Trong năm qua, mặc dù phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức như thiên tai, dịch bệnh; tình hình kinh tế - chính trị thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường; đồng thời, phải thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm mới; triển khai công tác sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp… Song, với sự chỉ đạo sát sao của các cấp ủy đảng, chính quyền, sự nỗ lực quyết tâm của các lực lượng và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, kinh tế - xã hội của tỉnh đã đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực, có 25/28 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch đề ra.

Tổng sản phẩm theo giá so sánh trên địa bàn tỉnh (GRDP) năm 2025 ước tính đạt 38.992 tỷ đồng, tăng 8,03% so với cùng kỳ năm trước; thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt trên 5.601 tỷ đồng, tăng 35,3% so với dự toán Trung ương giao, tăng 24,4% so với dự toán Hội đồng nhân dân tỉnh giao và tăng 35,4% so với năm 2024.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, đúng hướng và phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế của tỉnh, sản xuất nông nghiệp chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa và ứng dụng công nghệ cao, phát huy lợi thế của tỉnh về phát triển cây ăn quả. Công nghiệp phát triển, tăng dần tỷ trọng công nghiệp chế biến, tăng tỷ trọng giá trị nội địa trong sản phẩm, dịch vụ, chú trọng phát triển các ngành có lợi thế cạnh tranh, phát triển dịch vụ du lịch.

Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh tiếp tục được quan tâm đầu tư ngày càng đồng bộ, hoàn thiện, mang tính kết nối, nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy chuyển đổi số, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh tế - xã hội phát triển. Nhiều dự án lớn được khởi công, như: Dự án đường bộ cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, đoạn tuyến thuộc địa bàn tỉnh Sơn La; Đường trục chính đô thị - nội thị Mộc Châu, huyện Mộc Châu; dự án Nâng cấp đường giao thông nối Quốc lộ 37 huyện Bắc Yên với Quốc lộ 279D huyện Mường La… Diện mạo các đô thị, nông thôn từng bước thay đổi, có nhiều khởi sắc.

Môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện; đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các lĩnh vực mà tỉnh có thế mạnh. Chú trọng phát triển khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Ước đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 4.769 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, với tổng vốn đăng ký 143.908,095 tỷ đồng; trong đó thành lập mới 871 doanh nghiệp, tăng 134,5% so với năm 2024. Toàn tỉnh có 1.145 hợp tác xã đăng ký hoạt động, trong đó thành lập mới 96 hợp tác xã. Trong năm 2025, đã phê duyệt 39 hồ sơ đề xuất dự án đầu tư mới với tổng số vốn đăng ký đầu tư 22.107 tỷ đồng, gấp 12,7 lần so với tổng vốn đăng ký năm 2024.

Công tác xúc tiến thương mại, kết nối, tiêu thụ và xuất khẩu hàng hóa tiếp tục tăng trưởng, thực hiện tốt công tác hỗ trợ tiêu thụ, thu mua sản phẩm nông sản, hàng hóa nông sản được tiêu thụ hết với giá cả phù hợp, đảm bảo đời sống nhân dân. Giá trị hàng hóa tham gia xuất khẩu năm 2025 đạt 225 triệu đô la Mỹ, tăng 13,4% so với năm trước. Mặt hàng xuất khẩu sang 12 quốc gia/vùng lãnh thổ, với nhiều sản phẩm chủ lực, như: chè, cà phê, sản phẩm sắn, đường mía, sản phẩm xoài, nhãn, chanh leo, chuối...

Hoạt động dịch vụ, du lịch trên địa bàn tỉnh được mở rộng và có nhiều khởi sắc. Khu du lịch quốc gia Mộc Châu lần thứ tư liên tiếp được tôn vinh là “Điểm đến thiên nhiên khu vực hàng đầu thế giới năm 2025”. Tổng lượng khách du lịch đến Sơn La trong năm 2025 đạt khoảng 5,3 triệu lượt người; doanh thu đạt 6.300 tỷ đồng.

Đẩy mạnh phát triển văn hóa, xã hội; thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; phát triển giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường tiềm lực khoa học công nghệ. Tập trung triển khai khởi công và đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học - trung học cơ sở tại 13 xã biên giới, phấn đấu hoàn thành và khánh thành các công trình trước Khai giảng năm học mới 2026 - 2027. Chất lượng giáo dục mầm non, phổ thông có sự chuyển biến tích cực. Kỳ thi học sinh giỏi các cấp được tổ chức hiệu quả với 2.493 học sinh đạt giải cấp tỉnh và 34 học sinh đạt giải quốc gia - kết quả cao nhất từ trước đến nay. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 tỷ lệ đỗ đạt 99,59%, 26/57 trường có tỷ lệ đỗ đạt 100%.

Chăm sóc sức khỏe nhân dân được chú trọng, chất lượng dịch vụ y tế từng bước đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân. Công tác quản lý nhà nước về văn hóa - xã hội tiếp tục được tăng cường và có nhiều tiến bộ; đời sống nhân dân cơ bản ổn định; công tác huy động các nguồn vốn xã hội hóa, hỗ trợ cho người nghèo khó khăn về nhà ở được triển khai tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm xuống còn 7,89%, giảm 3% so với năm 2024.

Công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với Phong trào “Bình dân học vụ số” tiếp tục được quan tâm chỉ đạo quyết liệt, tạo chuyển biến rõ nét. Cổng dịch vụ công tỉnh Sơn La liên thông, đồng bộ; Duy trì và phát triển hoạt động của Trung tâm điều hành thông minh tỉnh Sơn La (IOC) đáp ứng yêu cầu tổng hợp báo cáo tình hình, công tác giám sát, điều hành kinh tế, xã hội của UBND tỉnh và các sở, ban, ngành. Toàn tỉnh hiện đang cung cấp 2.119 thủ tục hành chính dịch vụ công trực tuyến, trong đó: 1.562 thủ tục trực tuyến một phần, 377 thủ tục trực tuyến toàn trình và 180 dịch vụ cung cấp thông tin.

Tập trung xây dựng Đề án sắp xếp các cơ quan đảng, chính quyền đảm bảo tinh - gọn - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả. Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; sau sắp xếp, tỉnh Sơn La giảm từ 204 đơn vị hành chính cấp xã còn 75 xã, phường, hoạt động ổn định, hiệu quả.

Quốc phòng được củng cố, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ổn định, an ninh biên giới được giữ vững. Quan hệ hợp tác với các tổ chức quốc tế, Đại sứ quán nước ngoài được duy trì; mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Sơn La với 9 tỉnh nước CHDCND Lào được củng cố, tăng cường.

Những kết quả đạt được năm qua đã khẳng định sự đổi mới, sáng tạo, linh hoạt trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy đảng, chính quyền, năng động của các thành phần kinh tế và đoàn kết quyết tâm của nhân dân các dân tộc trong toàn tỉnh. Tuy nhiên, vẫn phải thẳng thắn nhìn nhận, việc thực hiện nhiệm vụ cũng còn một số hạn chế, khó khăn, như: Một số dự án trọng điểm chưa đạt tiến độ; phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công một số dự án còn chậm; tỷ lệ giải ngân một số dự án chưa đạt kế hoạch; thu hút đầu tư chưa tương xứng tiềm năng; tiến độ triển khai một số dự án ngoài ngân sách còn chậm; quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản và môi trường có mặt hạn chế…. Nguyên nhân là do, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cơ quan, đơn vị chưa quyết liệt; phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương có lúc chưa chặt chẽ; năng lực, trình độ của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức còn hạn chế, sợ trách nhiệm, đùn đẩy trong công việc làm ảnh hưởng đến kết quả, tiến độ thực hiện nhiệm vụ cấp trên giao.

Năm 2026 là năm có ý nghĩa quan trọng, là năm đầu tiên thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, các cấp, các ngành, địa phương tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế của tỉnh, tạo ra sự chuyển biến rõ nét, thực chất hơn trong tái cơ cấu các ngành kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội gắn với đảm bảo quốc phòng - an ninh và bảo vệ môi trường, tạo nền tảng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Toàn tỉnh cần tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, như sau: (1) Ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng trên cơ sở giữ vững ổn định kinh tế, đẩy mạnh các động lực tăng trưởng. (2) Quyết tâm thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước, phấn đấu hoàn thành dự toán thu ở mức cao nhất phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao hiệu quả quản lý, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước gắn với các mục tiêu về tái cơ cấu nền kinh tế, phát triển bền vững. (3) Đẩy mạnh hơn nữa việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định kinh doanh, tạo thuận lợi, tiết giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. (4) Tiếp tục tập trung hoàn thiện quy định về tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, hoàn thiện bộ máy quản lý, điều hành để phục vụ phát triển. (5) Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. (6) Tập trung hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, nhất là công trình quan trọng, hạ tầng giao thông, các công trình có tính liên kết vùng, hạ tầng chống biến đổi khí hậu, hạ tầng số. (7) Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh ứng dụng và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. (8) Chú trọng phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo an sinh xã hội. (9) Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai, tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường; giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường. (10) Tăng cường, củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc, độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ; đảm bảo an ninh, trật tự. (11) Chủ động hơn nữa công tác thông tin, tuyên truyền, tạo động lực, truyền cảm hứng, khuyến khích đổi mới sáng tạo; phát huy mạnh mẽ các phong trào thi đua yêu nước, nâng cao hiệu quả công tác dân vận, tạo đồng thuận xã hội, động lực khí thế khát vọng phát triển.

Kế thừa những kết quả đã đạt được, Chào mừng năm 2026, với khí thế mới, vượt qua khó khăn thách thức, phát huy mạnh mẽ tinh thần đổi mới, linh hoạt, sáng tạo, toàn tỉnh quyết thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và các nhiệm vụ trọng tâm đã đề ra, xây dựng Sơn La phát triển nhanh và bền vững, cùng cả nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.