Hệ thống tưới tiết kiệm nước tại HTX rau an toàn Tự Nhiên, xã Đông Sang (Mộc Châu).

Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, Mộc Châu tập trung giảm dần diện tích cây lương thực hiệu quả kinh tế thấp, tăng nhanh diện tích cây ăn quả, cây công nghiệp, rau, củ an toàn... Nhiều mô hình nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao và được nhân diện, giá trị sản xuất trên 1 ha đất nông nghiệp tăng lên hàng năm. Nổi bật, năm 2019, đã vận động nhân dân chuyển đổi gần 1.800 ha cây hiệu quả thấp trên đất dốc sang trồng các loại cây ăn quả, như: mận hậu, xoài, chanh leo, nhãn, bơ... nâng tổng diện tích cây ăn quả toàn huyện lên hơn 9.000 ha, sản lượng trên 39.000 tấn/năm; diện tích rau, đậu các loại 2.442 ha, sản lượng 37.297 tấn; 113 ha hoa các loại...  Để nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, Mộc Châu chú trọng vận động người dân sản xuất nông sản theo tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp VietGAP. Năm 2019, có thêm 13 cơ sở sản xuất nông lâm thủy sản được cấp giấy chứng nhận VietGAP với diện tích 168 ha; toàn huyện hiện có 30 cơ sở được cấp giấy chứng nhận VietGAP với tổng diện tích 228 ha. 2 đơn vị đã được Trung tâm Kiểm dịch thực vật xuất nhập khẩu I (Bộ Nông nghiệp và PTNT) cấp 2 mã số vùng trồng 20,3 ha (nhãn 10 ha, xoài 10,3 ha); 7 đơn vị được cấp mã số vùng trồng với 10 mã số, diện tích được cấp 92,5 ha nhãn, xoài, mận hậu, bơ; 64 mô hình ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học trong sản xuất;  211 ha cây nông nghiệp ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước Isarel; gần 40 ha nhà lưới, nhà kính; 35 chuỗi tiêu thụ sản phẩm an toàn (14 chuỗi rau, 13 chuỗi quả, 5 chuỗi chè và 3 chuỗi chăn nuôi), tổng sản phẩm liên kết theo chuỗi gần 10.000 tấn/năm.

Trong năm 2019, Mộc Châu tập trung tuyên truyền, vận động người dân chuyển hướng sang sản xuất hữu cơ. Theo đó, đã tổ chức 34 cuộc họp tại xã, 116 cuộc họp bản, tiểu khu thu hút hơn 2.800 lượt người tham gia; mở 27 lớp tập huấn về sản xuất nông nghiệp hữu cơ, hướng dẫn kỹ thuật ủ phân hữu cơ vi sinh tại 15 xã, thị trấn trên địa bàn huyện cho gần 1.500 lượt người tham dự. Toàn huyện hiện có 194 hộ thực hiện ủ và sử dụng phân bón hữu cơ cho cây trồng, tổng khối lượng khoảng 566 tấn; 336 hộ đã chuyển hướng sang sử dụng các loại phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học để phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng, khối lượng đã sử dụng gần 415 tấn; xây dựng 149 mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ trên diện tích 244 ha, chủ yếu là các mô hình trồng cây ăn quả, rau...; hỗ trợ 10 mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ và 15 mô hình ủ phân hữu cơ tổng hợp; 702 hộ trên địa bàn ứng dụng công nghệ sinh học, sử dụng phân bón vi sinh, thuốc trừ sâu sinh học, các chế phẩm sinh học trong chăn nuôi... phát huy tốt hiệu quả, giảm chi phí đầu tư, tận dụng triệt để phế phụ phẩm nông nghiệp, giảm công lao động...

Trước xu thế chung của thị trường hiện nay đòi hỏi sản phẩm phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn hiệu hàng hóa được bảo hộ từ cơ quan chức năng, vì vậy công tác xây dựng nhãn hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng luôn được huyện quan tâm thực hiện. Huyện hiện có 4 sản phẩm nông nghiệp được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ. Trong đó, 1 sản phẩm được bảo hộ dưới hình thức chỉ dẫn địa lý (Chè shan tuyết Mộc Châu); 3 sản phẩm nông sản được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu chứng nhận (Chè Ô-long Mộc Châu, rau an toàn Mộc Châu, bơ Mộc Châu). Bên cạnh việc tạo lập quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm, huyện đã hoàn thành xây dựng 5 bộ nhận diện sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của huyện gồm: Bộ nhận diện nhãn hiệu sản phẩn, gồm: Rau an toàn, dâu tây, mận hậu, hồng giòn và bơ Mộc Châu.

Trồng cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP tại HTX Nông sản sạch Mộc Châu.

Công tác quảng bá, giới thiệu, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản luôn được Mộc Châu chú trọng, đẩy mạnh tổ chức, tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm nông sản với mục tiêu từng bước đưa các nông sản lợi thế của huyện vào chuỗi các cửa hàng, siêu thị trong nước và tiến tới xuất khẩu, thúc đẩy hoạt động liên kết tiêu thụ nông sản, góp phần thúc đẩy việc tiêu thụ và xuất khẩu các sản phẩm nông sản trên địa bàn huyện Mộc Châu. Trong năm 2019, xuất khẩu 3.567 tấn sản phẩm nông sản với giá trị xuất khẩu đạt trên 8,9 triệu USD; người dân Mộc Châu không chỉ sản xuất đơn lẻ mà đã liên kết hình thành các HTX, tổ hợp tác để tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm; 65 HTX nông nghiệp, 53 tổ hợp tác nông nghiệp trên địa bàn hoạt động hiệu quả, nhất là lĩnh vực cây ăn quả, rau an toàn.

Không dừng lại, Mộc Châu tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu trong nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị, chất lượng sản phẩm gắn bảo vệ môi trường và sử dụng có hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích đất canh tác; chú trọng sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở một số vùng, một số sản phẩm theo thị hiếu của thị trường; thúc đẩy liên kết trong tiêu thụ sản phẩm, từng bước hướng tới xuất khẩu cây trồng, vật nuôi phát triển một cách bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.