Có mặt tại vườn chanh leo vàng hương ổi của HTX Đoàn Kết, xã Chiềng Mung, chúng tôi ấn tượng với những giàn chanh leo xanh mướt, lúc lỉu quả vàng óng, căng tròn, tỏa hương thơm dịu nhẹ. Để có được những trái chanh leo đạt chất lượng, các thành viên HTX đã tỉ mỉ chăm sóc, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Ông Nguyễn Đình Tuấn, Giám đốc HTX, chia sẻ: Từ năm 2020, các thành viên đã mạnh dạn đầu tư hệ thống nhà màng, tưới nhỏ giọt, từng bước đổi mới phương thức canh tác theo hướng hữu cơ, nâng cao chất lượng nông sản và hướng tới phát triển bền vững.

Chú trọng ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, HTX Đoàn Kết đã đầu tư 1,5 tỷ đồng xây dựng 6.000 m² nhà màng, kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt và màng phủ nông nghiệp, giúp duy trì độ ẩm phù hợp, hạn chế cỏ dại, tiết kiệm nước tưới và phân bón. Trên tổng diện tích 50 ha, HTX duy trì gần 30 ha sản xuất theo hướng hữu cơ, diện tích còn lại áp dụng quy trình VietGAP. Riêng mô hình chanh leo vàng hương ổi có diện tích 1,1 ha, trong đó 5.000 m² đang cho thu hoạch. Vụ đầu tiên, sản lượng ước đạt khoảng 17 tấn quả, giá bán dao động từ 50.000-80.000 đồng/kg. Bên cạnh đó, HTX còn trồng cà chua trong nhà màng, góp phần hạn chế tác động của thời tiết, sâu bệnh, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

Cùng với các HTX, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Tại Công ty cổ phần Thương mại Duy Khánh, phường Chiềng Sinh, doanh nghiệp đã đầu tư gần 4 tỷ đồng xây dựng nhà màng và hệ thống tưới tự động trên diện tích 10 ha. Đến nay, hơn 50% diện tích đã hoàn thiện hạ tầng, tạo thuận lợi cho việc chăm sóc cây trồng, giảm công lao động thủ công; công ty tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động và khoảng 20 lao động thời vụ, mang lại lợi nhuận hơn 2 tỷ đồng mỗi năm.

Ông Đào Duy Khánh, Giám đốc Công ty, thông tin: Năm 2022, Công ty đầu tư hệ thống nhà màng, tưới tự động. Việc ứng dụng công nghệ giúp chủ động điều tiết nước tưới, tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng tốt, kiểm soát sâu bệnh, ổn định năng suất và chất lượng sản phẩm. Thời gian tới, Công ty tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, mở rộng diện tích sản xuất ứng dụng công nghệ.

Cùng với doanh nghiệp, HTX, nhiều hộ nông dân trên địa bàn tỉnh cũng mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại phục vụ sản xuất. Tại phường Chiềng Cơi, anh Bùi Việt Hùng đã đầu tư hơn 400 triệu đồng mua máy bay nông nghiệp T70 để chăm sóc gần 5 ha cây ăn quả, gồm lê, nhãn và xoài. Thiết bị có khả năng lập bản đồ, thiết lập đường bay tự động, giúp rút ngắn thời gian phun thuốc bảo vệ thực vật từ 1-2 ngày xuống còn khoảng 1-2 giờ/ha. Việc ứng dụng máy bay nông nghiệp giúp thuốc được phun đồng đều, tiết kiệm nhân công, giảm chi phí và hạn chế người lao động tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.

Việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất đang được mở rộng tại các vùng nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Sơn La. Các HTX, doanh nghiệp và hộ nông dân chủ động đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, nhà màng, máy móc hiện đại, từng bước giảm lao động thủ công, nâng cao hiệu quả sản xuất. Tại các vùng trồng cây ăn quả tập trung, việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật góp phần tiết kiệm nước tưới, giảm chi phí nhân công, nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Đến nay, toàn tỉnh có gần 3.900 ha cây trồng áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm; hơn 115 ha nhà lưới, nhà màng; 264 ha cây trồng sản xuất hữu cơ và 5.596 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP. Tỉnh đã công nhận 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tạo điều kiện phát triển sản xuất tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Cùng với ứng dụng công nghệ trong canh tác, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng nông sản an toàn và truy xuất nguồn gốc. Toàn tỉnh hiện có 262 chuỗi cung ứng nông sản an toàn, 218 mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 2.800 ha. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý vùng trồng, ghi chép nhật ký sản xuất và truy xuất nguồn gốc giúp HTX, doanh nghiệp minh bạch thông tin, nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Ông Dương Gia Định, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thông tin: Ngành tiếp tục chú trọng phát triển các vùng nguyên liệu gắn với nhu cầu thị trường; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, chuẩn hóa thông tin vùng trồng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, tăng cường kết nối doanh nghiệp với các HTX, hộ nông dân, phát triển chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đang là hướng đi được Sơn La chú trọng nhằm đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế, gắn đầu tư với tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm sẽ góp phần nhân rộng các mô hình hiệu quả, khai thác tiềm năng, lợi thế, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản địa phương.