Kinh tế tư nhân - động lực tăng trưởng quan trọng

Cộng đồng doanh nghiệp tỉnh Sơn La đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Năm 2004, toàn tỉnh có 202 doanh nghiệp, đến tháng 4/2026 đã tăng lên 5.009 doanh nghiệp, với tổng vốn đăng ký trên 144.499 tỷ đồng, đóng góp khoảng 30% thu ngân sách địa phương và tạo việc làm ổn định cho hơn 80.000 lao động.

Không chỉ tăng về quy mô, cơ cấu ngành nghề của doanh nghiệp có sự chuyển dịch tích cực. Nhiều doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, du lịch, logistics, thương mại điện tử và chuyển đổi số, từng bước hình thành các mô hình sản xuất, kinh doanh hiện đại. Trong quý I năm 2026, GRDP của Sơn La tăng 9,76% mức cao nhất trong 5 năm qua, tiếp tục khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong tăng trưởng kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai, cộng đồng doanh nghiệp chỉ ra nhiều rào cản. Một số thủ tục hành chính còn phức tạp; việc tiếp cận đất đai, vốn tín dụng gặp khó khăn; quy hoạch chồng lấn khiến nhiều dự án chậm triển khai; chi phí logistics ở mức cao… Điều này cho thấy, nếu vẫn duy trì cách tiếp cận thiên về “quản lý” thì khó tạo ra đột phá. Doanh nghiệp không chỉ cần một môi trường đúng quy định, còn cần một môi trường thuận lợi, minh bạch và có sự đồng hành.

 Ông Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Sơn La, cho biết: Điều doanh nghiệp cần nhất là ưu đãi, môi trường kinh doanh minh bạch, dễ dự đoán. Khi thủ tục được rút gọn, quy trình rõ ràng, thời gian xử lý nhanh, doanh nghiệp sẽ tự tin mở rộng đầu tư, đóng góp nhiều hơn cho phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ, kiến tạo”, để chính quyền thực sự đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, qua đó, tạo nguồn thu, việc làm và lợi ích chung cho xã hội. 

Triển khai cơ chế “luồng xanh”

Tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh đề xuất đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý nhà nước theo hướng “quản trị, phục vụ và kiến tạo phát triển”, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Trọng tâm là cải cách hành chính thực chất, giảm tối đa thời gian giải quyết thủ tục; đẩy mạnh số hóa, liên thông dữ liệu; làm rõ trách nhiệm từng khâu, từng cán bộ. Bên cạnh đó, duy trì hiệu quả các kênh đối thoại giữa chính quyền và doanh nghiệp, kịp thời xử lý các vướng mắc ngay từ cơ sở.

Thể hiện cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, tại Phiên họp toàn thể lần thứ nhất UBND tỉnh khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, diễn ra ngày 24/4/2026, UBND tỉnh đã xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo Cơ chế phân luồng, xử lý hồ sơ trong giải quyết thủ tục hành chính đối với các dự án đầu tư; quy chế phối hợp giữa các cơ quan trong thẩm định, quản lý, giám sát các dự án thu hút đầu tư. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết số 09-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về thu hút đầu tư giai đoạn 2025 - 2030.

Quy định này áp dụng đối với các dự án: Phát triển du lịch, năng lượng tái tạo, chế biến nông sản; các dự án triển khai trong khu công nghiệp; dự án phát triển khu đô thị, khu dân cư nông thôn. Cơ chế thiết lập một “lộ trình ưu tiên” dành cho các dự án, với cam kết rút ngắn từ 20% đến 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính so với quy định chung; gắn với tinh thần Công văn số 1550-CV/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về nâng cao trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ. Hồ sơ được xử lý theo quy trình liên thông, làm rõ trách nhiệm của từng khâu, từng cán bộ, giảm thiểu tối đa tình trạng chậm trễ.

Các nhóm hồ sơ, thủ tục hành chính được ưu tiên phân luồng, giải quyết, gồm: Hồ sơ về đầu tư đối với các dự án triển khai trong và ngoài khu công nghiệp; hồ sơ về đất đai, xây dựng, lĩnh vực công thương; hồ sơ về phê duyệt thông tin dự án và tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Theo đó, danh mục thủ tục hành chính về đầu tư thực hiện theo cơ chế ưu tiên “làn xanh” rút ngắn thời gian giải quyết từ 27% đến 50%. Cụ thể, thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với các dự án trong khu công nghiệp được rút ngắn 50%, từ 15 ngày xuống còn 7 ngày; thủ tục hành chính về đất đai thuộc thẩm quyền cấp tỉnh đối với các xã khu vực I giảm 27%, từ 15 ngày xuống còn 11 ngày; đối với các xã khu vực II, III giảm 36%, từ 25 ngày xuống còn 16 ngày.

Ông Hoàng Văn Vạn, Giám đốc Sở Tài chính, cho biết: Sở Tài chính đã chuẩn hóa quy trình, cắt giảm tối thiểu 25% thời gian giải quyết thủ tục đã mang lại kết quả rõ rệt, từ tháng 7/2025 đến nay, không có hồ sơ quá hạn.

Không dừng ở cải cách thủ tục, việc chuyển sang tư duy “phục vụ” còn gắn với xây dựng môi trường phát triển đồng bộ. Tỉnh Sơn La tiếp tục triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn về quy hoạch, đất đai; công khai quỹ đất, đẩy nhanh tiến độ quy hoạch chi tiết, tạo mặt bằng sạch cho doanh nghiệp. Đồng thời, phát huy vai trò của đầu tư công trong dẫn dắt đầu tư tư nhân; phát triển hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng số. Việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là yếu tố then chốt.

Ông Phạm Ngọc Quyết, Chi hội trưởng Chi hội Doanh nghiệp khu vực 2, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Quyết, xã Mai Sơn, cho biết: Doanh nghiệp ghi nhận, đánh giá cao sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương và tin tưởng việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Sơn La tiếp tục thu hút thêm nhiều nhà đầu tư. Đồng thời, doanh nghiệp mong muốn tỉnh tiếp tục hỗ trợ trong chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị.

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã tiếp nhận và xử lý 36 hồ sơ dự án, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Cụ thể, đã phê duyệt 12 dự án với tổng vốn đăng ký 20.752 tỷ đồng; trình cấp có thẩm quyền 1 dự án với tổng vốn 1.086 tỷ đồng; đang thẩm định 23 dự án với tổng vốn 25.675 tỷ đồng. Đối với hồ sơ điều chỉnh dự án, đã tiếp nhận 13 hồ sơ, trong đó phê duyệt 5 dự án với tổng vốn tăng thêm 137 tỷ đồng; trình 1 dự án và đang thẩm định 8 dự án.

Điển hình là Dự án điện mặt trời nổi lòng hồ thủy điện Sơn La do Công ty Cổ phần Năng lượng BP Sơn La thực hiện, đã được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư. Dự án triển khai tại xã Chiềng Lao, có công suất thiết kế 800 MW, tổng vốn đầu tư 17.000 tỷ đồng, chia làm 4 giai đoạn; dự kiến vận hành thương mại từ năm 2027, mở ra không gian phát triển năng lượng sạch quy mô lớn cho tỉnh.

Chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ kiến tạo, phát triển” là yêu cầu cấp thiết, đồng thời là định hướng lâu dài. Khi chính quyền thực sự đồng hành, môi trường đầu tư được cải thiện, doanh nghiệp được hỗ trợ đúng hướng, khu vực kinh tế tư nhân sẽ phát huy tối đa tiềm năng, mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp và là chìa khóa để Sơn La hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, xanh, bền vững trong giai đoạn tới.