Đô thị Mộc Châu được điều chỉnh quy hoạch để phục vụ phát triển du lịch.

Theo phương án quy hoạch đang hoàn thiện, Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu đã được định hướng thành 3 tiểu vùng: Tiểu vùng phía Bắc - Đông Bắc; tiểu vùng Nam - Tây Nam; tiểu vùng Trung tâm. Với tiểu vùng Bắc - Đông Bắc có phạm vi chủ yếu là các xã nằm dọc sông Đà với chức năng là tiểu vùng phát triển dân cư, nông nghiệp, sinh thái gắn liền với cây lương thực, chăn nuôi đại gia súc và khai thác du lịch văn hóa, du lịch trên sông Đà. Tiểu vùng Nam - Tây Nam phạm vi là các xã: Chiềng Khừa, Lóng Sập, Chiềng Sơn (Mộc Châu) và các xã huyện Vân Hồ: Chiềng Xuân, Xuân Nha, Tân Xuân và tiểu vùng biên giới gắn với rừng đặc dụng Xuân Nha; phát triển dân cư, dịch vụ thương mại du lịch quốc tế qua cửa khẩu Lóng Sập. Cuối cùng là tiểu vùng Trung tâm, phạm vi thuộc thị trấn Mộc Châu, thị trấn Nông trường Mộc Châu và các xã lân cận, là tiểu vùng động lực phát triển kinh tế đô thị - du lịch - nông nghiệp gắn với khai thác lợi thế cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu và quốc lộ 6, phát triển nông nghiệp công nghệ cao với các sản phẩm đặc trưng: Chè, sữa, rau, hoa, quả... Đến nay, Mộc Châu đã triển khai nhiều dự án thành phần về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đặc biệt là khối cơ quan hành chính mới của huyện, đã góp phần hoàn thiện mục tiêu quy hoạch đề ra, tạo tiền đề cho việc nâng cấp đô thị giai đoạn đến năm 2020. Trong quá trình thực hiện quy hoạch đã điều chỉnh cục bộ nhiều lần, vì theo quy định 5 năm phải rà soát, điều chỉnh quy hoạch. Để phát triển khu du lịch quốc gia Mộc Châu trở thành một trong những khu vực động lực phát triển du lịch vùng Trung du miền núi Bắc Bộ, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống người dân và đảm bảo an ninh quốc phòng, huyện Mộc Châu đang triển khai nhiều giải pháp như: Điều chỉnh một số khu đất đồng cỏ, khu chăn nuôi, sản xuất đất chè thành đất thương mại, dịch vụ nhằm thu hút các nhà đầu tư triển khai xây dựng các khu đô thị kiểu mẫu, các khu đô thị xanh, hiện đại; thực hiện quy hoạch phát triển chăn nuôi bò sữa theo Quyết định số 55/QĐ-UBND của UBND tỉnh, trong đó chuyển các trang trại lớn và vùng chăn nuôi bò sữa ra ngoài khu đô thị như các xã: Tân Lập, Chiềng Sơn, Lóng Sập, Phiêng Luông... Xây dựng lộ trình để di chuyển đàn bò sữa ra khỏi khu vực trung tâm du lịch Mộc Châu, cũng như các khu dân cư để đảm bảo các yếu tố phát triển ngành du lịch bền vững và phù hợp với tiến độ triển khai Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu.

