Sơn La có điều kiện tự nhiên, khí hậu và thổ nhưỡng đa dạng, thuận lợi phát triển nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Những năm qua, tỉnh quan tâm hỗ trợ đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, xây dựng và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm chủ lực, góp phần nâng cao giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến nay, toàn tỉnh có 32 văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm, dịch vụ gắn với địa danh, gồm 3 chỉ dẫn địa lý, 2 nhãn hiệu tập thể và 27 nhãn hiệu chứng nhận; trong đó, 2 sản phẩm được bảo hộ ở nước ngoài.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng phát triển, tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh chỉ đạo các đội tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, tập trung phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân ký cam kết không sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 1.728 vụ với 1.976 đối tượng; xử phạt vi phạm hành chính 1.191 vụ, thu nộp ngân sách Nhà nước trên 16,5 tỷ đồng về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu.

Bà Đặng Thị Lành, chủ cửa hàng Điện máy Khâm Hiên, tiểu khu 2, xã Thuận Châu, cho biết: Cửa hàng chủ yếu kinh doanh các mặt hàng điện máy, như: Ti vi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa... Để bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, chúng tôi chỉ nhập hàng từ các đơn vị có thương hiệu, đầy đủ hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng; sản phẩm có bao bì, nhãn mác và thông tin đầy đủ. Bên cạnh đó, nhân viên cửa hàng thường xuyên hướng dẫn khách hàng quét mã QR, tra cứu thông tin để kiểm chứng nguồn gốc, xuất xứ và lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Nhằm nâng cao năng lực nhận diện, phòng ngừa và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ và các đơn vị liên quan tổ chức hội nghị tập huấn, thu hút hơn 140 đại biểu tham dự. Nội dung tập huấn tập trung vào kiến thức về nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng công nghiệp; kỹ năng phân biệt hàng thật, hàng giả và các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Bà Nguyễn Thị Bình, Phó Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận, xã Bình Thuận, chia sẻ: Qua hội nghị tập huấn, chúng tôi được bổ sung nhiều kiến thức về đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, nhận diện hàng giả, hàng nhái và cách bảo vệ thương hiệu sản phẩm. Đây là những nội dung thiết thực đối với các hợp tác xã trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Qua đó, chúng tôi nhận thức rõ hơn trách nhiệm trong việc xây dựng, gìn giữ uy tín thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng.

Thực hiện Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030, tỉnh Sơn La tiếp tục nâng cao hiệu quả xác lập, quản lý và khai thác quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và dịch vụ du lịch. Trong đó, chú trọng phát triển các hình thức bảo hộ phù hợp, như: Nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý. Phấn đấu đến năm 2030, có từ 300 đơn đăng ký sở hữu công nghiệp trở lên được chấp nhận, ít nhất 250 văn bằng bảo hộ được cấp; hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ cho khoảng 10 sản phẩm chủ lực, đặc trưng, sản phẩm OCOP và sản phẩm có tiềm năng. Các mục tiêu này hướng tới nâng cao giá trị sản phẩm, tạo lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Ông Nguyễn Duy Hoàng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, cho biết: Ngành tiếp tục hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã khai thác hiệu quả các tài sản trí tuệ đã được bảo hộ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc trong sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền cơ sở tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần bảo vệ thương hiệu và quyền lợi hợp pháp của các chủ thể.

Với những giải pháp đồng bộ, Sơn La hướng tới khai thác hiệu quả giá trị tài sản trí tuệ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân, đồng thời ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, nâng cao uy tín, sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.