Sau một ngày lao động trên nương trở về nhà, anh Vì Văn Suống, bản Cống, xã Mường Lạn, phát hiện một nhóm người lạ có biểu hiện lén lút tiếp cận khu vực đường mòn giáp biên. Nhờ được Bộ đội Biên phòng hướng dẫn, anh lấy điện thoại, quét mã QR được niêm yết tại nhà văn hóa bản và gửi thông tin về Đồn Biên phòng Mường Lạn. Sau khi nhận được tin báo, tổ công tác của Đồn xuống địa bàn xác minh, xử lý kịp thời.

Cũng như anh Suống, chị Giàng Thị Mảy, bản Huổi Le, là một trong những người sớm tiếp cận được các tiện ích số do cán bộ biên phòng hướng dẫn. Từ chỗ còn bỡ ngỡ, nay chị đã có thể sử dụng điện thoại để tra cứu kỹ thuật thâm canh nông nghiệp và chia sẻ cách sử dụng cho người thân. Chị Mảy chia sẻ: Điện thoại thông minh đã khá quen thuộc với nhiều gia đình. Khi được cán bộ hướng dẫn cụ thể, bà con biết thêm nhiều cách sử dụng hữu ích. Việc ứng dụng công nghệ trong giữ gìn an ninh biên giới cũng thuận tiện hơn, giúp người dân nâng cao trách nhiệm bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở.

Câu chuyện của anh Suống và chị Mảy cho thấy nhờ chuyển đổi số khoảng cách giữa bản làng và Đồn Biên phòng được rút ngắn. Đồn Biên phòng Mường Lạn được giao quản lý hơn 54,5 km đường biên giới tiếp giáp tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào; phụ trách 13 bản với trên 10.850 nhân khẩu, với 90% là đồng bào dân tộc thiểu số. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp; hạ tầng viễn thông ở một số nơi còn hạn chế.

Tháo gỡ khó khăn, đơn vị thành lập Tổ tư vấn kỹ năng và hỗ trợ số, gồm 5 cán bộ am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán của đồng bào, do Chính trị viên phó Đồn làm Tổ trưởng. Không chờ người dân tìm đến, cán bộ xuống tận bản, “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn tìm kiếm thông tin sản xuất, tra cứu giá nông sản, kỹ thuật canh tác và kích hoạt tài khoản định danh điện tử, nhận diện thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng...

Đại úy Nguyễn Mạnh Phương, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Mường Lạn, cho biết: Xuất phát điểm về kỹ năng công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế, nên cán bộ phải kiên trì hướng dẫn từng thao tác. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã phối hợp tổ chức tập huấn kỹ năng số tại 3 bản cho hơn 330 lượt người; mở một lớp chuyên sâu hướng dẫn kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 cho trên 110 cán bộ cơ sở và nhân dân.

Một trong những cách làm nổi bật là mô hình “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm ẩn danh qua quét mã QR”. Mã QR được niêm yết tại nhà văn hóa, điểm trường để người dân thuận tiện sử dụng. Thay vì phải trực tiếp đến Đồn Biên phòng, khi có thông tin liên quan đến an ninh trật tự, người dân có thể sử dụng điện thoại quét mã, gửi thông tin, hình ảnh vụ việc để lực lượng chức năng tiếp nhận, xác minh. Qua kênh này, người dân đã cung cấp 20 tin báo có giá trị. Qua thẩm tra, xác minh, có 15 tin đúng thực tế; trong đó, 10 nguồn tin trực tiếp giúp Đồn Biên phòng Mường Lạn đấu tranh, xử lý kịp thời các vụ việc liên quan đến xuất, nhập cảnh trái phép và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.

Chuyển đổi số còn góp phần thay đổi cách điều hành công việc tại các bản. Trước đây, mỗi khi có thông báo, cán bộ bản nhiều khi phải đến từng khu dân cư để truyền đạt. Nay, các nhóm Zalo cộng đồng được thiết lập, thông tin về lịch họp, mùa vụ, tiêm phòng cho gia súc, cảnh báo mưa lũ... được chuyển nhanh tới người dân. Ông Lò Văn Quỳnh, Trưởng bản Nà Khi, cho biết: Bản có hơn 170 hộ dân. Trước đây, mỗi lần họp bản hoặc kiểm tra nhân khẩu, Ban quản lý bản phải đến từng nhà, mất nhiều thời gian. Từ khi được cán bộ Đồn Biên phòng Mường Lạn hướng dẫn lập nhóm Zalo, cài đặt VNeID và phổ cập kỹ năng số, việc trao đổi thông tin thuận lợi hơn. Chỉ cần gửi thông báo vào nhóm, bà con có thể nhanh chóng nắm được.

Từ những tiện ích ban đầu, công nghệ số đang từng bước trở thành công cụ hỗ trợ cán bộ cơ sở quản lý địa bàn, đồng thời mở thêm kênh để người dân tham gia giữ gìn an ninh trật tự. Bà Lò Thúy Hà, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mường Lạn, đánh giá: Sự tham gia tích cực của Đồn Biên phòng Mường Lạn đã hỗ trợ địa phương trong cải cách hành chính ở cơ sở, nâng cao kỹ năng số cho nhân dân và phát huy vai trò của người dân trong tự quản đường biên, mốc giới. Đây là sự đồng hành thiết thực của cán bộ, chiến sĩ biên phòng với sự phát triển của địa phương.

Bằng những hành động cụ thể, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Mường Lạn đã và đang đưa công nghệ số đến với người dân, góp phần bồi đắp “thế trận lòng dân” thêm bền chặt, cùng quân và dân nơi biên giới giữ trọn bình yên trên dải đất phên dậu của Tổ quốc.