Theo thống kê năm 2025, toàn tỉnh có 18/22 loại hình thiên tai diễn ra trên địa bàn tỉnh, trong đó, mưa lớn gây ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất xảy ở nhiều địa phương. Đặc biệt, các đợt mưa lớn do ảnh hưởng của cơn bão số 9 và hoàn lưu cơn bão số 10 đã gây thiệt hại khoảng 1.000 ha cây trồng các loại, ảnh hưởng, hư hỏng trên 900 ngôi nhà của hộ dân; sạt lở 9 điểm gây ách tắc giao thông… Riêng trận lũ lớn trên dòng sông Mã, đã gây ngập úng diện rộng, gây thiệt hại nặng nề cho nhân dân các xã: Chiềng Sơ, Huổi Một, Mường Lầm, Bó Sinh, Chiềng Khương, Chiềng Khoong, Mường Lạn, Sốp Cộp, Mường Hung, Mường Lèo.

Cùng với đó là, đợt mưa lũ xảy ra vào cuối tháng 7/2025, tại xã Nậm Lầu đã gây nguy cơ sạt lở đất tại bản Tăng, làm 13 hộ dân phải di rời khẩn cấp đến nơi an toàn. Hiện nay, các hộ dân đang ở tạm tại trụ sở Công an xã, Trạm y tế và một số hộ ở nhờ nhà họ hàng trong thời gian chờ đợi giai đoạn 1 của công trình bố trí, sắp xếp dân cư vùng nguy cơ gây trượt, sạt lở đất đá tại bản Tăng hoàn thành. 

Hiện nay, công trình đang được khẩn trương hoàn tất, giúp bà con dựng nhà ở trước Tết Nguyên đán năm 2026. Ông Cầm Bun Lộc, Chủ tịch UBND xã Nậm Lầu, cho biết: Trong các tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã đã yêu cầu các bản tiến hành rà soát, thống kê các điểm có nguy cơ sạt, trượt gần khu dân cư. Đồng thời, tìm kiếm vị trí an toàn để sẵn sàng di chuyển khẩn cấp người dân khi có thiên tai xảy ra. Tranh thủ các nguồn lực hỗ trợ, nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân trước mùa mưa lũ năm 2026.

Nhìn lại những thiệt hại do thiên tai gây ra trong năm 2025 để đưa ra các biện pháp phòng chống, nên ngay từ đầu năm 2026, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng, tập trung cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo diễn biến thời tiết để nhân dân nâng cao sự chủ động trong phòng, chống và ứng phó với thiên tai. Toàn tỉnh hiện có 114 trạm đo khí tượng, 45 trạm đo mưa tự động và 5 trạm đo mực nước cảnh báo lũ cung cấp thông tin chính xác về tình hình thời tiết. Sau khi các dữ liệu được xử lý, Đài Khí tượng Thủy văn Sơn La phát bản tin dự báo, cảnh báo trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đồng thời, chia sẻ qua nền tảng số trong thời gian sớm nhất để nhân dân nắm và chủ động ứng phó. 

Ban chỉ huy phòng thủ dân sự các cấp cũng đã ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số để chủ động trong chỉ đạo điều hành ứng phó với thiên tai. Công tác thông tin, cảnh báo, dự báo được đưa ra bằng những hình ảnh minh họa dễ hiểu để nâng cao nhận thức của người dân về mức độ ảnh hưởng của thiên tai. Thông tin dự báo thời tiết và các diễn biến thiên tai còn được tuyên truyền rộng rãi trên hệ thống loa truyền thanh các xã, các bản… 

Ông Lê Sỹ Tuyến, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, đến nay, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các xã đã được củng cố, kiện toàn. Việc phân công nhiệm vụ cho các thành viên rõ ràng, nhất là tích cực ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong thông tin, truyền thông, cảnh báo, dự báo, nhằm thông tin kịp thời đến nhân dân những diễn biến bất thường của thời tiết để nâng cao ý thức trong ứng phó với thiên tai của nhân dân.

Trong quá trình xây dựng cộng đồng an toàn, hiện nay, các xã còn gắn với thực hiện tiêu chí an toàn về phòng, chống thiên tai; củng cố, nâng cao năng lực và hoạt động của đội xung kích phòng chống thiên tai. Bí thư chi bộ, trưởng bản các bản có vai trò quan trọng trong việc thông tin, nắm tình hình, kịp thời thông tin đến nhân dân và báo cáo với chính quyền địa phương khi có thiệt hại xảy ra. Đồng thời, nghiên cứu, vận dụng và xây dựng các phương án ứng phó với thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ” phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Dự án “Hỗ trợ khẩn cấp, khắc phục hậu quả, phục hồi sau thiên tai cho cộng đồng khu vực miền núi tỉnh Sơn La” do Chương trình Định cư con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) vừa khởi động tại hai xã Mường Chanh và Nậm Lầu. Với sự hỗ trợ của dự án một số công trình sẽ được triển khai, như: Nhà văn hóa đa chức năng; kè chống sạt lở tại Trường THCS Nậm Lầu. Cùng với các đợt tuyên truyền, nâng cao kỹ năng nhận biết, ứng phó thiên tai cho nhân dân, sẽ góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Dự báo tình hình thời tiết năm 2026 tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp. Do vậy, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh tiếp tục chỉ đạo các địa phương chủ động thực hiện các biện pháp ứng phó, tăng cường nâng cao năng lực, khả năng thích ứng của cộng đồng trong công tác phòng, chống thiên tai, góp phần tích cực giảm thiểu thiệt hại, bảo đảm ổn định đời sống và sản xuất cho nhân dân.