Đánh tráo khái niệm giữa kiên định về nguyên tắc và bảo thủ trong tư duy

Trong lịch sử phát triển của nhân loại, không có quốc gia nào đạt được những bước tiến bền vững nếu thiếu một nền tảng tư tưởng vững chắc. Đối với cách mạng Việt Nam, Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và dân tộc. Đây không phải là sự áp đặt chủ quan mà là kết quả của quá trình lựa chọn lịch sử, được kiểm nghiệm bằng thực tiễn đấu tranh cách mạng lâu dài của dân tộc. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng khẳng định: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới”; coi đây là nguyên tắc có ý nghĩa chiến lược, bảo đảm cho đất nước phát triển nhanh, bền vững và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị tiếp tục gia tăng các hoạt động chống phá bằng nhiều phương thức tinh vi, trong đó tập trung xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng. Một trong những luận điệu được "nhai đi nhai lại" là: Việc kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đồng nghĩa với bảo thủ, trì trệ, cản trở đổi mới, sáng tạo và làm chậm quá trình phát triển của đất nước. Thực chất, đây là sự đánh tráo khái niệm, cố tình đồng nhất giữa kiên định về nguyên tắc với bảo thủ trong tư duy, giữa giữ vững mục tiêu chiến lược với phủ nhận đổi mới, nhằm từng bước làm suy giảm niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với nền tảng tư tưởng của Đảng, tiến tới phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Do đó, nhận diện đúng bản chất, mục đích của các quan điểm sai trái, đấu tranh bác bỏ những luận điệu xuyên tạc không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng mà còn là điều kiện quan trọng để tạo sự đồng thuận xã hội, tăng cường niềm tin chính trị và động lực tinh thần cho sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Sự kiên định và đổi mới làm nên giá trị bền vững nền tảng tư tưởng của Đảng

Một trong những giá trị cốt lõi làm nên sức sống lâu bền của Chủ nghĩa Mác-Lênin chính là tính khoa học, cách mạng và khả năng tự phát triển trên cơ sở tổng kết thực tiễn. C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin chưa bao giờ coi học thuyết của mình là những nguyên lý bất biến, tách rời sự vận động của lịch sử. Trái lại, các ông luôn nhấn mạnh lý luận cách mạng phải được bổ sung, phát triển không ngừng để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

V.I.Lênin khẳng định rõ tinh thần phát triển của Chủ nghĩa Mác khi cho rằng: “Chúng ta không hề coi lý luận của Mác như là một cái gì đã xong xuôi và bất khả xâm phạm; trái lại, chúng ta tin rằng lý luận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học mà những người xã hội chủ nghĩa cần phải phát triển hơn nữa về mọi mặt”. Cần hiểu rằng, kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin không phải là giữ nguyên những mô hình, cách thức đã có trong quá khứ, mà là kiên định thế giới quan, phương pháp luận khoa học, những nguyên lý nền tảng, đồng thời vận dụng sáng tạo vào điều kiện lịch sử cụ thể của mỗi quốc gia, dân tộc.

Kế thừa và phát triển sáng tạo những nguyên lý của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Học tập Chủ nghĩa Mác-Lênin là học tập cái tinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình; là học tập những chân lý phổ biến của Chủ nghĩa Mác-Lênin để áp dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh thực tế của nước ta”. Chính vì vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là sự lặp lại giản đơn Chủ nghĩa Mác-Lênin, mà là sự vận dụng sáng tạo, phát triển phù hợp với điều kiện Việt Nam. Những quan điểm về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, lấy nhân dân làm trung tâm, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại... vẫn giữ nguyên giá trị định hướng trong quá trình phát triển đất nước hiện nay.

Về phương diện pháp lý, kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh được hiến định trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (bổ sung và phát triển năm 2025). Điều 4 Hiến pháp khẳng định: “Đảng Cộng sản Việt Nam-Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Đây là sự khái quát từ thực tiễn lịch sử đấu tranh cách mạng và những thành quả to lớn mà dân tộc Việt Nam đã đạt được dưới ánh sáng soi đường của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới của Đảng.

