Nằm ven lòng hồ thủy điện Huội Quảng, có điều kiện thuận lợi để phát triển nghề nuôi cá lồng. Những năm qua, người dân bản Nà Lếch đã mạnh dạn đầu tư lồng bè, lựa chọn các giống cá phù hợp với điều kiện tự nhiên và khả năng sản xuất của từng gia đình. Đến nay, bản có gần 10 hộ tham gia nuôi với 37 lồng cá, chủ yếu là nuôi cá lăng, cá chép, cá trắm và rô phi. Trong quá trình nuôi, các hộ thường xuyên theo dõi sự sinh trưởng của cá, chú trọng vệ sinh lồng bè, kiểm soát môi trường nước để hạn chế dịch bệnh, đảm bảo cá phát triển tốt. Từ những lồng cá trên mặt hồ, người dân có thêm hướng phát triển kinh tế, từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có của địa phương.

Anh Lò Văn Toàn, Trưởng bản Nà Lếch, xã Chiềng Lao, cho biết: Nuôi cá lồng phù hợp với điều kiện tự nhiên của bản, tận dụng được diện tích mặt nước và tạo thêm nguồn thu cho các hộ gia đình. Tuy nhiên, để phát triển nghề nuôi ổn định, người dân vẫn cần được hỗ trợ về vốn, kỹ thuật chăm sóc và tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. Thời gian tới bản tiếp tục vận động các hộ phát triển lồng nuôi phù hợp với điều kiện thực tế, tăng cường trao đổi kinh nghiệm, từng bước liên kết tiêu thụ sản phẩm, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường lòng hồ.

Bản Tà Sài, có số lượng lồng nuôi cá nhiều nhất xã Chiềng Lao, nghề nuôi thủy sản đã phát triển với những mô hình đầu tư quy mô lớn. Tiêu biểu là gia đình ông Cao Văn Quý hiện có 50 lồng nuôi cá chình, cá lăng, cá rô phi và một số giống cá khác. Mỗi năm, gia đình thu hoạch khoảng 20-30 tấn cá, doanh thu đạt từ 2-3 tỷ đồng. Trong đó, cá chình có giá bán khoảng 900.000 đồng/kg, trọng lượng trung bình khoảng 4 kg/con. Với quy mô đầu tư này, việc nuôi cá không còn đơn thuần dựa vào kinh nghiệm mà đòi hỏi người nuôi phải tính toán kỹ từ lựa chọn con giống, tổ chức chăm sóc đến thời điểm thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm.

Ông Cao Văn Quý, bản Tà Sài, xã Chiềng Lao, chia sẻ: Nuôi cá lồng muốn đạt hiệu quả phải nắm vững kỹ thuật, từ lựa chọn con giống, chăm sóc đến theo dõi môi trường nước. Mỗi loại cá có đặc tính sinh trưởng khác nhau, đòi hỏi người nuôi phải tìm hiểu kỹ để có cách chăm sóc phù hợp.

Theo thống kê, toàn xã hiện có khoảng 33 ha mặt nước có khả năng nuôi thủy sản, với 353 lồng nuôi cá, sản lượng ước đạt 1.059 tấn/năm. Cơ cấu giống nuôi ngày càng đa dạng, từ cá lăng, trắm cỏ, trắm đen, cá chép, rô phi... Cùng với phát triển quy mô nuôi, việc tổ chức sản xuất cũng có những chuyển biến tích cực. Trên địa bàn đã hình thành 2 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực thủy sản, trong đó 1 hợp tác xã kết hợp nuôi, thu mua và chế biến sản phẩm. Đặc biệt, một cơ sở nuôi cá lăng đuôi đỏ đã được chứng nhận VietGAP, mở ra hướng sản xuất theo quy trình an toàn, chú trọng chất lượng và giá trị sản phẩm.

Tuy nhiên, mở rộng việc nuôi cá lồng chưa đồng nghĩa với hiệu quả sản xuất được bảo đảm. Nguồn giống hiện chủ yếu nhập từ địa phương khác, chất lượng chưa đồng đều; trong khi điều kiện thời tiết, mưa lũ và biến động mực nước lòng hồ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng của cá, thậm chí gây thiệt hại cho người nuôi. Đầu ra cũng là bài toán chưa dễ giải khi sản xuất còn phân tán, liên kết giữa các hộ nuôi với cơ sở thu mua, chế biến chưa chặt chẽ. Sản phẩm chưa có thương hiệu riêng, việc tiêu thụ vẫn phụ thuộc nhiều vào thương lái, khiến người nuôi khó chủ động về giá bán và kế hoạch sản xuất.

Ông Phạm Quang Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Lao, cho biết: Thời gian tới, xã tiếp tục hướng dẫn người dân lựa chọn con giống đảm bảo chất lượng, áp dụng kỹ thuật nuôi phù hợp, chủ động phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ môi trường lòng hồ. Đồng thời, khuyến khích các hộ tham gia tổ hợp tác, HTX, tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, từng bước nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu thủy sản Chiềng Lao.

Phát triển nghề nuôi cá lồng theo hướng an toàn, nâng cao chất lượng và tăng cường liên kết tiêu thụ là định hướng Chiềng Lao đang hướng tới. Đây là giải pháp quan trọng để phát huy lợi thế mặt nước lòng hồ, nâng cao giá trị sản phẩm thủy sản, tạo sinh kế ổn định cho người dân.