Công ty Thủy điện Sơn La thành lập ngày 14/2/2011, được giao nhiệm vụ quản lý và vận hành hai nhà máy thủy điện lớn trên bậc thang sông Đà là Nhà máy Thủy điện Sơn La với công suất 2.400 MW (6 tổ máy, mỗi tổ máy 400MW) và Nhà máy Thủy điện Lai Châu với công suất 1.200 MW (3 tổ máy, mỗi tổ máy 400MW). Thực hiện Đề án tái cơ cấu của Tập đoàn EVN, từ ngày 1/7/2025, Công ty Thủy điện Sơn La đã tiếp nhận 126 lao động từ Trung tâm Dịch vụ Sửa chữa để thành lập Phân xưởng Sửa chữa. Công ty đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy, ổn định hoạt động. 

Năm 2025, tình hình thời tiết, khí hậu và thủy văn trên cả nước diễn biến phức tạp, với sự đan xen giữa các đợt nắng nóng kéo dài trong mùa khô và mưa lũ lớn, dồn dập trong mùa mưa, vượt xa trung bình nhiều năm, gây khó khăn đối với hoạt động vận hành nhà máy. 

Ông Khương Thế Anh, Giám đốc Công ty Thủy điện Sơn La, cho biết: Công ty đã chủ động đề xuất phương thức vận hành tổ máy hợp lý để nâng cao hiệu quả sử dụng nước cho phát điện. Triển khai chế độ chạy bù hợp lý, đảm bảo duy trì biểu đồ điện áp quốc gia đồng thời tiết kiệm tối đa điện năng tự dùng cho nhà máy. Công tác công bố công suất khả dụng tuần và ngày luôn được thực hiện chuẩn xác, kịp thời, tạo điều kiện để Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) lập lịch huy động sát với thực tế. Qua đó, Thủy điện Sơn La đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ điều tần và điều áp, góp phần giữ vững sự ổn định và an toàn cho hệ thống điện quốc gia.

Công ty thực hiện nghiêm các chỉ đạo về phòng chống thiên tai, chủ động triển khai phương án đảm bảo an toàn hồ đập với phương châm “4 tại chỗ”, ứng phó hiệu quả với các tình huống, duy trì trạng thái vận hành ổn định và bảo vệ an toàn cho vùng hạ du. Trong những tháng cuối năm 2025, ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên bị ảnh hưởng thiên tai nặng nề nên phụ tải giảm, hệ thống điện bị ảnh hưởng quá tải cục bộ, do đó việc vận hành hệ thống điện hết sức khó khăn. Trên cơ sở đánh giá an toàn công trình hồ chứa Nhà máy Thủy điện Sơn La và mục tiêu sử dụng hiệu quả nguồn nước và nâng cao hiệu quả phát điện, Công ty đã báo cáo và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho phép nâng mực nước hồ Sơn La để tham gia cắt lũ hạ du và tối ưu phát điện. Giải pháp này không chỉ phát huy vai trò giúp cắt lũ hiệu quả cho hạ du mà còn tận dụng tối đa nguồn nước để gia tăng công suất phát điện. Đối với hồ Lai Châu, Công ty phối hợp chặt chẽ với các nhà máy thượng lưu để dự báo chính xác dòng chảy, đảm bảo khai thác tối đa không lãng phí.

Với những giải pháp quản trị thông minh, vận hành linh hoạt, an toàn, năm 2025, Công ty đạt sản lượng sản xuất điện 14,5 tỷ kWh, đạt 112% kế hoạch Tập đoàn giao, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đóng góp trực tiếp vào nguồn thu ngân sách, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của địa phương. Công ty đã thực hiện các giải pháp tối ưu chi phí thông qua việc tăng cường công tác sửa chữa phục hồi thiết bị không phụ thuộc vào hãng sản xuất; tiết kiệm chi phí vật liệu, dịch vụ mua ngoài, chi phí sửa chữa lớn tương ứng với số tiền tiết kiệm khoảng 16,43 tỷ đồng. Trong năm, Công ty đã đóng góp vào ngân sách Nhà nước 2.948 tỷ đồng; riêng nộp ngân sách cho tỉnh Sơn La 1.198 tỷ đồng, chiếm trên 21% tổng thu ngân sách của tỉnh, góp phần quan trọng vào mức tăng trưởng GDP đạt 8,03% của địa phương.

Anh Hoàng Văn Tý, Giám đốc Phân xưởng vận hành Sơn La, chia sẻ: Trực tiếp làm nhiệm vụ quản lý, vận hành các tổ máy tại Nhà máy Thủy điện Sơn La, Phân xưởng đã khai thác lợi thế nâng mực nước hồ nhằm gia tăng sản lượng điện; phối hợp chặt chẽ với các nhà máy thượng lưu để dự báo chính xác dòng chảy, tránh lãng phí tài nguyên. Đẩy mạnh tự chủ sửa chữa, khắc phục thiếu thiết bị đã giúp giảm phụ thuộc vào đối tác nước ngoài và tối ưu hóa chi phí sản xuất. Nhờ đó, năm 2025 Nhà máy Thủy điện Sơn La đã cán mốc sản lượng 9,67 tỷ kWh, đạt 113,2% kế hoạch năm.

Song song với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, Công ty luôn chú trọng thực hiện trách nhiệm xã hội thông qua các hoạt động an sinh thiết thực. Trong năm 2025, đơn vị đã triển khai chuỗi chương trình nhân văn như “Tết Sum vầy - Xuân đoàn kết” tại thị trấn Nậm Nhùn, huyện Nậm Nhùn cũ, tỉnh Lai Châu; bản Thẳm Hon, xã Tạ Bú, huyện Mường La cũ, tỉnh Sơn La; hiến máu tình nguyện và hỗ trợ đào tạo nghề cho trẻ em vùng cao khu vực lòng hồ. Công tác bảo vệ môi trường và phát triển hạ tầng địa phương cũng được đẩy mạnh thông qua việc thả cá giống tái tạo nguồn lợi thủy sản, hỗ trợ xây dựng trường học và các công trình văn hóa, tâm linh. Đặc biệt, Công ty đã đề xuất EVN hỗ trợ 600 triệu đồng cho chương trình “Xóa nhà dột nát” tại tỉnh Lai Châu, thể hiện sự đồng hành cùng sự phát triển bền vững của địa phương.

Với mục tiêu không ngừng nâng cao năng lực quản lý vận hành, Công ty đang tập trung hoàn thiện Đề án thành lập Trung tâm điều khiển, giám sát từ xa các nhà máy thủy điện, dự kiến trình EVN vào quý I/2026. Đặc biệt là phối hợp khởi công dự án mở rộng Thủy điện Sơn La và Lai Châu vào cuối năm 2026, hướng tới vận hành giai đoạn 2030-2031. Đồng thời, Công ty sẽ tập trung phát triển các dự án thủy điện tích năng, điện mặt trời nổi và mở rộng Trung tâm kiểm soát an toàn công trình thủy điện. Tiếp tục vận hành an toàn gắn liền với quản trị hiện đại, quyết tâm hoàn thành xuất sắc các dự án chiến lược và đề án nâng cao năng lực hệ thống, giữ vững vị thế đầu tàu, tiếp tục đóng góp quan trọng vào sự phát triển của địa phương và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.