Đón chúng tôi từ đầu bản, cùng đi trên con đường bê tông được trang hoàng cờ Tổ quốc và cờ đuôi nheo đa sắc, bà Sa Thị Thượng, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Un, thông tin: Bản Un hiện có 170 hộ với 667 nhân khẩu, với 4 dân tộc Mường, Thái, Kinh và Mông cùng sinh sống. Trước đây bản còn nghèo lắm, đường đi lại toàn là đường đất, mùa mưa thì lầy lội, nước sinh hoạt phải gánh từng can từ suối về. Nhờ chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, bản có đường bê tông, có điện, có nước sạch. Nhân dân trong bản được hỗ trợ phát triển kinh tế, đời sống của bà con ngày càng được nâng lên. Thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo của bản còn 25%.

Với phương châm “Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ”, tuyến đường nội bản đã được bê tông hóa có tổng chiều dài hơn 8 km. Trong đó, nhân dân đóng góp trên 1 tỷ đồng, hiến hơn 10.000 m² đất, hơn 700 ngày công lao động. Ngân sách Nhà nước hỗ trợ trên 8 tỷ đồng để mua vật liệu, xi măng... Đường thông, hàng hóa lưu thông thuận lợi, việc làm ăn của nhân dân cũng khởi sắc. Bà Đinh Thị Pắng vui mừng nói: Trước đây đi lại khó khăn, giờ có đường bê tông, ai cũng mừng. Đi lại, buôn bán dễ dàng hơn, nông sản bán được giá, cuộc sống cũng đỡ vất vả.

Kinh tế bản Un đang chuyển mình mạnh mẽ. Bà con hiện trồng hơn 70 ha cây xoan, cây tếch, hơn 25 ha cây ăn quả. Chăn nuôi phát triển theo hướng hàng hóa với gần 1.100 con trâu, bò; hơn 3.500 con gia cầm các loại. Cùng với đó, hơn 600 ha rừng được giao cho cộng đồng và các hộ dân quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt, nhân dân luôn ý thức giữ rừng. Hằng năm, bản Un được chi trả trên 60 triệu đồng tiền dịch vụ môi trường rừng, nguồn thu này giúp bà con có thêm kinh phí sửa đường nội bản, nhà văn hóa, mua cây giống...

Đến thăm ông Mùi Văn Sung, người được bà con gọi vui là “nông dân đa nghề”, chúng tôi cảm nhận rõ tinh thần chịu khó và ham học hỏi của ông. Mô hình kinh tế tổng hợp của ông Sung hiện có hơn 400 cây nhãn, bưởi đang cho thu hoạch; nuôi 12 con bò sinh sản, trung bình mỗi năm bán ra 4-5 con. Bên cạnh đó, ông còn trồng 3 ha cây tếch; canh tác gần 2.000 m² ruộng nước và duy trì 1 ao cá rộng 100 m²... Mô hình kinh tế tổng hợp mang lại cho gia đình ông thu nhập bình quân hơn 150 triệu đồng mỗi năm. Dẫn chúng tôi thăm vườn, ông Sung tâm sự: Trước đây gia đình tôi nghèo lắm, giờ có của ăn, của để là nhờ chịu khó làm, chịu học hỏi. Nhà nước hỗ trợ thì dân mình càng phải cố gắng, có như thế mới khá lên được.

Cùng với phát triển kinh tế, đời sống văn hóa của nhân dân bản Un cũng ngày càng phong phú. Những buổi tối, nhà văn hóa bản lại rộn ràng tiếng nhạc. Đội văn nghệ bản duy trì hơn 10 thành viên, là nòng cốt trong các hoạt động cộng đồng, đặc biệt vào dịp lễ hội, Tết bản hay Ngày hội Đại đoàn kết. Chị Quách Thị Thao, đội trưởng đội văn nghệ, chia sẻ: Đội tập luyện đều đặn mỗi tuần. Chúng tôi hát những bài ca ngợi quê hương đổi mới, múa những điệu múa truyền thống của dân tộc Mường và Thái.  Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” lan tỏa sâu rộng, góp phần thay đổi nếp nghĩ, cách làm của nhân dân, bà con trong bản càng đoàn kết, gắn bó hơn. Đến nay, bản có 127/170 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa chiếm gần 75%; 100% trẻ em trong độ tuổi đến trường...

Bản Un đang đổi thay từng ngày. Sự khởi sắc ấy đến từ nguồn lực đầu tư của Nhà nước và ý chí, niềm tin và bàn tay của nhân dân làm nên diện mạo nông thôn mới.