Hiện nay, UBND huyện Mộc Châu đang tổ chức lập điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung xây dựng đô thị Mộc Châu theo nhiệm vụ được duyệt, Đồ án quy hoạch đã được lấy ý kiến của các sở, ngành, cộng đồng dân cư, trình duyệt tháng 9/ 2018. Theo đó, Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng đô thị Mộc Châu đang lập có định hướng lấy 2 đô thị: Thị trấn Mộc Châu và thị trấn Nông trường Mộc Châu làm trung tâm hành chính, hình thành chuỗi đô thị - dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp hỗ trợ và phát triển đô thị, gồm: Trung tâm Hành chính huyện Mộc Châu; trung tâm thị trấn Mộc Châu, trung tâm văn hóa đô thị, trung tâm thị trấn Nông trường; trung tâm sáng tạo và khu vực phát triển du lịch bền vững gắn liền với thiên nhiên. Trong đó, vùng lõi là Khu đô thị sinh thái kiểu mẫu thuộc Trung tâm thị trấn Nông trường Mộc Châu. Với vị trí, địa điểm Khu du lịch sinh thái kiểu mẫu Mộc Châu (thuộc địa phận thị trấn nông trường Mộc Châu) có quy mô 98 ha (đang là đất sản xuất, trồng cỏ của các hộ dân thị trấn Nông trường Mộc Châu khoảng 30 ha và Công ty cổ phần giống bò sữa Mộc Châu khoảng 68 ha). Một trong những khó khăn khi thực hiện điều chỉnh phương án quy hoạch là phải điều chỉnh quy hoạch các khu sản xuất, chăn nuôi phù hợp với yêu cầu Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu, đô thị Mộc Châu, nhất là quy hoạch các khu sản xuất, chăn nuôi bò sữa. Để tạo điều kiện về quỹ đất phát triển các khu đô thị tập trung và đảm bảo yếu tố môi trường trong phát triển du lịch, UBND huyện đang đề xuất nhiều phương án đền bù để di chuyển khu sản xuất, chăn nuôi bò sữa từ tiểu khu Nhà nghỉ, tiểu khu 77 thị trấn Nông trường Mộc Châu sang tiểu khu 34 xã Tân Lập.

Đồng chí Phạm Đức Chính, Chủ tịch UBND huyện Mộc Châu cho biết: Những điểm tái định cư lần này là điểm tái định cư khác biệt dành cho đàn bò, vì vậy đối với khu vực sản xuất, chăn nuôi bò sữa tập trung tại tiểu khu 34, đối với đất ở, huyện thực hiện bồi thường bằng đất ở tại khu dân cư mới theo quy hoạch đã được xây dựng đầy đủ hạ tầng, có chênh lệch giá trị được thanh toán bằng tiền theo quy định hiện hành; đối với đất sản xuất nông nghiệp thì thực hiện bồi thường bằng đất sản xuất nông nghiệp tại khu dân cư mới và bồi thường bằng tiền đối với diện tích đất còn lại. Ngoài ra, còn có các hỗ trợ khác với tài sản, cây cối hoa màu trên đất; hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khu Nhà nước thu hồi đất; hỗ trợ kinh phí mua giống cỏ, trồng cỏ, mua cỏ cho bò ăn, di chuyển đàn bò sữa để ổn định sản xuất trong 1 năm... Còn đối với khu vực tiểu khu 77, thị trấn Nông trường Mộc Châu thực hiện cơ chế chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng tương tự như khu sản xuất, chăn nuôi bò sữa tiểu khu 34.

Để góp phần thực hiện thành công điều chỉnh quy hoạch các khu sản xuất, chăn nuôi phù hợp với yêu cầu Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu, đô thị Mộc Châu, UBND huyện Mộc Châu đang đề nghị UBND tỉnh làm việc với Bộ Xây dựng, Tổng Công ty Chăn nuôi Việt Nam (GTNFoods) thống nhất điều chỉnh quy hoạch khu sản xuất, chăn nuôi tập trung và điều chỉnh hỗ trợ đối với Công ty và người chăn nuôi; ban hành văn bản chỉ đạo quy trình thực hiện bồi thường.      

Việc định hướng phát triển các khu đô thị mới thuộc vùng lõi đô thị Mộc Châu cần được quan tâm, ưu tiên thực hiện, nhằm thu hút đầu tư, tạo các nguồn thu từ đất để xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế, xã hội, tạo động lực để phát triển du lịch, xứng tầm Khu du lịch Quốc gia.