Cần nhận thức rõ là kiên định nền tảng tư tưởng không đồng nghĩa với việc duy trì tư duy cứng nhắc, bảo lưu những nhận thức không còn phù hợp. Bản chất của đường lối đổi mới ở Việt Nam chính là quá trình vận dụng sáng tạo những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện cụ thể của đất nước; không ngừng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, hoàn thiện đường lối và chính sách phát triển. Chính sự kết hợp giữa kiên định về mục tiêu, nguyên tắc với đổi mới về tư duy, phương thức tổ chức thực hiện đã tạo nên sức sống của công cuộc đổi mới ở nước ta.

Thực tiễn cho thấy, sự ổn định chính trị không phải là lực cản của phát triển mà là một trong những điều kiện quan trọng để phát triển bền vững. Một đất nước muốn tiến nhanh, tiến xa cần có một môi trường chính trị ổn định, một chiến lược phát triển nhất quán và khả năng huy động, phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội. Sự ổn định chính trị của Việt Nam trong những năm qua đã tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và mở rộng hội nhập quốc tế.

Về phương diện thực tiễn, qua 40 năm đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng là minh chứng thuyết phục cho sức sống mãnh liệt của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu do các cuộc chiến tranh xâm lược gây nên, lại bị bao vây, cấm vận và phong tỏa, Việt Nam đã vươn lên trở thành quốc gia có thu nhập trung bình, hội nhập sâu rộng với thế giới. Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, song vai trò, sức mạnh từ các thành phần kinh tế của Việt Nam phát triển năng động, có nhiều chuyển biến tích cực. Năm 2025, tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam đạt 8,02%, thuộc nhóm cao trong khu vực, với quy mô nền kinh tế đạt khoảng 514 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, uy tín và vị thế quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao.

Trong suốt quá trình lãnh đạo công cuộc đổi mới, Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam không hề xa rời nền tảng tư tưởng của mình là Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mà ngược lại ngày càng kiên định hơn. Chính sự kiên định ấy đã tạo ra “trục ổn định” để đất nước phát triển mà không bị chệch hướng, lạc đường. Giống như một cây cổ thụ, rễ càng bám sâu vào lòng đất thì tán lá càng xum xuê, càng vươn rộng; nếu chặt rễ để “đổi mới”, cây sẽ đổ trước khi kịp xanh lá, ra hoa.

Đại hội XIV của Đảng đã đặt vấn đề “kiên định” và “đổi mới” trong một chỉnh thể thống nhất. Theo đó, tinh thần kiên định chính là bản lĩnh chính trị, là sự tiếp nối mạch nguồn lịch sử và những bài học từ công cuộc đổi mới, là lời cam kết mạnh mẽ của Đảng trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kiên định con đường tự lực, tự chủ, tự cường, luôn đặt lợi ích quốc gia-dân tộc lên trên hết, trước hết, đặt ấm no và hạnh phúc của nhân dân ở vị trí trung tâm. Đây chính là “cái gốc” bảo đảm cho cách mạng Việt Nam không chệch hướng trước những biến động phức tạp của thời cuộc. Còn tinh thần “đổi mới” là yêu cầu mang tính thời đại. Không đổi mới, cải cách thì không thể bứt phá, không thể cạnh tranh, không thể phát triển. Phải tiếp tục đổi mới tư duy, đổi mới mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng, đổi mới biện pháp tổ chức thực hiện, để đường lối đúng trở thành kết quả cụ thể trong cuộc sống. Chính sự thống nhất giữa cái “gốc” vững vàng và sức sống đổi mới ấy đã làm nên bản lĩnh lý luận của Đảng ta, đồng thời là cơ sở trực diện bác bỏ luận điệu cho rằng kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là bảo thủ, trì trệ, cản trở sự phát triển đất nước.

Bài học của cách mạng Việt Nam trong 4 thập kỷ đổi mới vừa qua đã trả lời rõ ràng, đanh thép: Kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chính là điều kiện để phát triển mạnh mẽ và bền vững. Đây cũng là cơ sở, nền tảng vững chắc để Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, lãnh đạo đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.