Trước thực tế đó, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Sơn La xác định kiểm tra, kiểm soát thương mại điện tử là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm, gắn với quản lý địa bàn và phối hợp liên ngành, nhằm kịp thời ngăn ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm. Năm 2025, Chi cục đã triển khai thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Bộ Công Thương, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước và Sở Công Thương về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và các hành vi kinh doanh trái pháp luật khác trên các nền tảng thương mại điện tử. Trong đó, thực hiện kiện toàn tổ chức, tăng cường năng lực chuyên trách, Chi cục đã thành lập Tổ thương mại điện tử thuộc Chi cục QLTT tỉnh Sơn La, nhằm tập trung nguồn lực, nâng cao tính chủ động trong thu thập thông tin, thẩm tra, xác minh dấu hiệu vi phạm trên môi trường số.

Thực tế cho thấy, hoạt động kinh doanh trực tuyến có biên độ rất rộng, thay đổi theo từng nền tảng và thói quen mua sắm của người tiêu dùng. Từ các sàn thương mại điện tử đến mạng xã hội như Zalo, Facebook, các đối tượng có thể lập nhiều tài khoản, thay đổi tên gọi, xóa dấu vết giao dịch, sử dụng thanh toán trung gian; hàng hóa được vận chuyển qua nhiều chặng, giao nhận thông qua các đơn vị chuyển phát, vận chuyển. Bởi vậy, công tác kiểm tra, kiểm soát trong thương mại điện tử đòi hỏi cách tiếp cận khác so với kiểm tra truyền thống, cần dựa vào dữ liệu, dấu vết điện tử, phản ánh của người tiêu dùng và phối hợp đồng bộ giữa lực lượng chức năng.

Trong năm qua, Chi cục QLTT đã ban hành các công văn chỉ đạo các Đội QLTT tăng cường kiểm tra  hoạt động thương mại điện tử và triển khai các kế hoạch kiểm tra đã được phê duyệt; đồng thời chỉ đạo lực lượng chủ động thẩm tra, xác minh, thu thập chứng cứ, thông tin đối tượng, hình thức kinh doanh trong thương mại điện tử và kinh doanh qua mạng xã hội bằng thiết bị công nghệ di động.

Điểm đáng lưu ý là lực lượng QLTT không đợi vụ việc hình thành rõ mới kiểm tra, mà tăng cường giám sát chuỗi vận chuyển, tập trung vào các đơn vị chuyển phát, vận chuyển hàng hóa; tiến hành kiểm tra đột xuất đối với cơ sở có dấu hiệu vi phạm và xử lý nghiêm theo quy định. Để tăng sức răn đe và nâng hiệu quả phát hiện sớm, Chi cục QLTT tỉnh Sơn La đã đẩy mạnh phối hợp liên ngành. Chi cục tổ chức ký Quy chế phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PC05) Công an tỉnh Sơn La.

Đây là giải pháp quan trọng trong thời điểm nhiều hành vi vi phạm trên môi trường số có dấu hiệu sử dụng thủ đoạn công nghệ, che giấu danh tính hoặc tổ chức đường dây liên tỉnh. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được coi trọng, thông qua phối hợp với cơ quan thông tin đại chúng để nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh trực tuyến; đồng thời cung cấp thông tin cảnh báo để người tiêu dùng chủ động phòng tránh rủi ro, nhất là rủi ro ảnh hưởng sức khỏe khi sử dụng hàng nhập lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Ông Lò Văn Nhân, Đội phó Đội QLTT số 6, chia sẻ: Việc kiểm tra thương mại điện tử khó nhất là xác định chủ thể và điểm tập kết hàng. Vì vậy, lực lượng tăng cường rà soát thông tin trên mạng xã hội, đối chiếu dấu hiệu bất thường về giá, quảng cáo, phản hồi người mua; phối hợp với đơn vị chuyển phát để sàng lọc kiện hàng nghi vấn, chủ động kiểm tra đột xuất và tập trung vào các mặt hàng dễ vi phạm như hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả mạo nhãn hiệu, sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Khi phát hiện vi phạm, lực lượng sẽ củng cố chứng cứ, xử lý nghiêm theo quy định.

Trong năm 2025, lực lượng QLTT đã triển khai kiểm tra 10 vụ và xử lý 10 vụ; tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước trên 217 triệu đồng trị giá hàng hóa vi phạm gần 47,6 triệu đồng. Điển hình là vụ việc ngày 5/6/2025, Đội QLTT số 1 đã phối hợp với Phòng PC03, Công an tỉnh Sơn La kiểm tra hộ kinh doanh Nguyễn Tiến Hào, phường Tô Hiệu. Qua rà soát hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội, lực lượng chức năng phát hiện cửa hàng quảng cáo sữa công thức dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi trên Facebook, là sản phẩm thuộc diện cấm quảng cáo theo quy định pháp luật. Vụ việc đã bị cơ quan chức năng xử phạt đối với hai hành vi kinh doanh hàng nhập lậu và quảng cáo sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ không đúng quy định, với tổng số tiền 70 triệu đồng; đồng thời buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa vi phạm.

Ông Nguyễn Viết Thông, Quyền Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh Sơn La, cho biết: Kiểm soát thương mại điện tử cần bắt đầu từ nhận diện đúng phương thức, thủ đoạn và đối tượng vi phạm. Trước yêu cầu mới của quản lý nhà nước, Chi cục tăng cường kiểm tra, thu thập và xác minh thông tin trên môi trường số, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng, nhất là an ninh mạng, nhằm kịp thời ngăn ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh hàng lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và hàng không bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm.

Thực tế cho thấy, nhiều vi phạm bắt nguồn từ tâm lý ham rẻ, mua theo xu hướng và tin vào quảng cáo. Khi người tiêu dùng có kiến thức và thận trọng hơn, hàng hóa vi phạm sẽ khó tiêu thụ. Vì vậy, cần tăng cường quản lý các tài khoản bán hàng trên mạng xã hội như Facebook, Zalo... là những kênh bán lẻ phổ biến hiện nay, đồng thời khuyến khích các chủ sở hữu nhãn hàng phối hợp, cung cấp thông tin kịp thời cho lực lượng chức năng để sớm phát hiện, xử lý vi phạm, bảo vệ người tiêu dùng hiệu quả. 

Thời gian tới, Chi cục QLTT tỉnh Sơn La tập trung triển khai hiệu quả các chỉ đạo về kiểm tra, kiểm soát thị trường, chủ động phòng ngừa, xử lý vi phạm trong thương mại điện tử. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng, chủ động nhận diện đối tượng, mặt hàng, phương thức vi phạm để xây dựng giải pháp kiểm tra phù hợp. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật và cảnh báo người tiêu dùng. Đồng thời, quản lý chặt theo địa bàn, nền tảng và dòng lưu chuyển hàng hóa, xử lý nghiêm, công khai, minh bạch, góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử lành mạnh trên địa bàn tỉnh Sơn La.