúp công trình hoạt động hiệu quả, lâu dài.

Anh Lò Văn Diêu, kỹ thuật viên trạm cấp nước Noong Lay – Tông Cọ, xã Chiềng La, cho hay: Trong gần 7 năm vận hành, chúng tôi luôn duy trì việc bảo dưỡng thường xuyên hệ thống lắng lọc, xử lý hóa chất và máy bơm nước cho các hộ dân. Với nhu cầu sử dụng nước ngày càng cao của bà con, chúng tôi đã phối hợp với ban quản lý các bản thông báo cụ thể thời gian bơm nước cho từng cụm bản để nhân dân kịp thời lấy nước sử dụng. Việc theo dõi đường ống cũng được triển khai, nhằm phát hiện và khắc phục kịp thời các sự cố nếu có.

Nét nổi bật trong mô hình nước sạch tại khu vực Thuận Châu chính là sự tham gia tích cực của nhân dân vào quá trình khai thác và vận hành. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chính quyền, các bản đã thành lập Ban quản lý công trình cấp nước tại bản do nhân dân bầu và có trách nhiệm quản lý nguồn nước tại bản; việc thu phí nước thực hiện theo quy định của UBND tỉnh.

Sau khi thành lập chính quyền địa phương 2 cấp, khu vực Thuận Châu tiếp tục duy trì mô hình quản lý này tại các bản và dưới sự quản lý trực tiếp của UBND các xã. Đồng thời, nhân dân tham gia đóng góp công lao động để sửa chữa đường ống dẫn nước, vệ sinh bể chứa nước. Nhờ cách làm này, tỷ lệ hỏng hóc công trình giảm đáng kể, nhân dân thường xuyên có nước sạch sử dụng.

Ông Dương Gia Định, Chủ tịch UBND xã Bình Thuận, cho biết: Hiện nay, xã Bình Thuận có khoảng 15 công trình cấp nước sinh hoạt. UBND xã đã giao việc vận hành công trình cho các bản nơi có công trình đứng chân. Đồng thời, giao Phòng Kinh tế thường xuyên theo dõi, yêu cầu các bản cáo số liệu cung cấp nước sinh hoạt cho nhân dân hằng tháng. Qua theo dõi, nếu phát hiện chất lượng nguồn nước không đảm bảo sẽ đề nghị với Sở Nông nghiệp và Môi trường tiến hành lấy mẫu, đánh giá chất lượng nguồn nước sinh hoạt. Kịp thời đưa ra biện pháp xử lý đảm bảo chất lượng nguồn nước đáp ứng nhu cầu sử dụng hằng ngày của bà con.

Hiệu quả của các công trình nước sạch tại khu vực Thuận Châu, được thể hiện qua những con số cụ thể với tỷ lệ người dân nông thôn được tiếp cận nước sạch đạt 84,92%; góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng với việc giảm 30% các trường hợp bệnh đường ruột của năm 2025 so với trước năm 2017. Do có điều kiện sinh hoạt tốt hơn, nhân dân có thời gian, có sức khỏe để học tập và sản xuất, thúc đẩy kinh tế hộ gia đình phát triển. Hiện nay, các xã trong khu vực đang nghiên cứu đề xuất xây dựng mới 10 công trình cấp nước tập trung nhằm đáp ứng nhu cầu của đời sống hiện đại. Đồng thời, tăng cường đào tạo Ban quản lý cộng đồng để vận hành bền vững các công trình.

Nhờ phát huy hiệu quả các công trình cấp nước sinh hoạt tại các xã trong khu vực Thuận Châu, đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới của các địa phương trong khu vực.