Phiêng Lương là bản xa nhất của xã Gia Phù, có 144 hộ, 653 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Dao. Địa hình đồi núi dốc, dân cư phân tán, việc vận chuyển nông sản gặp nhiều khó khăn. Người dân chủ yếu sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi nhỏ lẻ, sản phẩm tiêu thụ tại địa phương, ít có điều kiện tiếp cận thị trường bên ngoài. Hỗ trợ người dân quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Gia Phù phối hợp với các tổ chức đoàn thể triển khai chương trình livestream “Về bản chốt đơn”. Thông qua nền tảng Facebook, người dân trực tiếp giới thiệu nông sản, trao đổi với khách hàng và tiếp nhận đơn đặt hàng ngay trong phiên phát sóng.

Tại chương trình, nhiều sản phẩm đặc trưng của Phiêng Lương được giới thiệu như lợn bản, gà đen, cá suối, thịt hun khói, miến tỏi đen, gạo nương... Hình thức bán hàng trực tuyến giúp người tiêu dùng tìm hiểu nguồn gốc, đặc điểm sản phẩm, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng cho người dân.

Đồng chí Cầm Ngọc Thu Phương, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Gia Phù, cho biết: Chúng tôi lựa chọn hình thức livestream tại bản để bà con trực tiếp giới thiệu sản phẩm, kết nối với người tiêu dùng và làm quen với phương thức bán hàng trên nền tảng số. Qua đó, khuyến khích người dân chủ động quảng bá nông sản, tìm kiếm thị trường tiêu thụ.

Với người dân Phiêng Lương, bán hàng qua mạng xã hội còn khá mới mẻ. Trước đây, nhiều hộ chủ yếu bán nông sản cho người quen hoặc khách đến tận nhà mua. Tham gia chương trình, bà con được hướng dẫn lựa chọn sản phẩm, quay hình, giới thiệu thông tin và trao đổi với khách hàng.

Anh Đặng Văn Nính, bản Phiêng Lương, chia sẻ: Được cán bộ hướng dẫn cách giới thiệu sản phẩm, quay hình bán hàng, chúng tôi hiểu thêm cách tiếp cận khách hàng. Ban đầu còn bỡ ngỡ, nhưng được thực hành trực tiếp nên tự tin hơn. Mong thời gian tới có thêm những chương trình như vậy để nông sản của bản được nhiều người biết đến và tiêu thụ dễ dàng hơn.

Tại xã Mường Cơi, việc mở rộng thị trường tiêu thụ được triển khai theo hướng liên kết phát triển vùng nguyên liệu với doanh nghiệp chế biến. Trước đây, người dân chủ yếu khai thác măng sặt, măng vầu tự nhiên, bán tươi hoặc sơ chế đơn giản. Đầu ra phụ thuộc vào thương lái, giá cả biến động theo mùa vụ, trong khi măng tươi khó bảo quản lâu.

Nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, xã Mường Cơi khuyến khích người dân phát triển cây măng Bát Độ, từng bước hình thành vùng nguyên liệu phục vụ chế biến. Đây là giống măng có năng suất khá, củ to, thịt trắng, giòn, vị ngọt, phù hợp chế biến thành nhiều sản phẩm. Đến nay, người dân đã đăng ký và bắt đầu trồng 100 ha măng Bát Độ, dự kiến cho thu hoạch từ năm 2027.

Chủ động tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm, vừa qua, đoàn công tác xã Mường Cơi đã đến làm việc với Công ty cổ phần Yên Thành, tại xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai, tìm hiểu kinh nghiệm trồng, thu mua và chế biến măng Bát Độ. Qua chuyến công tác, địa phương có thêm cơ sở nghiên cứu phương án chế biến măng tươi thành măng khô, măng muối, măng ăn liền, góp phần kéo dài thời gian bảo quản, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ông Trần Đại Đồng, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Cơi, thông tin: Địa phương xác định phát triển cây măng Bát Độ phải gắn với thị trường tiêu thụ ngay từ đầu. Xã tiếp tục hướng dẫn người dân chăm sóc diện tích đã trồng, đồng thời kết nối với doanh nghiệp để tìm hiểu yêu cầu thu mua, chế biến. Bên cạnh đó, chú trọng học hỏi kỹ thuật sơ chế, bảo quản nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân.

Từ thực tế tại Gia Phù và Mường Cơi cho thấy, mỗi địa phương lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện sản xuất. Nếu Gia Phù tận dụng nền tảng số để quảng bá, bán hàng trực tiếp thì Mường Cơi chú trọng phát triển vùng nguyên liệu gắn với tìm kiếm doanh nghiệp thu mua, chế biến. Điểm chung là sự chủ động của chính quyền trong hỗ trợ người dân kết nối thị trường, từng bước tháo gỡ khó khăn về đầu ra cho nông sản.

Để các mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, cùng với hỗ trợ quảng bá, các địa phương cần hướng dẫn người dân nâng cao chất lượng sản phẩm, ổn định nguồn cung, cải thiện khâu sơ chế, bảo quản và vận chuyển. Đối với vùng sản xuất hàng hóa, việc liên kết với doanh nghiệp cần xác định rõ yêu cầu về chất lượng, sản lượng và phương thức thu mua, hạn chế tình trạng phát triển sản xuất thiếu định hướng thị trường.

Tăng cường liên kết từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ sẽ giúp nông sản địa phương mở rộng thị trường, nâng cao giá trị, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững.